6 Chronicon Wormatiense

civitatem Berbetomagum. Numquam onim civitas ipsa Vangio est dicta, sedscinpcr additur, ut in sequentibus patcbit, Givitas Vangionum, id est nobiliumVangionum hospitium a . Videntur enim Vangiones ipHi in circuitu civitatis incastris et fortalitiis habitasse*, quemodmodum de Florentia referunt, quod in

s circuitu civitatis in castris suis b (in locis extra urbem) nobilcs suas habent ha-bitationes, sicut in Nuhusen 0 , ad sanctum Paulum et d ad sanctum Martinum,in quibus utique castra aliquando fuerunt posita. Iulianus etiam Apostata inbac civitate moram contraxissc videtur. Undo et in hystoria sancti Martiniepiscopi sie dicit Severus Sulpitius 1 : Interea irruentibus intra Gallias 0 barbaris

i° Iulianus Caesar, coacto in unum exorcitu f , apud Vangionura civitatem donativumcoepit erogare militibus, Et, ut est conauetudinis, singuli citabantur, donec ven-tum est ad sanctum Martinum. Tum vero oportunum tempus existimans, quo pete-ret missionem — neque enim« integrum sibi forc arbitrabatur, si donativum nonmilitaturus aeeiperet 1 ' — hactenus inquit ad Cacsarom: „Militavi tibi; patere ut

15 nunc militem Deo; donativum tuum pugnaturus aeeipiat alter, Christi' ego milessum; mihi pugnare non licet". Tum vero tyrannus ad versus k hanc vocem infremuitdicens, eum motu pugnae, quao postera die erat futura 1 , non religionis gratia de-treetare militiam. At Martinus intrepidus, imo m illato sibi terrore constantior, „sihoc", inquit, „ignaviae ascribitur non fidei, crastina die inormis ante aciem astabo»

20 et in nomine domini Iesu signo crucis non clypeo protectus aut galea, hostiumeuneos ponotrabo socurus." Retrudi igitur 0 in custodiam iubetur, facturus fidemdictis, ut inermis barbaris obiieeretur. l'ostora ergo die legatos de pace hostesmiserunt, sua omnia seque dantos. Unde quis dubitet vere p hanc beati viri fuissovictoriam, cui praestitum sit, no inermis ad praelium mitteretur. Et quamvis pius

25 dominus servare militem suum inter hostium gladios et tela q potuisset, tarnenne vel r aliorum morte sancti violarentur obtutus 8 , exemit pugnae necessitatem.Neque enim aliam pro milito suo Christus debuit praestare victoriam, quam utsubactis' sine sanguine hostibus nemo moreretur. Haec do Sulpitio. **Voruntamenusquo hodio in ecelesia sancti Martini in civitate Vangionum ostenditur carcer, in

30 * B fol. 2 u. 7: habitasse, ut claret, quod castra f'uero ubi iam collegia con-

strueta sunt. Nam collegium sancti Ciriaci in Hausen fuit pallacium regia, quodDagobertus rex in honorem sancti Dionisii et sociorum eius consecrari fecit, modoautem in honorem sancti Ciriaci, de quibus clare patet inf'ra sub Samuele fol. 6 u.12. Item collegium sancti Pauli castrum fuit ducis Conradi, de quo notaturinfra fol.: et ducis Ottonis, de quo habes in legenda sancti Burekhardi, quod in

35 ecclesiam et collegium mutatum est infra fol: ; in quo Iulianus Apostata referturhabitasse, de quo notatur in c. Nam Severus Sulpicius in historia sancti Martinisie. 11. 9. 3. dicit: Interea — ad sanctum Martinum. Vas folgende bis moreretur(Hec Sulpicius) ist ein stark verkürzter Auszug aus der Vita Martini. ** B fol.

2 b u. 7 h : Vcruntamen — illo tempore tentus est, et iste carcer modo sacella habonsunum altare in honorem sepedicti sancti Martini consecratum, venientes (!) multi de

40 longinquis regionibus gracia visitandi; habent enim stolam sancti Martini in ea-deni ecelesia. Huius civitatis fit memoria in legenda sanete Genofevo — CesarisValentiniani.

a ) 1 u. B. hominem. b ) 1 u. 2: eius. c ) 1 Nowhausen. <i) et, fehlt

bei 1. °) 1: inter Gallos. Q 1: exercitum. 8) enim fehlt bei 1. «) 1;

45 aeeipiet. i) 1: alter dizit k ) 1: ad. *) quae — futura fehlt in I. m) ;,„„

fehlt in 1. «) /: stabo. °) 1: ergo. P) /: voce. <l) inter — teU. fehlt

bei 1. r ) vel fehlt in 1. 8 ) obtutus fehlt in 1. 4 ) 1: subaetam.

1 ed. Halm, Vinddbonae 1S68. Vita Martini c. 4, 1. p. 114.