618 1592 679-680.
3) Sendung an die K. von England, um den Entschlussdes Kf. wegen der Religion mitzuteilen, für deren Verteidigung diealte Freundschaft zu erneuern und „in eventum" eine wenn auchnicht hohe Anleihe zu vereinbaren. 1
4) Sendung an den K. von Frankreich im gleichen Sinn„excepta pecunia, quam non habet; sed ita cum eo agat, ut certasit cum rege correspoudentia. Deinde regi exponat, quo loco sintres, eique offerat, si periculum sit, ut Palatino aliquid sinistri aCaesare vel hostibus immineat, se statin) exercitum collecturumquantum possit; et ut rex tunc praemonitus cum suo exercituLotharingiam accedat et principem excipiat et exercitum posteain suum Stipendium accipiat deque sumptibus in collectionem militisfactis cum principe transigat."
Dadurch werden die Feinde von Tätlichkeiten abgeschreckt„ne regem cum suo exercitu inducat in Germaniam contra machi-natores horum malorum"; zugleich unterstützt der Kf. den König;gelangt dieser zum ruhigen Besitz seines Reichs, „nemo est, qui inGermania ne mussitare quidem audebit contra Palatinum ....
Dicet fortassis aliquis me satis audacter classicum canereet iamiam armare principem tenerum, inexpertum ad periculummortis. Huic responsum velim, me nihil scribere nee consulere, quodnon olim tempore huius avi fecerim et consuluerim cum aliisbonis, quorum consiliorum exitum foelicissimum totus mundus vidit.
Quis fuit Casimirus, cum primum exercitum duceret in Galliam?Vix excesserat ex ephebis. Sed difficultas summa est in pecunia,quae domi exigua est. Quasi vero in redimendo uno nido Pfaltz-burg tot centena millia potuerint brevi tempore confici et in totoPalatinatu retinendo, libertate, autoritate, religione, pace deniqueet tranquillitate totius Germaniae conservanda non possint ad duocentena millia confici, quae sufficiunt ad conscribendum magnumexercitum et persolvendum primum mensem. 2 Cordatos viros adtalia negocia traetanda requiri contendo. Igitur cordati, boni, piiviri retinendi, fovendi et ad tales actiones subeundas animandisunt, non odiis et invidiäe exponendi. Adveniet enim tempus, ubihorum omnium opera opus habebimus.
Occurrunt quaedam de tormentis bellicis et aliis rebus consi-deranda, quae ipsae deliberationes instituendae super hac reresolvent".
Wiesbaden. Dill. Korr. 1592.
Februar 680. Zweiter Diskurs (Zulegers) über die gefährdeteMärz Lage der Kurpfalz.
„Wohlgeborue graven, gnedige herrn. 3 Zu weiterer ausfuehrungmeines discurs der vorstehenden gefahren ist nit die geringste die
1 Vgl. hiezu H ab erlin XVI, 362 f.
2 Vgl. dagegen die Berechnung Anhalts 1591, Ritter, Br.u. A.I,22; oben No. 491.
8 Die Grafen Ludwig von Sayn-Wittgenstein, kurpfälzischer Gross-hofmeister bis 1594, und Johann von Nassau.