Thefin affirmantem fuadent ha rationes. i. Omnis caufa eft prin- r.etpiom. Princip.um a. eft prius principiato. Ergo caufa eft prior caufato. Pro 3 ® c *i. Omniscaula antecedit effedtum natura, dignitate & cognitione. E. mantc ‘etiam eft prior eodem. Negantem v. fuadent fequentes: i. quae funt fi- Pt0 n *‘rnul,illorum unum non eft prius altero. Atqui caufa & caufatum fdnt fi- t e. °mul. Ari/?./. f.Mcr.r.a.quia funt relata. 2. Si effcchis eft principium cogno-f_endicaufam,fequmtr,non omnem caufam effe&u fiso efTe priorem. Atverum prius.E.& pofterius. Antecedens probatur. Quia effectus deducitnos aliquando in cognitionem caulae. Effettus enim eft fenfibus vicinior& notior. Et nihil eft in intelle<ftu,quin prius fuerit in fenfu. 3. Si finis eftpofterior mediis,lequitur, quod quaedam caufa fit pofteriorcaufato.An-tecedens probatur: Quia media ordinantur ad finem: unde vulgo dicunt:

Finis eft pofterior mediis,quae ad fine ducunt.Haec argumentain utramq; 0 eciiioparte mota,ut fblvantur,o6fervanda funt fequentia theoremata. 1. Cau- P cr certafafiab<biuteconfideratur,eftprioreffedtunatura: Quia antequam cau- ciieoicmi 'fandi aftum exercet,exiftat neceffe eft. 2. Caufa relative confiderata,eft ca ‘prior caufato,dignitate. Quia caufatio adfciva eft dignior palfiva. Alias eftlimul cum caufato natura; quia hac ratione funt relata. 3. Caufa fempereft prior caufato, cognitione diftindla & intelledlualupofterior vero eo-dem , cognitione confusa & fenfiiafi. 4.Finitum, quatenus proprie fu-mitur pro caufato,quod vi finis exiftit,&a fine dependet, eft pofterius fi-ne: quatenus vero improprie fumitur pro mediis feucaufis ad caufatumproducendumdeftinatis& ordinatis,eatenus eftprius fine. Hincliquet,quid fentiendum fit de argumentis in utram que partem allatis. Nam pra-teraliasfallacias,quibuslaborant, in fingulis peccatur ex ignoratione E-lenchi. Nam,unum & idem ens diverfo confiderandimodo,poteftefle& prius &-pofterius altero. Conclufio igitur eft, quod caufa po/fit effe &prior & pofterior caufato, non eodemfted diverfo refpedlu, ut ex pramif.fis theorematibus eft colligere.

Dis q^u 1 s i t i

V.

Ksin qualis caufa , tale_j femper caufatum ?

I St quidem canon liic vulgatus & ufitatus infcholisLogicorum,fcd Affirmatur3 ut ufus, ita'ejus propter pravum imelledtum regnat abufus: Quem

B