Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
498
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

49^

And. Matthioh Comm.

milidfdcUnt, non iutcm iridi, ut commums bubet lcttio, quibus cti.m Oribafius ddftipulatur. E t certe fdcilis potuitcffc iibrdriorum hpfus, ut qui uocdbulorum dffinitdtc dccepti i'?i^i pro ofyiSi in Diofcoridc fcripferint. Mcdij faMedii uires cultdtes trddiditGalcnuslibro vi i.fimpliciummedicdmentorum, ficinquiens. M edijrddicemcontrkdtcj;fcmenipex Galeno. j- um ^ temperdtam cjfe contigit. ndm illd quidem duflcrd efl, c/fluxiones cohibet cumalus, tumprofluuium muliebrequod uocdnt. At femen tdntum dbejl, ut tdlc quid efficidt, ut cttdm menfes ciedt, utpote quod tenuium pdrtium, CNomina. mcidcntis ejlfdcultdtis. Vt Grdxi hdnc pldntdm 1 uh £ iqv , itd etidm Latim Mcdium uocant.

EVivh^IOV, EPIMEDIVM,

CAP. XIX.

explofa.

»0

Epimed i vm , cauliseft non magnus ,hederff folijs,dcnisatqueduodenis, ricque florem, ne- "que frudtum ferens: radice tenui, nigra, graui odore, guftu fatuo. nafcitur in humidis. Folia cum o-leo trita, impofito cataplafmate,mammas increfcerc non linunt. lladixconceptum adimit. FoJia tri-ta quinis drachmis ,poft menftruas purgationes; quinque diebus in vino pota ,prxftant mulieribus,neconcipiant,

Epimedii con Q_v i Bpimcdium in Itdlid, qtuntum mihi pcrquirc licuit, hoc tempore cognofcdt,dcmonflretc];,hdttcnus repe*fideratio. rl ncmmcm , Quare putduerim dlijs in rcgionibus hdnc phntam prouenire: uelfifirtajfe nafcdtur in Itdlid, noniumOpinio cuiuf dd noftramperueniffe cognitionem. N on tamcn nosfugitmedicum ejfe in ltdlidmateridm medicam profitcntem,dam medici c uius nunc nomcn libetfilentio difiimuldre, qui Epimcdium cam pldntam ejfc ccnfet, qu£ d triquctrafoliorum figurdquibufddm recentwribus Trinitas dppclldtur: tdq; illis conftdntcr affirmat, 0~ perfuadet, qui maiorem jvrfan eifidcprteflant,quam ipfii Diofcoridi. Sedquodhis dpcrte hdllucinetur, etfi unicuiq; mediocritcr etidm inre herbdria ucr~fato pcr/pcdum cfic pofiit, pro alijs tdnten tam nobis oflendcndumi cjl. Quod fdcilc confidbit, fi expendatur utriusq;plant£ defcriptio :fiquidem E pimeiium, Diofcoridis teftimonio, caulis efl non magnus: fdlia hdbct heder£ fimilid,dena dut duodctut. Trinitds ucro nullo coufldt caulc ,fed fvlijs tdntim modo uicenis, modo triccnis ,modo quddrigc-nis, pluribusq; d rddice cycldmini modo excuntibus. Pr£tercd Trinitds primo ftdtim uere fiorcm cdit cceruleum,moxfemcn. Epimedium uero, Diofcoridc duthore,neq; fiorem, neq; fcmcn profcrt. Addc quod Trinitds rddtce mtitur multifida, odore non ingrato,cr fdpore ddflringcntc. R ddix ucro Epimcdij tenuis defcribitur,grdui odore, cr infipidodc fatuoguRu. Ex qutbus omntbus, m fallor, hdrum pUntdrum difcrimen luce cUrius oficnditur, er mcdiciiUiuscpinio uana dpcrtifiimc exploditur. Ca-tcrim Phnius libro x x v 11. cap. i x . E pimedij hiftoridm ad ucrbum firmc dDtofcoride mutuatuscji:cuiitcm Galcnusfudm dcceptam rcfirrc poteft Itbro v i.fimpliciwm mcdicamentorum, ubi

itdfcribit. Epimcdij uis eft moderdte refrigerdtorid cum aquca

Epimed/i ui-res ex Gal.

i °

GLADIOLV5.

Nomina.

Gladiolihiftoria.

humiditdte. quare nuUdin hdbctinfigncm qudlitdtem. Mammdtcdtdpldfmate impofitum rcttas ferudrc poteft.Aiunt ucro cpotuconcipiendi ff>em adimere . PUntd, quam Gr£ci sVl^H^lof,Ldtinis fimilitcr Epimcdium dppclldtur.

EK|>lby. GLADIOLVS.

CAP. XX.

Xiphiom , alij phafganon , alij machxronion ,Romani gladiolum uocant. nome indeaccepit,quodfolium gladij praebeat fpeciem. Iridi fimileerat,ni(i mi- 4°nus,&anguftius uiderctur,& gladij modo mucrona-tum, neruofumque. In caulem exit cubitalem , in quopurpurei flores, in ordinem digefti, inter fe diftant:ro-tundo femine: radicibus geminis,vna paruorum bul-borum modo, fuperalteram in(idente,quarum inferiorgracilis eft, fuperna uberior. nafcitur in aruis. Superi-or cum thure illita , admifto uino, fpicula & aculeos ecorporeextrahit: panos cum lolij farina,& hydrome-lite difcutit: qua de rehuiufmodi emplaftris inferi fo-let.menfes impollta trahit. Superioriradice ex uino gopota, venerem ftimulari,& inferiorefumpta flerilefce-retradunt. Superiorem quoque utiliterinfantium enterocelis, cum aqua potui dari praecipiunt.

NAscitvr Glddiolus,quemGr^cixiphionuocdnt,frcqucns in H etru rid, er in comitdtu Goritienfii, in pratis, crin druis intcr fegetcs: unde Segetdlis plcrify dtcitur. huius flo=res tioslri uulgo dppclUnt Monacuccie. Folid ei iridts, breuio=ra tdmcn, a~ anguftiord, lineis ncruorum modo ftridtd, mucro=»ndtdq;. Cdule dttollitur cubitdli,fuccofo: in quoflorcs anicatpurpurei, pdribus inter fe frdtijs diftantcs, qui etiam iridis flo-

res