Druckschrift 
3 (1903)
Entstehung
Seite
61
Einzelbild herunterladen
 

6i

spiritualiter et ttviporalitcr augeatur \ qfuo)dq(ue) Ulis quesuis destituta pastcribus vacationis inco(m)moda deplorarenoseuntur talcs in minislros preficere studeamus per quor(utn)regimen eccl(es)ie et monasteria ip(s)a utiliter et salubritervaleant gubernori. Dudum siquidem provisiones eccl(cs }iar{um)et monastcrior'um) omnium apud sedein ap(osto)licam titnevacantium (u aus a corrigirt) et inantea vacaturor(um) ordi-natiohi et dispositioni n(ost)re reservavimus decernentes \extune irritutn et inane si secus super Iiiis per quoscunq(ue)quavis auetoritate scieuier vel ignoranter eontiugeret attetnptari.Postmodum vero tnonasterio saneti Bonifatii Fuldett(si) cr-5 dinis || saneti Bcnedicii Herbipolen(sis) dioc(esis) Roman (e)eccl(es)ie inmtdiate subiecto ex eo qfuojd dilectus filius Reyn-hardus nuper dicti monasterii abbas illius regimini cui tuttcpreerat in manibus n(ost)ris sponte \ et libere ecssit nosq(tie)(it von cessit und n von nosque auf Rasur, zwischen beidenetwa 4 Buchstaben getilgt) cessionem ip(s)am duxiwus aduiit-tendam abbatis regimine destituto nos ad provisionern eiusdanmonasterii celerem et feliecm de qua nullus preter nos haevice sc intrd'.mittcre potuit sive potest reservatione et de-creto obsistentibus supraclictis vc illud longc (ne illud longein gedrängter Schrift auf Rasur) vacationis exponatur in-(m)modis patemis et solicitis studiis int ende ntes post de-libcrationcm quam super j hoc cum fratribus nfostjris habui-mus diligenttvi demum ad tc ex utroq(uc) parentc de comitumgenerc proereatum cl(er)icali caractcrc duntaxat rite insigni-tum in etate legitima constitutum religionis zelo conspieuumlitterar(nm) scientia preditum vitc ac mor(um) konestate dc-cerum in spiritualibus providum et tc mporalibus circunspcctum10 aliisq(ue) multiplicum virtutum donis projit fide\diguor(um)testinioniis aeeepimus insignitum quem hodie cupientem unacum dilectis filiis conventu ip(s)ius monasterii sub illius re-gulär i habitu virtutum domino famulari per alias n(ost)ras \litteras in monachum et in fratrem dicti monasterii reeipi acregulärem habitum iuxta ip(s)ius monasterii coiisuetudiuantibi exhiberi professionemq(ue) per illius monachos emitli soli-tam si cam sponte (auf Rasur) j emittere volles a (auf Rasur)tc etiam reeipi mandavimus direximus (ir aus u corrigirt)oculos n(ost)re mentis quibus Omnibus debita meditatione peu-satis monastcrium pre dictum per te regen dum tenendum et etiamguberuanelu(m) \ usque ad trimesirc exnunc computandum defratrum cor(un)dcm consilio auetoritate ap(osto)lica co(m)men-damus ita q(uo)d Interim regulärem habitum suseipere et pro-fessionem (m auf Rasur) huiusmodi expressc emittere \ tenearisq(uo)dq(ue) liceat tibi Interim de ip(s)ius monasterii fructibusredditibus et proventibus illius ac conventus predictor(um) neeno(n) (rum nee non auf Rasur) ministror(um) eiusdem mo-15 nastcrii debite supportatis oneribus disponere j et ordinäresicut abbates eiusdem monasterii pro tempore existentes de Ulisdisponere et ordinäre potuerunt seu etiam debuerunt alie-natione tarnen quor(um)cunq(ue) inmobilium et preciosor(um)mobiliu(m) \ bonor(um) eiusdem monasterii tibi penitus inter-dieta . ac exnunc prout extune de persona tua nobis et eisdemfratribus n(ost)ris ob dictor(um) hior(um) exigentiam meri-tor(um) aeeepta postqua(m) habitum suseeperis \ et professio-nem huiusmodi emiscris eidem monasterio de dictor(um)fratrum consilio auetoritate prefata decernimus per nos fasseet esse provisum teq(ue) Uli extune prefieimus in abbatemcuram \ rcgime(n) et (gedrängt auf Rasur) administrationemip(s)ius monasterii tibi etiam durante huiusmodi co(m)mendain spiritualibus et temporalibus plcnarie co(m)mittendo firmaspe fiduciaq(ue) (que co auf Rasur) coneeptis . q(uo)d dirigentedomino \ actus tuos prefatum monasterium per tue circum-spectionis industriam et Studium fruetuosum prospere dii-igeturet grata in eisdem spiritualibus et temporalibus suseipiet in-20 crementa . Quocirca jj discretioni tue per ap(osto)lica scripta

mandaiuus quatinus impesitum tibi a domino onus regiwinisdicti monasterii suseipieus revercuter sie te in eins cura salu-briter exercendo exhibeas solicitu(m) \ q(uo)d monasteriumip(sn)m (um ipsum g auf Rasur) guberuatori (i auf Rasur)provido et fruetuoso administratori gaudeat sc co(m)missumtuq(ue) pret<r eter/.e retributionis premium n(ost)ram et dictesedis benedictionem ac gratiam uberius exinde conscquimerearis. Volumus aute(m) quod durante (volumus dur ge-drängt auf Rasur) co(vi)mcnda huiusmodi monasterii et con-ventus predictor(nm) consueta oncra debite supporteutur et innullo propterea monasterium predictum paciatur detrimentumq(uod)q(ue) (auf Rasur, zuvor ein Wort getilgt) si iufra trimestremonastcrium predictum non ingrediaris et professionem nonemittas ut prefertur cofmfueuda provisio et prefectio nee nondecretum liuius modi ac presentes littcre et quecunq(ue) indesecuta sint cassa et irrita nulliusq(uc) roboris vel momenti .Dat(um) Romc apud Sanctumpetrum anno incarnationis do-minice \\ millcsimo quadi ingentesimo septuagesimo primo un-deeimo k{a ] l(endas) Martii pontificatus n(ost)ri anno primo.

Febr(uarius)

p(ro) comput(atore)M. de Medrau . VII.

Ä de Urbino

G. Feie.

Tafel 104. Strassburger Notariatsurkunde, 1478 April 13, Ori-ginal-Pergament im diplomatischen Apparat des historischen Seminarsder Universität Berlin. Flüchtige Cursive. Das Facsimile bietet inSchrift, Ausstattung und Beglaubigung ein typisches Beispiel für diespätmittelalterliche deutsche Notariatsurkunde. Der Schriftbeweisdurch eine manus publica, bestehend in der Niederschrift oder Be-glaubigung der Urkunde durch eine hierzu bestallte Amtsperson, derfür die ältere fränkische und alamannische Privaturkunde durch dieInstitution der Gaugerichtsschreiber wenigstens in beschränktem Masse

gegeben

war, verfiel auf deutschem Boden schon in der zweiten

Hälfte des 9. Jahrhunderts, um erst seit dem Ende des 13. Jahr-hunderts durch Nachahmung des italienischen Notariats und seinerUrkunde wieder aufgenommen zu werden (vgl. Bresslau, Urkunden-lehre 472 ff., ein Beispiel eines solchen italienischen Vorbildes obenTaf. 86). Der Notar, der seine Bestallung unmittelbar oder mittelbardurch kaiserliche oder päpstliche Ernennung (creatio) empfing, hattedie Urkunde entweder in allen Teilen eigenhändig zu schreiben oderwenigstens durch Anfügung der eigenen Unterschrift zu beglaubigen.Letzterer Fall liegt hier vor. Nur der von anderer Hand und Tintegeschriebene Schlussrahmen »Ego Nicolaus Gotteszheim« etc. sammtder voranstehenden Signete rührt von diesem Notar selbst her, wäh-rend die Urkunde von einem durch ihn bevollmächtigten Schreiber(»manu alterius me iubente«) stammt. Die Scheidung der beidenHände ist wegen ihrer Schulgleichheit allerdings sehr schwierig. Inder Unterschrift des Nicolaus Gotteszheim sind die einfachen Schäfteder Mittellängen etwas eck'ger gestaltet, von Einzelbuchstaben dieOberlängen, g und anlautendes i von der Contextschrift ein wenigverschieden. Die Notariatssignete (vgl. über diese Leist, Die Notar-signete) entstand aus dem der Notarunterschrift ursprünglich voran-stehendem Kreuz (vgl. oben Taf. 86) und gelangte in der italienischenNotariatsurkunde bereits im 13. Jahrhundert zur Ausbildung.

\ In nomine d(omi)ni amen* Cunct(is) seriemp(rese)nt(is)instr(ument)i publici intucntib(us) evident(er) \ pateat et sitmanifestum q(uo)d sub anno d(omi)ni millesimo quadringen-tesimo septuagesimo oetavo indic(ti)on(e) \ undeeima die verolune tredeeima mensis aprilis infra duodeeimam et prima (m)horas post me\ridiem pontifcat(us) s(an)c(t)issimi in chr(istjopatris et d(omi)ni n(ost)ri d(omi)ni Sixti divi(n)a providen-(tia) p(a)pe quarti anno \ eins septimo in mei notarii publici5 atq(ue) testium subinfrascripiorum quo ad hoc pro testimonio \vocatorum et rogator(um) p(rese)ntia personaliter constitut(us)honorabilis vir d(omi)n(u)s Heinricus de Kirchberg j canoni-cus cccl(es)ie sanetormn Pctri et Michaelis Argen (tinensis) achonorabilis viri d(omi)ni Steffani Lam berti de Goirchcm ca-