mi perfpicacitas. In primo enim libro,ubi nulla attenditur dispofitio,confideratur argumentum non ut adu arguens,fed ratione affedionis,qua ad arguendum eft aptum. Quare,ut in libro fecundoargumen-tum propter dispofitionem cum themate adu arguit,ita in libro pri-mo arguit poteftate.

6 Argumentum eU artificiale,vel inartificiale.

7 Artificiale,quod ex fefe arguit. Pendet enim a natura thematis,& erea eruitur.

8 Eftj 3 primum, vel ortum.

9 Primum,quod eft fua originis. Hujus enim in arguendo vis non de-rivatur ex alieno fonte.

10 Eftcfefimplex, vel comparatum.

11 Simplex,quod[impliciter & abfolute confideratur,videlicet non habitorefpedu alicujus tertii,quod prseter thema,& argumentum requiratur.

12 E ftfy confentaneum,vel disfintaneum.

13 C onfentaneum, quod confintit cum re quam arguit.

14 Eftfo c onfentaneum abfolute,vel modo quodam.

15 Abfolute,utcaufa & effeftum. Dicitur confentire stVxwV&abfohNte,propter dependentiam unius ab altero, nempe effedi a causa. Ad«jundum enim non ita dependet a fubjedo,quemadmodum effeduma causa. Hic enim eft conftitutio effentisjillic non eft.

1 6 Caufa eft,cujus vi res eft.

17 Eftif externa,vel interna.

18 Externa,qua agit in aliud extra fi.

19 Eftj s Finis, vel Efficiens.

20 Finis eft caufa externa,cujus gratia res eft. Sciendum eft nos hicdi-ftinguere inter finem quatenus eft caufa,&quatenus ipfe eft ufus reieffedum fequens. Hic ufus non nifi cogitatus caufa eft,adualis veroadjundumreieft. Finis intentionis revera caufa eft,quserefpedu effi-cientis impellendi vim habet, & in adu caulandi efficientem praecedit;finis vero executionis caufa non eft. Finis divifio eft,quod fit fummus,«fjcmxwtterjde quo regula:Summa caula efficiens & fummus finisfunt idem: vel fubordinatuSj-vWwmA©", qui rurfum propinquus (alias

fpecialis dicitur,) vel remotus,(aliasgeneralis.JIIie dicitur,quem caufaefficiens intendit primario: hic,quem fecundario.

21 Ejfifiens,d quares eft. Hanc fubdividunt,quod fit 1. per emanatio-