mino secundum ordinem rei geste totidem sermonibus explicavi: pri-mum de nativitate Virginis, secundum de concepcione Salvatoris,tercium de ortu .-peretilsoris, quartum de ordine Cisterciensi, quin-tum de nativitate Christi, sextum de omnibus sacramentis nostreredempcionis, septimum de assumpcione Dei Genitricis. I n c i p i tsermo primus de nativitate beate Virginis Marie(Bl. 197rb): 'Fundamenta eius in montibus sanctis, diligit Dominusportas Syon super omnia tabernacula Jacob'. Die Psalimerklärung stetsallegorice, dann moraliter. Incipit secundusde annuncia-cione Dominica (Bl. 199va): Gloriosa dicta sunt de te, civitasDei . . . Incipit tercius de nativitate sancti Johan-nis Baptiste (Bl. 201va): Memor ero Raab et Babilonis . . .Incipit sermo quartus de ordine Cisterciensi (Bl.203rb): Ecce alienigene et Tyrus et populus Ethiopum . . . Hierfolgende Stellen: Tyrus interpretatur 'angustia' J ) et congruit illis quosdiverse angustie cogunt transire ad religionem, facientes de necessitatevirtutem 2 ). Alios trahit ad ordinem tribulacio paupertatis, alios timorhostiljs, quosdam infirmitas corporis, nonnullos formido mortis; aliilatrocinantur et furantur et solummodo convertuntur, ne a potestateseculari puniantur; quid am non ob aliud recipiunt habitum nisi utrebus monasterii inferant dampnum, fiunt tarnen sepius talibus causavel occasio salutis que fuerant eis instrumenta mortis . . . Ethyopessunt quos mala fama decolorat, quos sinistra opinio denigrat, qui obhoc tantum religioni se mancipant, ut fervorem vicini solis, id est per-seoucionis, evadant . . . O quanta est multitudo virorum ac mulierumnobilium, servorum, virginum continencium, coniugatorum iustorum etpeccatorum ad hanc gloriosam civitatem confugiencium et dicencium:'Sub umbra alarum tuarum protege 3 ) nos, o mater Jherusalem!'Incipit sermo q u i n t u s de nativitate Dei (Bl. 204rb):Numquid Syon dicet: Homo . . . Incipit sermo sextus de in -carnacione, passione, resurreccione vel ascen-sione communis (Bl. 208va): Dominus narrabit in scripturispopulorum et principum horum qui fuerunt in ea . . .

Incipit sermo septimus de assumpcione beateMarie (Bl. 210rb): Sicut letancium omnium habitacio in te . . .(über die Freuden des himmlischen Jerusalem). Das Ganze schließtmit einem Gebet an die hl. Maria und ihren Sohn . . . (Bl. 213a) quicorpus tuum et aniimam cum leticia omnium sanctorum in celum leva-vit et super ipsos choros angelorum exaltavit, cui sit laus, honor etimperium cum Patre et Spiritu sancto per infinita secula seculorum.Amen. Explicit sermo septimus de assumpcionebeate et gloriose Virginis Marie.

i) Hieronymus a. a. O. S. 30, 20 (vgl. Z. 27): 'Tyrus-------interpretatur

tribulatio sive angustia vel fortitudo'. 2 ) Hieronymus adversusRufinum III, 2 (Migne, Patr. Lat. 23, 479): 'facis de necessitate virtutem'.Vgl. A. Otto, Die Sprichwörter und sprichwörtlichen Redensarten derRömer, Leipzig 1890, S. 241. 3) Ps 16j 8