Druckschrift 
Critica Quadripartita : In Qua Plura Recens Inventa Et Emendata Circa Geographiae Artificium, Historiam, Technicam, Et Astrologiam Scitu Dignissima Explicantur ; Opus Posthumum
Entstehung
Seite
218
Einzelbild herunterladen
 

Caput 11. Tart. IV.

funtpluvfa^qtiätfam vices fupplet in-undatio Nili,qui circa 17. Junijinci-pit crefcere, 6c per dies 40., videli-cetad 27 r Julij crefcit, 6c mrfus peralios 4o.diesusque ad 6. circiter di-emSeptembris decrefcit. Qu od inJigyptototo anno non cadant plu-vise, adeo mirum non eft; quia y£-gyptusfat ampla eftplanities, 6c adOrtum &Occafum montibus claufa,fecundum quas utriusque atmofphre-rx fluxus a Borea ad Auftrum , 6chincad Boream defcendic , intadointeriori piano. Simile quidobtinrgit oraz maritimsePeruvij, 6c multisaliisterrse partibus pradertiin ad Ma-re pofttis, ubi vcnci 6c motus aurx eMari perpetaö adfpirantes prohibencatmofphserse denfioris fiuxum mon-tibus inhärentem , ne fuas alteratio-nes ad planum usque extendat, ouasmontibus liberaliter indulgec. Cau-sam allatam fatis confirmat experien-tia quotidiana in noftris etiam Ger-manise partibus, ubi frequenter inmontibus 6c alpibus nives cadunt, 6ctempeftates defseviunt , dum inte,rim in piano cselum apertum eft, &:mitior aura fpirat. Contrarium quo-que , Ted rarius , accidit, ut intramontes 6c in vallibus magis angu-ftis pluvise decidant, 6c tempeftatesurgeant, dum interim juga montiumaperta funt, 6c Solem iine nube par-ticipant*

Major videtur eile difficultas,quo modo fiat, 6c unde proveniatannuaNdi inundatio, immo 6c mul-torum etiam aliorum Fluminum, vi-delicetNigri j & Zaire in Africa j Eu-phratis , Indi , Gangis 6c FluminisCrocei in Afia; Paranx 6c Paraguayin America 6cc. Verum ß res penitiüseonfideretur, alia rurfus hujus inun-

dationis caufa non eft, qtfafh cef-tus montium iitus, 6c motus atmo-fphscr;ecircumpolaris, quse ubilon-gius provehitur, illico montium ju-gis inhxret> 6C fecundum longiore'seorumtradus promota in zona qui-dem frigida in nives, in zona auterrvtorrida a caloris excefTu in pluviasrefolvitur , quarum pars potior permontium anguftias in valles defluit,6c torrentes primo efticit, qui po-fteain majora 6c capaciora Fluminafefe tamdiuexonerantjdonec horumalvei tandem a continuo aquarumaffluxu redundent , 6c terras cam-posquevicinosimpleant. Porrotem-pus huius inundationis in tribus A-fricse Fluminibus, Nilo , Nigro 6cZaire quotannis contingit fere circa17. Junij, pluvise autem iifdem in lo-cis incipiunt menfe Martio,quo tem-pore Sol tranfito ALquatore jam pro-piusad Polum Ardicum accellit, 6Catmofphxram circumpolarem forti-üs commovendo versus zonam torri-dam retro impulit, 6c ibidem in plu-vias refolvit. Ubi primum autemcirca initiumjulij Sol aPolo Ardicoversus Antardicum nonnihil re-greflus eft, etiam motus atmofphar-rxBorealisimminui , pluvise decre-fcerc, ipsaque inundatio Fluminumfenfim deficere incipit, adeo, ut cir-cafinemSeptembris, quo Sol rurfusaEquatorem tranfiit, 6c Ffernisphteri-um Boreale reliquit, dida tria Flu-mina intra fuum alveum redeant. Eo-dem fere tempore, 6c ob eandemprorfus caufam exundant aliquotetiam prxcipua AfixFlumina , cum-primis verö Euphrates, Indus , 6cGanges,& ingentes duo Americte Flu-

1/1

vii Parana, 6c Paraquay , quod eftFlumenArgenteum (de aliis namque

mi-