Druckschrift 
Critica Quadripartita : In Qua Plura Recens Inventa Et Emendata Circa Geographiae Artificium, Historiam, Technicam, Et Astrologiam Scitu Dignissima Explicantur ; Opus Posthumum
Entstehung
Seite
219
Einzelbild herunterladen
 

Beplanet Arum efficacia verlor fenfus experientiä comprobatus. 2t ß

jminoribus, immo Sc aliquot majo-ribus non fatis liquet adhuc ) ut adedinundationis di&orum Fluminumtarn grandenoniit myfterium, quamantiquitasolim exiftimavit, cui fuf-Priens Orbis terrarum cognitio ad-huc defuit , quam tarnen nobis totnavigationesfenftm aperuerunt. Ni-jhilominns adhuc una veftat difficul-ras, Sc dubium non contt mnendum,cur videlicet (cum Sole a Tropico£?,ad Aiquatorem Sc versus Auftrumredeunte commoveatur non minusatmolpLxra Auftralis ac Borealis)motus ac fluxus hujus, nempe at-mofphxrx Borcalis , inundationemFluminum efticiat, non item illius,nempe atmofphxrx Auftralis ? Adhanc difficultatem refpondeo, atmo-fphxram Auftralem non minus com-moveriSole adFlemifphxriü Auftraletranfeunte , quam atmofphxramBorealcm Sole fubintrante Hemi-fphxrium Boieafe; item adutriusqueatmofphxrx mo tum per aliquot men-fes fequipluviasin ora Africx mari-tima , uti experientiä paulo anteallarä conteftatum eft, hoc tantümdifcrimine , qudd Sole morante ininHemifphxrio Boreali p'uvix fuc-cedant in parte Occidentali Africx,at Sole tranfeunte in HemifphxriumAuftralepluvix decidant in parte O-rientali. Sola nunc ergo quxftioeft, cur pluvix, qux procedunt exmotu atmofphxrx Borealis efticiantinundationemFluminum, non itempluvix, qux nafeuntur ex motu at-mofphxrx Auftralis i Ad hoc igi-tur refpondeo : caufa poteftefte primö fitus montium utrius-que Atlantis minoris Sc majoris,, in.> quibusatmofphxraBorcalis reeipitur,Sc ad lacumGarde,Borneo,&:Nigrum,

unde Fluvius Niger evolvitur , itemadlacum Zaire, &Zaflon, undeNi-lus Sc Zaire Fluvius originem dueunt^reda defeendit, &:montes vaftifllmosacaltiftimosimplet, atque materiamcopiofam inundationi tot Fluminumfuppetit. E contrario atmofphxraAuftralis Sole ad AuftraleFJemifphx»rium digreflo, a ventis AuftroZe-phyris , qui circa PromontoriumBonx Spei toto anno, cumprimis ve-ro menfibushybernis graftantur, mi-rum in modum per apertum inibiMare diftrahitur, Sc ad partes Orien~tales ut plurimütn tefte experientiädecorquetur , atque fecundüm A-fricx iitora prxfertim Orientalia ver-sus Boream rapitur. Eapropter at-mofphxra Auftralis a fontibus Nigri,Sc Zaire hoc tempore recedit potiüsquam accedat, unde tunc inunda^tionemnon efficir. Quod verö na-tura unam tantum majorum HorumFluminum inundationem , Sc qui-dem Sole in Fiemifphxrio Boreaircommorante, toto anno deftinave-rit, exinde etiam defumitur, quodquatuor partes majores orbis terra-quei , videlicet Europam , Afiam,Africam, Sc Americam versus Bo-ream latiores &: capaciores forma-verit, at versus Auftrum tenuioresreddiderit, Sc in unum autplures qua-ficonos ac cufpides acuerit ;qua ra-tione uti montes Sc terrx fpatium,ita pluviasimminuit, Sc ad oras tan-tüm maritimas detorfit, quod uti.que non cafu, (ed mulciplici ex cau-fa , aefine, ut folet in omnibus,na-tura conftituit, Certd fi Africa (ea-dem eft ratio in exteris partibus) inparte Auftrali xque lata Sc amplafuiflet, quam in parte Boreali, nonminus in illa, quam in haepotuifteneE c 2 aqux