Disputatio Logica

DE CAUSIS.

Tussis 4

^ Aufam omnium argumentorum nobiliffimum & praftan-tiftimum efleexiftimamus. Scire enim eft,rem per caufas co-gi gnofcere, terte Ariftotele lib.z. poft.cap.^.utfcientia nihila-'iiud efle intelligatur,quam caularum cognitio. Merito igituraP. Hamo lib.-i. Dial. cap.j. omnis fcientix fons &fcaturigo,caularumcognitio dicitur. Caufas enim qui novit,rem ipfam novitjqui vero inearum verfatur ignorantia, rei ipfiusignorantiam habeat necefie eft.Hinc etiam non minus fcite quam eleganter Virgilius in Georgicis fe-licem proclamat & praedicat eum, quicaufasrerum cognolcere potuit.Non abs reitaq;fa£lurosnosexiftimavimus,fipraeftantiiTimam illamcaufarum categoriam philofophiaeftudiolis ventilandam probeq; exa-minandam propofuerimus.

IT.

Cicero lib. 1. offic. nec non 1. de orat.&r oratione ad Brutum redfemonet, omnem de re aliqua fusceptam mrtitutionem a definitione de-bere proficifci, utintelligatur.quid fit id de quo disputatur. Quare nosquoq; fecundum legitimas methodi leges,& communem philofopho«rum confenfum, a definitione caufar initiumfaciemus.

III.

Caufaertargumentum abfoluteconfentaneum.cujusvi res eft.

Abfolute confentire, eft nexu firmtfomo cobarere: ut firmior dari non poffit. Sicuufa cum effeti 0 fuo cobtret, quia tota effetit effentia unice a caufa dependet: ut ficaufa nonfit,nec effetium effe pofiit.

IV.

Hinc confedtaria. I. Caufa nature ordine prior eft effi cio.II. Caufa vi relationis femper arguit rem efFI dtam. Polita igitur causa,ponitur, effe&um: 4 fublataj tollitur. E. G. Otium eft caufa procreans

A ij