tio.utiq; etiam in ea nonefle libertatem in agendo, fi ve voluntatem,iaaprico & propatulo eft. 4. Intellectus, qui non poteff non intueri ea,qus offeruntur. Nemo enim efl qui intelligendi aftum in aliud tem.pus differre queat. Agit itaq; hsc caufa neceffarib,intellige neceflita-tem,non coa< 5 tionis,fed Immutabilitatis , fi ve Natura. Itaque nec variarenec differre a&ionem potcfbficut caufa confilio agens utrumq; poteff.Hucrefcrenda eft do&rina de Generatione Phy fica,Mctaphy fica&Hy-perphyfica. Etficutadhanccaufam referuntur opera Dei,qus dicunt,ad intra: ita ad caufam confilio agentem referuntur opera Dei ad extra.Confilio agitur,quando principium aflionis eft certa &&cufsei;, quainprocedit eroyvamf. Ignoti enim nulla cupido. Differt autem caufa naturdagens a caufa,qua: agit confilio,quod bac operatur libertate 1. Contra,didionis. 2.Contrarietatis:illa vero fit fine libertate contradidionis& contrarietatis. Per accidens efficit caufa,quae externa facultate efficit.Effq; coa&a vel fortuita. Coada eff,quae fine aflenfuneceflitatecoa-dionis & violentis agit. Fortuita eft,quando prster efficientis fco-pum aliquid accidit. Ad hunc locum obfervandae veniunt regula?.1. Caufa naturalis agit ad extremum fua? potentis. 2. Adunumoppo-fitorum eff determinata tantum,ut ignis ad uftionem. 3. Voluntariaadutrumq; oppofitorum fe habet indifferenter. 4. Omniseffeduscaufsper accidens,poteff reduci ad caufam per feteamq; pr«»4?K,Dcumjvelfecundam, ezmcpnaturalem, nimirum hominum temperamentum, velmateris fluxibiIitatem;veJ Jugernaturalem, nimirum fpiritus bonos velmalos.
22 Caufabaflenusfuit externa-, fequitur interna,qua efl materia,vel forma.
23 Materiaeftcaufainterna.exquares eft. Dividitur in 1.primamvel fecundam. Prima dicitur,qus fuprafe non habet aliam. Secundaeft, qusfuprafe habet primam. Confideratur dupliciter: Naturalitervel Artificialiter. Naturaliter fi confideratur,forma educitur e mate-ria. Artificialiter,forma introduciturin materiam, a. Immanentem(dicitur in variata) qus in compofito nomen retinet; & transeuntem(qus alias variata) qus in materiato nomen amittit. 3. Senfilem,quseft corporum quorumlibet; & Intelligibilem, qus creatarum fpiri-tualiutn fubftantiarum eft.
24 Forma efl caufa interna,per quam res efl id,quod efl. Dicitur princi-pium Individuationis, item bnixi-gnu; cujus rationem vide fis apud
Dounam.