Druckschrift 
3 (1903)
Entstehung
Seite
36
Einzelbild herunterladen
 

3&

kann; sicher ist das eine, dass die strenge Scheidung zwischen lango-bardischer und merovingischer Nationalschrift fallen gelassen werdenmuss. Vgl. die Erläuterung zu Heft I. 4. Aufl. Taf. 6).

a) Sacros(an)c(t)i aeclisie q(ui) est construct(u)smonasteri(u)sin onore s(an)c(t)i gallone ubi autmarus abba esse vidct(u)rdudarius cogitans d(cu)m vel pro anitne mei remedie veleterna retribucioni dono ad ipso loco s f an)c(t)o quantumcum-q(ue) pater mens u(u)illaari(u)s mihi moriens dereliq(ui)dhoc est in fini augustinse vel in fiue prisegauginsi quantumde germano meo mihi ad partem p(cr)vinit hoc est in villaanerhoma et in villa corberio et in lollincas et in alia loca

o

5 infra ips(ti)s pacus vis(u)s s(u)m abire hoc est casas casalicampispratis silvis vinies ma?icipiis aecolanus aquis aquar(um)-que \ dccursib(u)s ex omnib(u)s et in omnib(u)s in ipso locos(an)c(t)o ad die presente in dominatione p(er)maniat v(u)svel posteris j vestris vel agentis monasterii in dominationeeor(utn) p(er)maniat. si q(ui)s ego aut eridis mei aut q(ui)s-libct ulla opposita | p(er)sona q(ui) contra hanc epistola dona-tionis ambolale (so statt atnbularel) pres(u)mserit iuferat (r ausn corr.) ad ipso loco s(an)c(t)o dubia repeticione ! et in fisco anriliberas dnas et nihilominns presens donatio firma p(cr)maniat10 stibulatione snbnexa . actum | in augusta p(u)plici . sig(num)ditdario q(ai) hanc epistola donationis ficri rogavit. sig(num)-\- raginario tes(tis) \ sig(num) -\- ghisalberto t(estis) sig(nnm)-+- bobuni t(estis) sig(num) -\- amalboldo t(estis) + sig(num)-\- maginberto t(estis) sig(num) + totone (vor dem zweiten tein r getilgt) t(estis) sig(num) rotp(er)to t(estis) sig(num) -f-broter t(estis) sig(num) + uolfardo t(estis) eileri(usr) | ego berorogitus hanc epistola donationis scripsit et fss.) noiavi venerisante J medium minse aprili anno primo regi pippino.

b) Text der Urkunde: Ego duto dono admunastcrio s(an)c(t)icallonis quidquid in chisincas j habeo hoc est casa curtile ett(er)ra salica et servvos tuos his nominib(us) | uuolfrimus . etfilia sua madruda et alio servo . uuahaninco . cu(m) ma J iresua . sunane . iugeuui tuo . cu(m)manent t(erjra(m) illa(m) .et si vultu(m) manire post obitu(m) meu(m) qualu(m) servi-ciu(m) (s irrthümlich mit Abstrich versehen und daher einemf ähnlich, doch fehlt die für f charakteristische Verbindung mitdem folgenden Buchstaben (vgl. fecerunt und fatiant in der-selben Zeile), ci scheint aus ursprünglichem u corrigirt) mihi

5 fecer(unt) tale(ni) fatiant vob(is) his nominib(us) || hato . eturchilin{us) campis silvis pratis paseuis et reliqua | [4 ZeilenZwischenraum] acti sunt hec in villa qui dicitur chirilieiimante albuino tribune j et post obitu(m) meu(m) sine ullo censoad ipsu(m) munasterio firmit(er) p(er)maneat \ et hoc e(st)census quod solvere debeo du(m) vivo de crano ad cirvisa si- \das (s nachgetragen) XXX et ad panem duas maltaras et friscinca . trimisso valente et ad duhtarincas illud fatia(m)venire . ego itaq(ue) in d(e)i nom(ine) \ uuerdo rogitus scribsiet (ss.) anno XIII domno pippino | rege francor(um) datasub die q(uo)d feci IUI no(nas) sep(tembris) die sabb(a)to.Text des Voraktes: Sig(num) tuto q[iri) hanc donat [imFalle richtiger Vollausfertigung war dies zu ergänzen zu: quihanc donationem fieri rogavit] . sig(num) albuni . sig(nuni)tmolfdreghi + sig(num) thiodrih sig(num) uuerdo -\- sig(num)otpret -\- sig(nam) uualdfrid -\- sig(num) eghilpret -f- sig-(num) herchanfrid -f- sig(num) sighimund^ \ sig(num) heri-pret. sig(num) muatheri + sig(num) eozpret. nom(itia) manc(i)-p(iorum) uuolferimo cu(m) sua filia rodruda (nachgetragen)et cu(m) omni edificio suo uuaniggo . cu(m) matre eius nom(ine)suna cu(m) domo et cu(tn) omnipeculiare eius . hatto et ursculi.Tafel 72. St. Gallener Urkunden 764 April 24 und 769 Ok-tober 16, Originale im Stiftsarchiv zu St. Gallen I. 31 und 40, WartmannÜB. 1, 43 Nr. 41 und 1, 54 Nr. 54. Uebergangsschrift, im wesentlichenbereits Minuskel, aber noch stark von cursiven Elementen durchsetzt.Der Schriftcharakter erinnert etwas an die von Sickel Mon. graph. VIII, 6

reproducirte Salzburger Handschrift des VIII. Jahrh. Als Ausfertigerder Urkunden nennen sich verschiedene Männer (Elis und Ato),thatsächlich aber sind beide Urkunden von gleicher Hand geschrieben(man vgl. die gleichlautenden Eingänge beider Urkunden, besondersZ. 1 adque trado). Auf Grund Stumpf'scher Facsimiles hat als ersterOswald Redlich, Ueber bair. Traditionsbücher und Traditionen, Mittheil,d. Instituts f. österr. GF. 5, 6, indem er sich unter anderem ausdrück-lich auf unsere beiden Urkunden berief, darauf hingewiesen, dass dieSchreiberzeile der älteren deutschen Urkunde lange nicht jene zuver-lässige Bürgschaft für den Schriftbeweis biete, wie in der italischenUrkunde. Näher ging dann Bresslau, Forsch, z. deutsch. Gesch. 26, 52 ff.auf diese Fragen ein. Bei meiner eigenen Durchsicht der St. GallenerUrkunden fand ich mit Bresslau die Zuverlässigkeit von RedlichsEinzelbeobachtungen bestätigt (abweichender Ansicht bin ich nur beiNr. 57 und 63, die ich mit Wartmann der gleichen Hand, der desSchreibers Walto, zuweise, während ich die grosse Aehnlichkeit derHände in Nr. 220 und 334 zugestehe, Gleichheit des Schreibers aberdoch bezweifeln möchte). Andererseits kam ich mit Bresslau zurUeberzeugung, dass zu übertriebenem Misstrauen gegen die Zuver-lässigkeit des Schriftbeweises in diesen alamannischen Urkunden keinGrund vorliegt. Fälle wie der in unseren beiden Urkunden vor-liegende gehören im ganzen zu den doch seltenen Ausnahmen, denenweitaus überwiegend die volle Congruenz zwischen Schreibernamenund Schreiberhänden gegenübersteht. Die Erklärung für solche Aus-nahmefälle hat Bresslau a. a. O. S. 56 ff. gegeben.

a) (C.) In d(e)i nomine ego ippo dono adque trado admonasterium j s(an)c(t)i gallonis ubi eius sacrus requiescitcorpus et hoc est \ quod dono in villa qui dicitur nordstatiomnia quid\qiäd ibidem visurus sum habere . et si quis veroq(uo)d futur(um) j esse 11071 credo si ego ipse aut ullus de

5 p(ro)pinquis heredibus meis \\ vel p(ro)heredibus qui cotdrahaue cartulam tradiciouis qua(m) i ego spontania voluntatefieri rogavi veniret aut ea(m) infrangere \ voluerit non solumquod ei non liceat sed da(m)num ineurrat id e(st) ' tantumet alium tantum quantum carüda isla in se continet \ et indiseucienti fisco multa conponat id e(st) auri uncias duas \\ etargento ponduus . IUI. coactus exsolvat et si reppetit nihilevindicet sed p(re)sens cartula ista omni tempore firma etsta bilis p(er)maucat cu(m) omni stibulacione subnexa actumin uui larresbali cartula ista facta est. et Mi sunt testes quiin bre j sente fuer(unt) et firmaver(unt) . sign(um) ipponi quihanc cartulam tradi\ cionis fieri rogavit . sign(um) crlapaldi. sign(um) zantoni . sign(um) \ morinzani . sigu(um) altolffi .sign (um) paldhohi . sign (um) arinp(er)ti . sign (um) ' sigimari. sign(um) uuillip(er)ti . sign(um) titoni sign(um) tiualtoni .ego itaq(ue) j elis bresb(i)t(er) rogitus ab ipponi hanc cartu-la(m) tradicione(m) scripsi \ sub die VIII k(a)l(endas) mad(ii)in anno XIII regnante pippino rege.

b) (C.) In d(e)i nomine ego matzo dono adque trado admonasterium s(an)c(t)i gallonis ubi eius (diese beiden Wortedurch Rasur verwischt) | sacrus requiescit corpus et hoc estq(uo)d dono in villa qui dicitur uualdhusa omnia \ quiequidibidem visurus sum habere in ea racione ut per beneficiumipsoru(m) mo j nachorum ipsas res post me reeipiam etcensum eis exinde exsolvain id est per singu j los annosunam saicam in quo potuero . hii sunt festes qui in pre-

5 sente fuer(unt) et firma l| ver(unt) . sign(um) matzone quihanc cartulam tradieionis fieri rogavit . \ sign(um) fitoni .sign(um) boazmanni . sign(um) aehsoni . sign(um) uuitperti .sign(um) apponi . sign(um) sinthramni . sign(um) haduperti. sign(um) mauri . ego itaq(ue) ato diaconus rogitus ab matzonihaue cartulam tradieionis scripsi sub die XVII k(a)l(eudas)novembris . in anno seeundo regnante carlomauno regefranchorum.Tafel 73. 777 Oktober 8. Besitzeinweisung und Grenz-umschreibuno - als Ausführun°; einer Schenkuno; Karls d. Gr. an Fulda,

10

15