ritate ap(osto)lica prohibemus ut infra clausuras locor(um) seugrangiar(um) v(est)rar(um) nullus rapinam seu furtum feuere,ignem appcmere sanguinem fundere kontinent fernere capcre,vel interficere, seu violc/itiam audcat exercere. Decemttnusergo ut nulli onmino liominum liceat prefatum monasteriuntfernere perturbare , aut eins possessiones auferre vel ablatasretinerc viiuuere seu quibuslibet \ vexationibus fatigare sedomnia integra [an der Stelle des a die Schrift nahezu abge-rieben] conserventur eorum pro quoruvi guberuatione ac susten-tatione concessa sunt usibus omnimodis profutura . salva sedisap(osto)lice aitctoritate et diocesani ep(iscop)i cano\nica iustitia.S/qua igitur in futurum eccl(es)iastiea seadarisve personahaue n(ost, re eonstitutionis paginam sciens, contra eetnt fernerevenire temptaverit, seeundo tertiove co(m)///onita tiisi reatu(vi)suu'm co(n)grua satisfactione \ correxerit potestatis honoris-q(ue) sui carcat dignitate reamq(ue) se divino iudieio existerede perpetrata iniquitate congnoscat et a sacratissimo [t aufRasur, ursprünglich s" corpore ac sanguine dei et d(omi)niredemptoris nfostjri ie(s)u clir(ist)i aliena fiat atq(uc) in cx-25 tremo examine distrietc subiaccat ul tioni. Cunctis aut(ent)cid cm loco sua iura servai/til/f/is) sit pax d(omi)ni n(ost riie(s)u chr(ist)i, quatinus et hie fruetum bonc actionis per-cipiaut, et apud disfrictum iudicem premia etcrue pacisinveniant. \ Amen (amen) amen. \
(R.) Ego Urbanus catkolice eccl(cs)ie epfiscopujs s(ub)s(cripsi). (BV.)
-(- Ego Odo Tusculan(us) ep(iscopu)s ss.
-f Ego Steplianus Prcnestinus ep(iscopu,s ss.
+
+
+
+
+
+
+
-f
+
Ego frat!er) Johannes Portuensis et s(an)c(t)e Ruffine cp(iscopu s ss.
Ego Radulphus Albanen(sis) epfiscopujs ss.
Ego Henric(us) Osticn(sis) (et) Vellctrcn(sis) epfiscopujs ss.
Ego Guido Sabinen(sis) ep(iscopu)s ss.
Ego Synum t(i)t(uli) s(an)c(t)i Martini p(res)b(ite)r card(inalis) ss.
Ego Anckerus tü)t(idi) s(an)c(t)e Praxcdis p(rcs)b(ite)r Cardi-nal'(is) ss.
Ego frat'er) Guido t(i)tfuli) Laur(entii) in Luc(ina) p(res)b(ite)rcardinaPisj ss.
Ego Guill(elm)us t(i)f(uli) s(an)c(t)i Marci p(res)b(itcjr cardi-n(alis y ss.
Ego Symon t(i)t(uli) s(an)c(t)e Cecilie p(rcs)b(itc)r Cardin!alis ss.
Ego frat(cr) Anibaldus basilice XII apfosto)lor(um) p(res)b(ite)rcard(inalis) ss.
Ego Riccardus s(an)dt)i Ang(e)li diacon(us) card(inalis) ss.
Ego JoIi(a//n es s(aii)c(t)i Nicolai in carc(er)e Tullian(o) diacon(us)card(inalis) ss.+ Ego Ottobon(us) s(an)c(t)i Adriani diacon(us) card(inalis) ss.-+- Ego Jacobus s(an)c(f)e Marie in Cosmydin diacon(us) card(i-
nalis) ss.+ Ego Vb(cr tus s(an)c(t)i Eustachii diac f onus) card(iualis) ss.-f- Ego Jordan(us) s(an)c(t)or(um) Cosme et Damian(i) diacon(us)card'iualisj ss.
Dat(um) apud Vrbemvcterem per manum mag(ist)ri Mi-chaelis s(an)c(tje Roma?ie eccl(es)ie vicecancellarii XII. k(a)-l(endas) Decembr(is) Indiction(e) VI. Incarnationis dominiceanno MCCIXIII. pontificatus vero donni \ Urbani \ p(a)p!e)IUI [auf Rasur] anno tertio.
(B.)In den Quadranten der Rota: S(an)c(tu)s Petrus . S(an)c(tu)sPaulus . Urbanus p(a)p'a) IUI.
Umschrift: + Fac tnecum domine signum in bonum.Tafel 92.
a) Landgraf Albrecht von Thüringen für das Kloster Seusslitz, 1288Oktober 9, Original-Pergament Dresden, Hauptstaatsarchiv Nr. 1230b.
b) Derselbe für das Kloster Grossenhain, 1288 April 29, Original-Pergament Dresden, Hauptstaatsarchiv Nr. 1204.
Auf diese beiden Urkunden wies Posse, Die Lehre von denPrivaturkunden S. 55, vom Standpunkt der Schriftvergleichung hin.
10
Beide sind für verschiedene Empfanger ausgestellt, aber von gleicherHand geschrieben (man vgl. neben der Uebereinstimmung der Con-textschrift im Allgemeinen wie im Einzelnen besonders die augen-fällig gleiche Verzierung der Initiale Q). Hier liegt also gegenüberder Ausfertigung durch Empfängerhand, wovon oben Taf. 84—85Beispiele geboten wurden, sichere Ausfertigung durch den Aussteller,d. h. durch die landgräfliche Kanzlei und zwar durch den in beidenUrkunden am Schlüsse der Zeugenreihe genannten Notar (in b Proto-notar Mathias, Domherrn von Naumburg, vor. Ueber die Schrift,eine kleine zierliche Cursive, vgl. die Vorbemerkung zu Taf. 93 a.
a) Quoniam ex mutac(i)o(n)e te(m)por(um) acta variant(ur)mortalium . et sepe vergunt in irritu(m) . que ordinant(ur) adeofmjmoda . si sc(r)iptis autenticis p(cr)hcnnata no(n) fu(er)int(et) firmata . hi(u)c est q(uo)d nos Albertus \ dei gr(ati)aThuringor(vm) lantg(r)avi(us) . Saxonie comes pal(a)t(inus .Lusicen(sis) (et) orientalis marchio . re cognoscim(us) (et)tarn p(re)sentis quam futuri evi c/ir(ist)i fidelib(us) constarecupim'us) univ(er)sis . q(uo)d allodium j in villa Wancwitzcu(m) septe'm) mansis adtiuentib(us) q(uo)d inqua(m) allo-
5 diu(m) TIicod(cr)icus miles de || Zabeltitz fidclis 11oster anob(is) in feodo acten(us) liabuit (et) possedit. et ad man(us)n(ost)ras j libere (et) voluntarie resignavit. cenobio s!an)c(t)i-monialium in Suselitz pio zelo dueti appro priavim(us) ob ho-nore(m) dei (et) b(ca)te virginis necno(n) ti(ost)ror(um) dc-lictor(um) inde venia/// consequendant J cum o(vin)i iure (et)utilitate sicut p(re)fatus Tkeod(er)icus ip(s)o nsq(ue) hodiefruebatur (et) l(itte)ris i p(re)seutib(us) in p(ro)prium eroga-nt(us) paeifice (et) quietc p(cr)petuo possideudu///. Et p(ro)maiori [aus maiore corr.] n(ost)re ap p(ro)p(r)iac(i)o'n)isrobore p!re)scntem l(itteram inde confeetan/ nostri sigillimunimt(n)e voluim(us) et i/ts sim(us) solidari sub festbnonioom(n)ium no(m)i(n)alit'er) s(u)bsc(r)iptor(um) videlicct nob(i)-li/i/n viror(um) Gebehardi j de Qu(er)envorde . Irid(cr)ieiconütis de Rabenszsalf . Otto/iis de Ilcb(ur)ch . Alberti deBrandcn\b(cr)ch . Heinriei de Cleb(er)ch . Frid(er)ici deSchassoivc . Frid(er)ici de Grost n/ag(istjri n(ost)re curie .Volc\mari de Mcssowe (et) Mathie canonici Nuwenb(ur)-gen(sis) eccl(es)ie n(ost)re c/trie /wtarii. Dat(um) et |j actumHain anno d(o///i)ni MCCIXXXVIlI septi'mjo idus octo-b(r)is.
b) Que gcrunt(ur) in te(m)pore cum p(rojcessu le(m)p(or)isa memoria hominu(m) //e labantur \ sc(r)iptis publicis appo-sic(i)o(n)e testium solidant(ur). Hi(n)c est q(uo)d nos Alber-tus dei gr(ati)a Thuringor(um) lantg(r)avi(us) Saxonie comespalatin(us) Misnen(sis) (et) orienta lis marchio recognosci-7//(us) (et) tarn p(re)scntis quam futuri evi ehr 'ist)i fidelibuscupim(us) esse notum . q(uo)d omne(m) p(ro)p(r)ietatis libei-tatis atq(uc) iuris donac(i l o(n)em a n(ost)ro j patre Heinr(ico)Misnen(si) march(ione) felicis memorie in bo!n)is) s(u b-sc(r)iptis (et) in aliis quibuslibet faetam mo/iast(cr)io s(an)c(t)eMarie Magdalene (et) sororibus peniten.tibus ordinis s(an)c(t)iAugustini in civitate Hayn rat am (et) g(r)atam ob ho/w-re(m) j dei (et) b(ea)te virginis Marie in remcdiumq(ue) a/nmen(ost)ri patris (et) ut inde et(er)na \ p(re)mia consequam(ur) .volum(us) observarc que scil(icet) bona su(n)t novem /i/ansiin | villa Kolaneguitz cu(/u) areis (et) o(mn)ibus adth/entibusorti extra civitate(m) Hayn macella int(r)a civitate(m) villaNuwendorf cu(rn) areis adtine(n)tib(us) villa \ Medewitz . villaAdolfestorf. Septem mansi in Wildenhayn villa Lize s/i-p(er)ior cu(m) allodio ad q(uo)d tres mansi p(er)tine(n)t sextalenta denarior(um) usualiu(m) \ molendinu(m) prata pascueocto modii tritici gut de hospitali ante civi || tatem Haynp(re)d(i)c(t)is sororib(us) annis sing(u)lis erogant(ur) . itavidel(icet) q(uo)d cu(m) omni \ iure nsu libertate idilitate (et)fruetu quibus eedem sorores p(re)d(i)c(t)a bona a \ n(ost)ropaire in p(ro)p(r)io receperu(n)t . sie (et) nos recedendo ab
15
10
15