Druckschrift 
1 (1575)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

I N D

cobus Arenanus ,qui in codiccm, multaque alia dort a fcripfit.Io-ännes olim Generalis minifter ordinis Minorum, cumalio itemIoannc, exfodalitate prxdicatorunft, arnbo fummi theologi, vtieditis feriptis probauere Grcgorius Anfelmus, optimus Mcdicusatque Philofophus, Anthonius Camaldulenfis Grxcx Latinxqucliteraturxffimime gnarus.cuiusrei in Couftantienfi Conciliodo-cumenta dedit anrplillima, Francifcus MariusGrapaldus,qui departibusxdium Lexicon,itcmqueSyluamcollegit:ThadeusVga-lettus, Nicolaus Brucius, qui Bononiam, libro edito, celcbrauit.FrancifcusCarpefanus, qui peruenuftc, noftrorum temporumhi.ftoriain,confcripfit. Alia item ingenia fumma.hacvrbeorta, no.(Irum habet fxculum: qua:partim Leander in fua Italia, commc-morat.partimetiamalijs.celebranda relinquimus. Eil etiam inhac vrbeprxelarum Societatis lefu Collegium, abOdauianoFar-nerio Parma; Sc PlacentixDuce, inchoatumatquedotatum.3o. PARTHENOPOLIS, vidcMagdeburgum.3. PINCIA, alijs Vallifoletum, Hifpanis, .lingua vuljariValladolid, oppidum totius Hifpanixcelcbcrrimum, RegisCa-tholici.fummorumque hominum illuftrillima, Scinclytafedes.Eft hicamplillimum Societatis lefu Collegium, cuius fundamen.ta iecerunt Petrus Faber,& Antonius Arooz,qui incomitatu Ma-ria: Ioannis III. Lufitanix Regisfilix,qux Hifpan.Principi nu-pferat.ex Lufitania inCaftellam profedi, Pincixcommorantes,inligne hoc collegium inftituerunt, quod initio quidem tenue, Scperanguftum,ttapoftea amplificatum eft, vtpropter eiusoppidimagmtudinem ad Collegium etiam Profeflorum domus addita

8. PICTAVIA, oppidumEpifcopale Pidonuminprouin-cia Burdeaalenfi, Portiers communi Gallorum lingua.

D ' O

29. P R A G A, Rcgni Bohemix metropolis, vrbs ampliffima,l'rincipum,Regum,ac Prxfuluminclytafedcs:Bubienü, Sc Maro-budü, Auentino, Cafturgis,Ptolemxodicitur.De qua in ipfoopercplura,qux vero in eo,oblocianguftiam,omifimus,hxcfunt. Nonlongea Cathedrali Pragenfi templo,verfusorientcmfoIem,fitumeft Monafterium Deo dicatarum virginum, toto regno vetuftiflLmum. Namä Duce Vralatiflao,S.Venceflaipatrceredumeft,DLuo Georgio Sacrunt,in quo templo lpfe V rlanflaus.cum matre fuaS.Ludmilla, Sc nepoteBohuflao Pio,quicfcit.Sacerdoshuiccoeno.bio prxfeda,paftorali baculo vtitur.Scprincipis defungitur hono-re,quin etiam ipfius prxlentia requiritur, incoronanda Regina.Eft Sc ab alia arcis huius templi parte,aliquanto remotius monaftcrium, vulgöStrahovv, alias, monsSyon, didum, quodiuxta ipfavrbis moenia.in admodum arduo collc, Petrzin dido,xdificatum,fepulturaVladiflai primi Bohemix Regis,qui ipfumcondidit, ce-lebre eft,Sc darum. Necfiientio prxtereundus eft Regiushortusamoeniffimus.iuxtafofläm arcis alriffimamfitus.varijsarboribus,acftirpibus.non tantumdomefticis.fedScperegrinisex Italia, Hi-fpania, Sc alijs longinquis regionibus, hucallatis, Sc plantaris in-flrudillimus.opcreque topiariofragrantiffimus. HicvideasmalaPunica, Citria, Limonia, Sc Aurantia, noninfeliciter prouenire,olera, Scherbas exurgereintra laminasferreas,inftarliterarum for-ma tas, Sc aptocontextuorationem dominicam exprimentes. Inhoc horto aluntur Leones,intra ligneoscancellosinclufi, nec nonmirandum ex Indiaanimal,quod anteriore parte ceruam,reliquocorporecamclum mentitur,adco,vt Ciariff D. Andreas Mattheo-'usgrxca voce EAa.poxa ( u)(Aovrccteappellari poffe,tcftatur. In pe-nitiore huius viridarij fcceffu, habetur domus elegätilfima faxca,adrefedionem.deambulationcm, Scomncmproipedumconcin-jnatiilima. namduos habet,ambitus,inferiorem Sc fuperiorem,Inferior eft porticus,columnis teretibus xquali interftitio circum-qua quepolitis.Superior eft fubdialis, cuius extremitatesfunt con.tinuaferieslapidum,in quibus variximagines.ex vetcribushifto-rijs Sc Poetis artificiofillime cxcifx iueundiflimum prxbent fpe-daculum. Abhochorto vniusftadij interftitio,extat, viuariumR cgi um, muris longo circuitu feptum, fed non eft conferendumadnouum illud,quod Sercniflimus Archidux Ferdinandusqua-tuora Pragenfi Caftro ftadijs diffitum, condidit, Sc fpaciofiffimomurorum ambitu cinxit, in cuius meditullio magnificentiffi.mum,cultifsimumque ftatpalatium,ad figuramftellx fabrica-tum.vndeei nomendatum. Pauimentum habet ex marmoretef.fellato,nitidillimum,Scconclauiamulta piduris clegantiflimisornata. Qui,netiam Scillud, Pragcnfiumornamentis,adnumc-randum eft,quod CollcgiumSocietatis Iefu.habeant, inftitutumFerdinando Cxfare A.qui pietatis, Sceruditionis frudu, ex eiuf.dem Societatis Collegio Viennenfi, promanante, commotus, et-iam Pragenfe inftituit, Scdotauit, cuius primainitia, Sc funda.lnenta iecit,D.Petrus Caniiius, Eximius, Societatis lefu, Tlicolo-gus.Varios huius vrbis fortunx conditiones.Sc cafus.quos tempo-11s fucceftu.fub Regibus Principibusquediuerfis pcrtulit.breuita-tiscauläomitto. Eos Georgius Handfchius aLimufo.cx Pragen-fi um Annalibus, ex quibus Sc hanc defcriptioncm cxcerplimus,admodum diligeuter collcgit.

X.

Q,

43. QV ILOA oppidum Afiicae, Lufitaniae Rcgi, tributa.rium.

R.

+9. RATISPONA, Clariffima vrbs,ad Danubijripam inBauaria fita, a Tybcrio Nerpnecondita,anno, quo Chtiilus Iefuspro falute humani generis pafluseft. Baiorix olim Metropolis.Hancregionem antiq'uitus Norici tenucre. Cuiusadhucportio,trans Danubium fita.Noricum appcllant. Noricis autem Baioa.riosfucceffiffe.Sc cum reperiam vetuftifllmos Codices, hanc Baioa-riarn.appcllant quam modcrniBauariä dicunt.Sca Bois Baioaricünomen defeendiffe, pcrfuafum eft. Cui Strabo vires adhibet, Ro-mani Baios Gallorumgentes efinibuseiccerunt. Inde migrantescircumiacentes Hiftro loco, cum Thauriftishabitarunt. Conftatigitur.eosin Pannoniaconfediffe, Sc indefacilein Noricum con.tinuam regionetn migraffe. Quanquam olim deferta, vtStrabotradit, nunccultiftima eft, magnasSc ambitiofasciuitateshaben«Sc oppida nobiliflima. Ratisbona vero ornatu exteras cxcellit.Pontihcales vrbes in eaquinque funt; quarum nunc metropoliseftSalccmburga. Ratisbonenus autem cpifcopatus olimclariffi-musfuit. Cui totaBohemia fubiedaerat, hxcvrbsfeptemnomi-nibusinfignitafuit, quibus in fuisiuribus Sc libertaribus claruit.Primo.ä fui conditore Tibernia vcl Tiburnia diccbatur. Tiberiusenirn Liuix, Augufti vxoris filius, Sc ipfius Augufti prxuignus,quem cum Auguftus in filiumadoptaffet, mox magno exercitucomparato, contra Noricos Sc Vindelicos mifit ,qui eosin prxliofuperauit, Sc hanevrbemapud Noricosxdificauit. Secundb.vrbsquadrata, longo tempore dida, cum ad quadratam figuram Scquadratislapidibusmagnis, murocircundatafuit, vti in reliquijsveterummurorum, retro S. Paulum cernipotcft. Tertiohyato-Ipolis, velhyafpolisobruditatem populi agreftis ,qui orehiante,vt ruralesfinitimi faciunt.vcrba hiantiaproferebant: vel.abhyan-tiumaquarum propeciuitatem confluxu, cumDanubius, Naba,ScImberSccxterifluuij, inlatere aquilonari confiuant. QuartoGermeinfshcim, ä populoGermanix, qui eam frequentarefole-bant, vel äGermanico, qui ciuitati prxfuit. Qirinto.Regniopo-lis,obfrequentcsconuentiones prineipum Sc regum.vt hödiearexturres,acexcelfa xdificia magnatorumoftendunt. Sextolmbri-polis,ä fluuio.cum Imber ftuui us,feptentrionem verfus.in Danu-bium ftuit, Sc vernacula lingua, hocnömen Regenfpurg, adhucfcruat.cum in talifluxu olim ciuitas ineepta tuerit. Septimo,Ratisbona dicitur, cumratesob mereimonia, Sc tempore CaroliMagni adbella ibi confluebant.Sc'tanquam firmiter fita, Scxdifi-cijsroborata; hodie Ratisbona appellatur. Balilica decoratur epi-fcopali, fummoinhonoretandemS. Petrodicata.priusobfrater-nitatemcanonicorum Ratifponenfium, Sc Remcnfium EccleliaS.Remigijappellata, opusprxelariflimum in vrbe nondum com.pletum, EtcoenobiofandiEmmerammiordinisfandi Bencdiftiamplilfimi , Monafteriaque damnarum plura habet, prxcipucfuperius Monafterium virginis gloriofx; Inferius, inquodiuusErhardus epifcopus quiefcit. Plurcs etiam domus conlecratas 4 Scecclefias.Scpropriosfacerdotes. Arnolphusautcm Imperator,quihunclocum prx exterisimperij locis, fummedilexit, murumam-pliauit, Sc Monafterium fandiEmerammiinclufit, Sc plurimumadornauit. Acxdeenim Nortmannorum rediens inBaioariam,oflafandi Dionyfij Ariopagitx in fine fux xtatis coenobio tradi-dit.cum libro Euangeliorumornatillimo, ac litcris aureis perferi-pto, Scdemum apud cos fepultus. Fuitautcm hic S. DionyfiusAthenienlium Epifcopus qui vnacum Apollophane Sophifta, inAEgypto Heliopoli,quando Chriftus lefuspalliis eft. folem viditprxter naturam obfeuratum, Sc tetram nodem fubito terrisobdu-dam, cognouitquc mox verum omnirim Dcum, eodem Sophiftarefpondcnte,( vt lpfe ad Policarpum fciibit ) rerum has diuina-rum viciilitudincs cfle.Ornatur Sc Ratifponagloriofo martyreS.EmmerammoEpifcopo. Et S. VVoligango, eiusloci vndeeimoAntiftitc,qui monafteriumS. Pauli conftruxit. Albertus quo-que Magnusomnium dodrinnrum peritillimus,apudeos Epifco-patumrexit. Hxcfereomnia Argentinenfium Chronica luppe-ditarunt. Quod fiporrö Ratifponenfium Archiuis credendum,conftat eam vrbem, florentc Romano Imperio,populi frequentiapotentilfimamtotius Imperijatque Gcrmanixiuiflc: Cinda e-nim erat fuburbijs admodum late patentibus, qux l'erbingam,Pruelam, Pruefemngam, Sc Wentingam vfquefrequcntibusx-difieijs extendebantur; Alere hxc vrbs potuit vnumSc vigintiannos fupra quingentos, dcledorum peditum fex, Sc equitunimillia quinque , quibus ditiones viemas armorum terrore Scdefendebat, Sc in populi Romani officio Sc obedientia retinebat.Hi quartam legionem Italicam conftituerunt. Lapidco deniqueponte, dccem Sc quinque areubüs fornicato , vtraque Danubijripa, hoc loci coniungitur , cuius prima fundamenta AnnoCHRISTI M. C, XXXV. pofita. Et XI. annorumtem-porc, ca pulchritudine, Sc ameenitate, tarn vaftum opus per-fedum fuit , vt vcl ea tantum molcs , Ratifponam commen-dabilem teddat. Quod Ii quempiam cadifputatio iuuet, qu»