<§ X 8$ X Sfr-

PARS III.

CR1SIS TECHNICA

Qua;

Eft circa InftrumentaGeograpbica.

Uofunt pramipualnftru-mentä, quibns ad refol«venda fua Problematautitur Geographia Pri-jsnum,ac potißimum ipfe Globusartificialis terreftris , Globo terrenonaturali per omnia conformis Sc pro-portionatus ; unde per illum ea lereomnia apt Hirne rcptsefentantur, quaein- Globo natural! cunofa , Sc feitirdignainter coelumfidereum, Sc Glo*bum terraqueum tcco anno fucce-dunt« Dixi: inter eeeium fidereum,non empyreum: qua* enim in ifto fuc-cedunt,ijs tantum nota fünt,qui in eoseternum beati degunt. At nequeomnia feiriae repradentari poflunt ,qua! inter ccelum fidereum Sc terramÄccidunt, fed ea tantu'm , qua! pen-dent a caufis necefl'arijs ; quorutnvero caube funt liberal, ac politicse,humanis neutiquam patent ratiocinijs.Hujus igitur Inftrumentfinempe Glo-bi artificialis duae funt partes, videli-cetconftru&io &:ufus: utramque fa-ch prolixe tradidi in Geographia af-tificiali , unde adeam Ledorem re-mitto; cum enim Inftrumentiim hoc»lerutnque magno ftet pretio, Sc ufusiJ iusfit fatis incommodus, perfedioautem rariftima , hinc majorem laü-

dem Sc aeftimationem meretur illiusinventio , quam ufus Sc exercitatio,Eam ob cauiam Geographi Sc Aftro.nomi exeogitärunt Äftroiabia , fivePlanisphoeria , qua! funt Globus coe-leflis aut terreftris in piano arnficiosedeiineatus j arqnehaec, pratercuam,quodleviori pretio comparentur, Scfacilus conüruantur , idem planepraftant, quod ipsemetGicbusarte'fadtuSy

Porro varia funt ejü'smocfi Viani-fphoeiia,five Globorum in piano ex-preflorum cceleflium a;que ac terre-ftrium formie ac figurse, quas itidemin Geographia artificiali retulimus tdux tarnen ex ijs funt magis ufitat«,nempe Optica, Sc Geometrica, utta-que ex alterutro mundi Polo clefcri-pta. Opticam cum Ptolomtro Au«thores ha&enus ufurparunt ad reprar,fentandum Globum coeleftem, Geo-metricam verö ad exhibendum inpiano Globum terraqueum. Opticaprocedit per partes inarquales , Scproinde illius conftrudlio , Sc ufusfatis eftaijfficilis Sc intricatus. Geo-metrica procedit per partes ut pluri*müm äquales , Sc proinde longe fa«cili^r eft, atque expeditior illius ufusSc: conftrudlio, Prxterea fi Opticaproje&io paulö major fiac , Sc ultra

dEqua-