XXVI.

A Naturalis efi:, qua: b natura fu a agit.

a) Naturaliter agere dicuntur, qua qualitatibus naturalibus,tanquam infiru-mentis, tnftntcla motus cient. Magnes natura attrahit ferrum. Agensnaturale agitneceßttate phy fica, ideof necejfarium dici [olet, ut : Ignis urens eil agens naturale ,quiaunt impetu quodam naturafuafeu vi ejfenttalis caloris: quotiescumyadmotaeil materia, qua recipit inflammationem,non poteil ignis fuffienderefuam achoncm.b) Natura ab Ariflotele definitur principium motus ejus in quo eil &c. ideil,pr!n -apium motus internum.

XXVII.

a Efficiens voluntaria feu libera effiqua: agit certa prxcognitio-ne & b confilio.

a) Hac alias hoyinti dicitur, b Confiitum,Grace ®zsofi3te,h.e,pradeelio,eil voluntas cum judicio. Ab aliis definiturefliciens,quaconfilioagit,quandom*fulto quiddef induflria atq, prudens [ciensq^ facit. Seu,ut Artftotelesait,humiJi ttoiS ei Sans ßn dmyr 9 .'(!>(Atmjd eil.fponte autemfacmtjquactmcfo

fcientes & non coaili.

XXVIII.

Fuit efficiens per fe: per a accidens efficit caufa,qua: b externifa-cultate efficit.

a) Grace itci.TTi· ev[j.ßeßnyJe. b Externa facultate efficit, quando principi,uni efficiendi eil extra efficientem: ideo ß non efficit per fefed per aliud.

XXIX.

Caufa efficiens per accidens, aut efficit neceffitate, aut impru-dentia.

Enftmclio hac extat apudAriftotelem, Rhet.i. Arifioteles enim cum dixiffiet, ho-mines facere -m. fiiv « Ji‘ aW« c, t« Ji dl’ «War , quadam non per fe,quadam per fi:Jubjungit, ffiiv iv jj.h <h’ au /Av Jia rvyjui rspclrlaoi, nd A s? arxyK >i s. b.e. eorum, qua non perfe,alia perfortunam agunt,aha ex neceßttate.

Vi*

»liat

,^-ia

tua·

izahi

n

.urcm

ttae,

rtms

*:h,t

*»'11

’kun

XXX.

A Neceffitate efficit.cum b efficiens vi cogitur ad cffcflum. SicEleazaruscogebatur vi didudiroore carne fuillavefci. 2. Maccab.6.^.iS·a) Neceßitas eft quadruplex. 1. axiomatis. 2. natura. 5. coaäionis. 4· «rfindi.Sic neceffiarib efl Deus. Tertianeceßitatüßecies, nimirum coaäionis, huc perti-net . b Quando efficiens natura vi vel motu voluntariofive confilio aliter ageret-

fed impeditur ut aäionem exercere nonpoßit, vel contra natura ordinem,aut contra

V,;

voluntatem Snj