126

n i e n s i s in sermone suo nuper presentibus quibusdam archidiaconissie ait: „Quando archidiaconus parochias suas visitat, si sacerdosnescit credere in Deum*), id est virtutem preposicionis intelligere,statim hereticus iudicatur; dat peeuniam, et sanetificatur." Non istadico capita ecclesie dampnando, quia multi ex episcopis, archidiaconis set sacerdotibus boni et cura pastorali digni sunt, sed malicia temporisnos ista dicere compellit. Quidam episcoporum provincie nostre, cumpopulum sibi subiectumi duris et frequentibus exaecionibus angariaretet de hoc a quibusdam argueretur, verbum hoc respondit: „Bene licetpastori proprias oves tondere; lana iterum recrescet." Hoc eciam scias 10quod bene et misericorditer hoc tempore cum quibusdam ovibus agere-tur, si pastores lanam solummodo et lac illarum tollerent et non easmaetarent, exeoriarent atque devorarent. NOVICIUS. Quid vocaslac et lanam? MONACHUS. Substanciam exteriorem. NOVI-CIUS. Quid est maetare, exeoriare et devorare? MONACHUS. 15Diciores propter peeuniam occasione naeta capere, incarcerare, fame,frigore et vineulis affligere. NOVICIUS. De hoc michi referasexemplum. MONACHUS.Es folgt Nr. 159.

159. (Om. XXI. Copp. II, 98). Quidam archiepiscopus Maden- 20

10 lana enim recr. M 3 . — recrescat G, crescit M *, cresoet T 4 . —16 occ. nata T *. — 20 Medenburgensis M 3 , Medeburgensis M *.

159. Vgl. Schönbach, Studien zur Erzählüngsliteratur des Mittel-alters III. Die Legende vom Erzbischof Udo von Magdeburg = Sitzungs-ber. der Ak. d. Wiss. Wien, phil.-hist. Kl. 144 (1902), 2. Abh., S. 19 ff.

Steuerräten, Schafe zu scheren, nicht aber sie zu schinden. Petri CantorisVerbum abbreviatum, cap. 23 = Migne, Patr. lat. 205, 83: Hi non suntpastores ovium, sed tonsores, exeoriatores, depilatores, lupi et emunc-tores peeuniarum, lac et lanam in ovibus querentes, lucro inhiantespotius quam saluti animarum intendentes. J. Th. Welter, Tabula exem-plorum nr. 252.

J ) Zu credere in Deum vgl. Nr. 60. 166 u. Dial. mirac. III 6.Hom. fest. (Copp. IV, 80): Credere in Deum est ire in Deum. [Et esttalis fides valde salutifera, eo quod caritate sit informata. Quid vel qua-liter sit credendum, quidam eleganter satis hiis verbis expressit:Credo, inquit, in Deum.

Ab hac fide non recedo,

sed in Deum firmus credo.

Nam si preposicio

desit, nee aecusativus

michi prodest nee dativus,

si salutern sicio.

Credo Deum, credo Deo,

sed in Deum credens eo

propinquus saluti.

Prima duo non spernenda

neque magni sunt pendenda:

sed prestat fides hec posterius,

per quam hominis Spiritus

in Deum transit,

ipsum Dei Patris domum efficit.