140

ecclesiarum et principes 1 ) requirebant ab eo conventus fratrum adnovas abbacias constituendas, ut non sufficeret tot recipere, quot illumoportebat emittere. Et cum aliquando haberet centum novicios simulin probacione, semper tarnen ad recipiendum alios supererat locus.

188. (Om. XXX. Copp. III, 27). 'Et ait Dominus servo: Exi in 5vias et sepes et compelle intrare, ut impleatur domus mea' {Luc. 14,23).In viis sunt, qui liberi sunt, sicut onagri (Job 11,12), semper instabiles

et diversarum provinciarum castra vel civitates percurrentes. In sepibussunt, quorum gressus, ne convertantur, divicie, honores et dignitatesimpediunt. Plurimos ex faiis venerabilis pater vi oracionis, sepius eciam 10gracie reluctantes convertit. Cum die quadam per viam equitaret eiquevagi clerici, quos E v e r a r d i n 0 s vocant, occurrerent, ad conver-sionem illos monuit. Ad quem unus: „Ego ludam vobiscum tesseribus:si sors pro me responderit, detis michi equum vestrum; si pro vobis,sequar vos ad monasterium." Respondente sancto: „Fiat voluntas Do- 16mini", mox ille taxillos falsatos extrahens, XVIII puncta iactavit. Mo-nachis turbatis et Dei consilium ignorantibus, vir beatus, spem habensin Christo pro hominis salute, tesseres levavit et deposuit. Et ecce! induobus apparuerunt oculi XII, tercius vero in duas partes divisus,in uno latere VI, in altero V puncta declaravit. Quo viso territus 20clericus secutus est hominem Dei ad Clara mvallem factusque estmonachus probatus. Hoc factum usque hodie valde celebre est in scolismagistrorum P a r i s i e n s i u m.

189. (Om. XXX. Copp. III, 27). Alio itidem tempore scolasticumquendam Colon iensem per esum benedicti piscis convertit, nee- 25non et milites plures per potum cervisie ab eo benedicte simili con-vertit virtute.

190. (Om. XXX. Copp. III, 27). In ordine nostro, quem cenamChristi diximus, multiplex est dulcedo, quam tempore oracionis, con-templacionis, leccionis et nonnunquam in mensa monachi et monache 30

9 ne conv. fehlt GHL. — 11 convertit. Ecce! exempla pauca de mul-tis cum T 4 . — 12 Evsardinos HLM 3 , Ewsardinos G. — 15 sancto Ber-nardo: Fiat M i . — 17 vir sanetus, spem G. — 20 puncta iactavit GHL.— 22 valde fehlt G.

188. Die Vorlage für Caesarius fand ich nicht.

Vgl. Gesta Romanorum (ed. Oesterley) cap. 170. Scala celi fol. 157 b.Legenda aurea (ed. Graesse) cap. 120, p. 534. Pelbartus, Serm. aestival.(bei Katona) 9, 10. Enxemplos nr. 183.

189. Auch in Nr. 228. Zu 1 (geweihter Eise h) vgl. Exordium magnuniordinis Cisterciensis I 25 = Migne, Patr. lat. 185, 432, vgl. 1022 (Alex-ander canonicus et doctor Coloniensis). Herbertus, Liber miraculorumII 22 = ib. 185, 1332.

Zu 2 (cohors militum und geweihtes Bier) vgl. S. Bernardi Vitaprima, 1. I. auotore Guillelmo, cap. 11 = Migne, Patr. lat. 185, 257.

190. Aus Dial. mirac. VIII 94.

J ) VgL S. Bernardi Vita prima, 1. I cap. 13 = Migne, Patr. lat.185, 261. Vita seeunda, cap. 15 u. 17 = ib. 185, 494 u. 497.