In Lib. cjuartumDiofcoridis, 499

SPARGANIVM. rcs forrttu effigiecj; plurimm scmuUntur, quanqudm Gkdiolo m*

norcs funt, o uno tdntum colore confldiit. Prodtt exbit fcmen( ut Diofcorides inquit) rotundum. Rddicibus coheret gemtnis,rotundis, prcfisq; ucrticillorum modo,und fuper altcrdm infiden=tc, albicdnttbiM, btilbalisq;. H£ obteguntur captlldceo inttolu=cro, in mgru purpurdfcctitc, ueluti croci radices. Cceterim quii=

Uis trddidcrit Diofcoridcs, quod fuperior rddix mdgnitudine itiji=rioremfuperat; plerutiq; tdmen contrariumuifitur. Vliniuspor= PliniusaDioro hdc m hiflcrrid d Diofcortde dtffentit: fiquidcm Glddiolum, que fconde dilleain druis nafcifcribit Diofcorides, in pdluftribus is er dquofis in= tiens "ueniri exifiimdt. Ex quo fdcilc crediderim, Plinio iUum uocdriGlddiolum, quem pdfitm officin<e Acorum nominant. Glddioli Gladioli m-meminit Gdlenus libro v 11 i.ftmplicium medicdmentorum,ubi res ex Gal.fic inquit. Xiphij rddix, cr mdxime altera, qu£ fuperior efl ,dt-trdbentem, digerentem, Cr exiccdntem fcilicet facultdtcm etidmpofidet. H xc pkntd \ ityov Gr<ece uocdtur: Latine, Gladio = Nomina.lus: Ardbice, Kdfifion: ltalice, Glddiolo: Germdttice, Schuuer=tel: GdUice, Gldis, cr Qlditel.

ZTFotfyxvioV. SPARGANIVM, CAP. XXI.

Sparganion , aliqui xiphidion uocant. fo-liahabetgladioli,fedarftiora,& in terram magis pro-cumbentia:in fummo cauleueluti pilulae prominent,inquibus femen. Contra ferpentis uenena,radixcumuino datur.

SVflV. XYRIS. CAP. XXII.

Xyris folia habet iridis ,latiora, & in cacuminemucronata: quorum medio caulis erumpit,fatis craf-fus, cubitalis, ex quo filiqui triangulares dependent: inquibus purpureus flos,in medio puniceus: femen in fol-liculis, (imile fabis, rotundum, rubrum, acre; radix lon-ga, geniculata, rufa. Contra capitis vulnera,f-actaqueefficax eft: aculcos, & fpicula omnia,citra molefuam ex-trahit,adie<Safloris $ristertia parte, & radiciscentau-nj, ac mellis quinta: tumoribus, & colledtionibus illitacum aceto medetur. Radix expalTo bibitur, ad conuul-

fa,

Existimat RueUuitcdmpldntdmcffcSpdrgdnium, Sparganiico-qur in dquofis locis prouenit , quam herbariorum uulgus Spdtu= fideratio •Idm fcetidam dppeUat . Veritm hxc , ut in proximd commentdtio=ne dicetur, nil dliud efi, quam Diofcoridis xyris. Qudrc mihi plunc refiUendd uidetur in hoc Kuclhj opimo. Siquidemherbd h<ec,qudin ideo Spdtuldm fcetiddm cognominant, quod grauem exhd=let odorem/fvlid quidem habet gladioli; fcd Idtiord , longiordq;,minime in terram procumbentid . Adde ettdm quod iUa in fummocdule non pilulds, qu£ femen contineant ,fed fvUiculos , aut fili=quM profvrt. Syluaticus Spdtuhm fcctiddm defcribcns, cius htfco Syluatici er -riam Pdulo Aeginet£ perperam dcccptam refert : id cmm ipfe in rltum "Paulonusquam potuircperire. Sedad Spdrganium noftrd re=dcdt ordtio. Vidtmus boc primum in dgro Ronidno apud Tolphdmprope aluminisfvdtnds dd pcdcm montis Ronconi, er deinde in a=lijs plerisq; locis ,folijsgladioli ,ar(lioribus: ptlulis in caulis ca~cumine platani proximis, herbaceo colore, in quibus femen con=tinetur. Sdne quampaucis de Sparganio differuit Galcnus libro Sparganij fa-viii.fimpliciummedicamentorum,ficinquicns. Sparganium cu t,ex a 'zripfumdcficcdiitiscflfacultatis. Nomen Gr£cumhabetpla Noraina.td l)£c <rzzoL(>yxviov: Ldtinum item,Spargdnium: Arabicum,Sd*fdrhe rdmo n: I tdlicm, Spdrgani 0 .