Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
497
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

to

20

In Lib. quartumDiofcoriJis. 497

dut hattc uerum Limotiium cffc, a.ut fnltem ciusgenus. Siquidcm herba ejl ( ut imdgines du£, qttas hic d.mus, aper=

te demonftrmt )fblijsbet<e, tenuioribm zrlottgioribus, deccm,f.epe plurtbus: cttulibusitem tenuibus,in quibusfe~

ttten rubrurn, quod guftatum adfiringit. Praterea in pratis, prtefcrtim uliginojts, er paluflribus proucnit. Addam

itiam quod experimento compertum eft, Behcn hoc adultcrinum pr^ditum cffc facultatibus c~ uiribus, quas Ltmo-

ttio reddiderunt Diofcoridcs Galcttm. Quare non tcrnere tnefafturumputaui, fipro uero Limonio hic cas pUr,*

tdf depiftas exhiberem, qt<£ in offciim Behen rubri nomen perperam acccpcrunt: quod iam mihi perfuafum fit ( ut

inglandis ungucntari£ commentatione dicetur) eas plane B ehen illud emcntiri, de quo a Mauritanis mcntiofatta efi.

Plinius libro x x. cap. vi 11. Limonium fylucflrcm bctam uocari tradit. Scdhuic, ut in bcta notauimus, refragatur

Calenus libro fecundo de alimentorumfacultatibus, ubi fe nuUam unquam fylueftrcm bctam nouijfe fcribit: ttifi quis

pro ea rumiccm accipiat. Atq; adeo hinc colligamus liccc, Limonium effc per fe genus herb£. Limonij uircs mc= Li niomj ui-

mori£ prodidit Galenui libro v 11. fimplicium medtcamentorum,fic inquiens. Limonij femen utpote aufterum, cee= r " ex Ga '-

liacis, dyfcntcricis, er fanguinem ftuentibus cum uino exhibent. luuat cr profluuiummitlicbre. Satisautcm ejl acc~

tabulimcnfura. Quod Gr£ct Aayaviov, Latini itcm Limonim dicunt: Itali, Limonio. Nomina.

A etytoTro\i{. LAGOPVS.

CAP. XVII.

CARYOPHYLLAT A.

L acopvs herbafiftitaluuminuinopotarautin febii,exaqua.Eadem inguinialligatur ininflammatione. Nafcitur in fegetibus.

Sane* tampaucisLagopumperftrmxitDiofcorides,utpotequineuUamquidemeiusimaginisnotamdeflgnauit, ut arduum £que, atque dtfficile flt afferere, quinamftatnenditt fit in tam ingertti plantarum multitudme, quarunuUa apud homines extat cognitio. C<eterim l\atth£us Syluatkus parum rede, meo quidem iudicio, tradidit Lago*pum eant effe herbam, quam herbariorum uulgus Caryophyttatam appettat: quandoquidem h£c nongignitur in fe*getibus, fed tn montibus , er tn utjs mxta fepta. quod mirum in moium fepibus opacarigaudeat. Dehac ueteres,quodfciam, nihil memori£prodiderunt. Nififvrtaffe fuerit Geum a Plinto defcriptum libro x x vi. cap. v 11 .cuiradiculdsreddidittenues,nigrs, er bencolentes . Porro caryophyllata plantacftnonuulgaris,

ncq- utrtbm inefflcax, argumcnto quod eius radices manifeftumcaryophyttifyirentodorem. Ea recentiores utuntur pota ad tho*racis interna uulnera. Quin cr ciusfuccurn, admifla £rugine,cuniculofis, contumacibusq• ulceribus utiliter inijciunt. Eademblfa&u Iptritus recreat ,cr frigidu roborat cerebrum.Epota pro*dcft cceliacis, dyfentericis,foeminarum profluuijs, er cruenta expuentibus. Tam intus fumpta, quam fbris ittita enterocelis attxUlio efl. Temperamentum ei excalfaciens, cr exiccans, ut mxntfcflo funt indicio eius radices: quippe qu£ guftu odorat£, adjirin*gentcscfc deprehendantur. Qutbm qualitatibm non modo attenuire, difcutere , er adftringere udent; fed etiam roborare. Sed,ut ad noftrum inftitutum reuertamur, Germanorum uulgus Lagop u appettat herba,qu£ fblia habet trifblto flmilia,oblonga: caulerntcnue,rotundumJnrfutumq;: femen in paniculis paruis, mufcofls,lanuginofisq;: cui non obfcura adflringedi uis ineft. Proinde funte Gcrmxnts, qtti ca utantur ad detergendam fedem in dyfenteria.Nafciturh^c quidemin fegetibus. uerian an ea lcgttimafitLa*gopus tton aufim affirmare: nullus enim, quod fciam, Lagopifa*cicrn repr^fentauit. Lagopi uires fcriptas reliquit Galenus li*brovn. fimplicium medicamentorum, his paucifiimis uerbis. Lagopus facultatis eft deficcantis,adeo ut ftuxus alui probe exiccet.

Huius plant£ nomen Gr^cum cfl Aoiyto7rovr,paritcr er La»tinum Lagopus.

Lagopi conGderatio.

Syluatici opinioe xplofa.

Caryophyl -lacae uires.

Lagopi uiresexGaleno.

Nomina.

MtiSlOV . MEDIVH,

CAP. XVIII.

M e d 1 o n in faxis,& opacisnafcitur. foliahabetiri-dis: caulem tricubitalem,& in eo florem grandem, pur-pureum, rotundum: femine cnici, minuto: radicem do-drantalem, crafsitudine baculi, guftu acerbo. Qua= tritain farinam j&exme]ledeco£ta,rubros menfesfemina-

rum fiftit, eclegmate pcr aliquot dies fumpto. Semen in uino potum, menftrua pellit.

M e dion in Media duntaxat nafci quibufdam prodttum cfl. Quod fi ita fc rcs haberet, mirum profido non Medij confi-ejfet,fi non proueniret in Italta, ubi ipfum battcnusfateor me non reperiffe, aut uidiffe. Sunt qui cius fblia. intubo fi= deratl ° •

T 3 mtlia

ii. 1 ,