?9 2

And. Matthioli Comm.

ftentsque, ficcs, quae cariem non fentiant ,aromaticae, feruentes guftu. Frudus ex media ferula ciboidoncus cft: fed ex agnatis ftolonibus ,ab vfu cibarioabhorret. Maxime in hoc fucci genere proba-tur, quam amarifsimus, interne albus, aut fubfuluus,forxs ad croci colorem inclinans, lasuis, pinguis,friabilis, tener, ftatim in aqua eliquefcens, graui odore. Niger improbatur, ac mollis. Adulteraturammoniaco, aut cera. Sed fynceri experimentum eft, fi digitis in aqua friatus refoluatur, & ladtefcat.

Excalfacit, mollit, extenuat: horroribus febrium,circuitibusque, vulfis, ruptis, laterum dolori,torminibus, ftillicidio vrinse conuenit. Contra veficx fcabiem ex aqua mulfa, aut vino bibitur: menfestrahit, foetum enecat. Inflationes, quae uuluam male habent, duritiasque, ex melle dilutus, difcutit:ifchiadicis illinitur.acopis, & capitis medicaminibus admifcetur: carbunculos rumpit. Podagrici?,cum vua paflaillitus fubuenit: doloredentium liberat,cauis inditus :oculorum aciem illitu excitat.Ex eo, & pice optimum fit cmplaftrum contra beftiarum morfus, qua? in rabiem efferantur. Radix inramenta confcifla, vuluxadmota, partus extrahit: ad vetera vlceraefficaxeft.nudata oflacorpore o-perit, fi trita cum melle illinatur. Semen cum abfinthio fumptum , menfes pellit: cum ariftolochia,prodeft aduerfus animalia, qu$ venenum eiaculantur: & contra vulua*ftrangulatus in vino bibitur.

i o

PwotneraffKAHVlov. PANACES ASCLEPIVM.

CAP. XLIX.

P a n a c e s Afclepij caulem a folocmittit tenuem,cubitalem, geniculatum: circa quem folia funduntur fceniculo fimilia,maiora tamen,& hirfutiora,odorata: incacumine vmbella, vbi flores emicant aurei, acris guftus,&odorati.radix paruaeft,&tenuis. Auxiliarem vimhabent flores, & femina, contra vlcera, phagedxnas, &tubercula,fi tritacum melleimponantur. aduerfus fer-pentes ex vinobibuntur, & cum oleo illinuntur. Aliquipanaces fylueftreoriganum vocant,ali; cunilam 3 de quain origani mentione diximus.

nocvaHtfxegdviov. PANACES CHIRONIVM.C A P. L.

Panaces Chironium in Pelio monte maximeprouenit. foliumeius amaraco fimile:flos aureus:ra-dix parua, qu$ non alte demittitur, guftu acris. Potaradix ferpentium veneno refiftit. Illita coma , eadempraeftat.

P anaces 'RcrdclcuminApuliufi-cquensnafcitur,qucnt-admodum in Apcnniniiugis, o~ in Argcntctrio promontorio in nofirismarttinm Scncnfibus. Habctur er in quhn plurimis ltalu 4°uiridurijs, Ubt fumnu diligentia cohtur ab his, qui fimplicium me*dicamentorum ftudiofi, ad fuurn aliorumq; comntodum innumerapldntartm gencra fuis in hortis, ac uindarijs ferunt, ac colunt.Verion non ob td affirmauerim, eius lacrymam, quam officiti£ 0=poponacumuocant, cxcipiinltalia . N amqu£ Venetijs uenalisreperitur,ex Alexandria Aegypti comehitur. Legitimano dcfit,ctfi adulteratx fi-equentior fit ufus apud eos, qui ex quduif herba manipulos colligunt. InPanacis hifioria aper=tifiime aberrauit Mefues: quippe qui initio capitis omnia eiusgencra confundat. Quod omnibus iam notiws efi, quamut a nobis ojlendi debeat. Vanaces Afclepium nuper uidimus, eiusq; effigtem hic appinximus. Sed Chironium nonprouenit, quodfciam, in Italia. Quanquam nondefunt, quipro Chironiopanace ofiendant plantam, qua- folium ha~ 5 obet oblongum, hyffopifire modo :fiorem pentaphylli,fcd maiorem, aureo tame colore: furculos numerofos, tenues ,lignofoscj;: radicem item lignofam, rufifcentem,gufiu adfiringentem. Verion quodDiofcorides panaci Chiromo tri-bueritfolia amaracofimiIia,CT radicemgufiu acrem, non uideo quomodo ingenue pofiim eorum fenteti£ fubfcribere.Panacis genera ab inuentoribus cognominari tradunt. nempe Afclepium ab Aefculapio, Chironium a Chirone, erHeracleumab H ercule: quare er Herculeum aplerisq; efi appeUatum, cuius tantian lacryma hoc tempore officin.eutuntur. Semen enim, ac radix, etfi in pluribm ualeant affettibus; ad nos tamen, quod uiderim, non adfiruntur. Itiquorurn defiflu optimi chirurgi, cim denudata offa carne explere uolunt, radicum fegmenta, qu£ lacrym£ compa=Panacis uires (ia reperiuntur, qu£qu£ iUafint, non paruo labore feligunt, er adhunc ufum in pulueremredigunt. Panacis ui~ex Galeno,& y C $ defcripfit Gdlenus libro v 111. fimplicium medicamentorum, his uerbis. Panaces H eraclmn, inquit, ex hoc fituocatus Opopanax, radicibm eius, er caulibus excifis. Porro opopanax ipfc lottge eft ad plurimos ufus aptifimus,utpotc exc al/aciens, cmollictts, er digerens: ponatq; ipfim qtdftiam in calfaciendo tertij ordtnis> in deficcando ttero

fecundi.

Panacts coniideratio.

Mef lapfus.