Chvonicon Wormatiensc. 183

a [ Emicho autem comes de Liningen totis viribus suis intendebat capere ««episcopum Richardum. Quod perpcndentes cives, ne eis in magnum eveniretdetrimentum, ipsum Richardum civitatem intrare permiserunt; et consilioquorundam consulum ipse Richardus portam exivit sancti Andree et statimauxilio multorum armatorum per portam sancti Martini reintravit urbem. Sed saltera die missam cantans cum sacerdotibus et civibus curiam tenuit. Simileautem apud nos nunquam visum est. Actum anno domini 1253 in cathedra *t.r*r.sancti Petri. Habebantque tunc sacerdotes ad tempus pacem. In aliis tarnenlocis pene nulla pax erat. Richenstein l castrum iuxta Bingen et Rhenumcaptum est. Et licet episcopus tali modo, ut dictum est, intrasset, cives wtarnen illius nolebant facere voluntatem 2 .

Tunc rex Wilhelmus misit duos milites de Eppenstein et Rudeszheimad Wormatienses, ut secum componerent; sed responsum non acceperunt de hoc,et sie iterum civitas interdicto supponenda erat; sed Providentia abbatis Waltheride Erbach protelatum est. Cum autem cives Wormatienses post illud tempus isab imperatore Friderico seeundo et filio eius Gonrado non desisterent, licetsepe ab episcopo Richardo admoniti essent, iterum civitatem Wormatienseminterdicto supposuit dominica die post festum assumptionis virginis Marie *r. Aug.anno 1253. Interea convocatis omnibus de parte regis Wilhelmi in curiasua, qui nominabantur „Timentes Deum", dulciter et amicabiliter satis ab 20Ulis consilium quesivit, quomodo subveniendum esset sanete matri ecclesie.At illi unanimiter respondentes dixerunt: „Nos seeundum omnem possibilitatemnostram tibi et ecclesie assistemus." Quo audito letus factus est episcopus,eo quod dissolvit colligationem civium suorum. Et veniente festo exaltationis u. s<pt.sanete crucis in dominica die anno prenotato, sedit cum prelatis suis in 25palatio ante curiam suam, convocatis omnibus populis suis ante se; dixitquetunc eunetis audientibus, adherentes Friderico et eius filio Conrado esse ex-communicatos utpote non obedientes ecclesie Dei. Statimque dissolvit inter-dicturn eo quod dissolvisset colligationem suorum. Sed ut partialitas illa abeo facta fortius insurgeret, per quam voluntas sua fieret, ordinatum fuit, ut 30adherentes Friderico et eius filio dicerentur „non timentes Deum", exclusi abomnibus ecclesie et Christi sacramentis. Mandavit quoque idem episcopuseodem die, ut quicumque sacerdos dum celebraret prius se vertens ad populumdiceret, omnes adherentes Friderico esse exeommunicatos et nequaquam missepartieipes esse vel officio assistere debere. Item post officium iterum iube- 35bantur egredi Friderico adherentes aut si alii eos adesse scirent, eos ex-pellerent ab ecclesia et adesse nequaquam permitterent; et sie multi abecclesia expulsi recesserunt. Item episcopus antefactus preeepit sepe, utnequaquam sacramentum administrarent alicui ex his predictis nisi in domibusconsentientibus partialitati sue. Ubi vero aliquis ex parte Friderici vel Con- 40r adi filfi infirmabatur, non facta unetione inungebatur neque in coemeteriosepeliebatur. Ante tarnen sacre eucharistie suseeptionem compellebatur ab-

a ) j. Bischofschronik u. MK p. 51 f. «. die Lesarten daselbst.

1 Reichemtem auf dein redtten Bheinufer. ' «. Zorn p. 96.