ioi4 And. Matthioli Comm.

rum parandt rationem inprafationis bujus libricommemariotradidnnus: ftquidem his tantum antidotif, imo nonnun-quam[ole oleo, nonnullos a viperis detnorfosfanavimus,paucisadmtdum horis, qut cum nuUutn vttafignttm prtberent,Cinii c tan( I uam deplorattjjcebant. Nam tanta eftborumparttumtenuitas, ui momento univerfum corpus percurrant, &Jjurinis fubtndeomnefuperent venenum. Protulit Aetiusfarmentorum, &ficulne<t cineris vice, eani qud elaurtnts conficttur li-lignw. gnis.Cujusfententiam magisprobandamcenfemus,quodb&carborfuaptenaturapollcatadverfut venena.Ubt vero rene~ni vis contumax reperiatur,& non nifi longo tempore evtnci pofit, efl dtltgenter antmadvertendu.ne ittt unquam die actwclu dortntrefinnntur, donec veneni vis evanuerit,quippe quod fomnut (ut aliisin locts fupertus dUium estjvenenummaxinieadcor,&cerebrum ducat,&fecum trabat.Mitltaprxter bdc babenturre:nedia vulneritllinenda.ut calx vtva,oleo & mellefubafta:b.tc enim (ut Aetius esi author) omntbus venenatis morfibus opentfert, praterquatn ab afptde illatis.Sunt & quinigriveratrirecentemradtcem tn vulttusfigendam confulant: quod bac (ut cqutdem me experientia cogno■ ionjfefatertpojfum) virus valentiJsimeextrabat.Quamobrem Tridentina rura cwnjumentum altquod aferpenteuttur,fiatimperforatotbidem corio,pr<tfiantifiimoremedio ellebortntgri radices invubminferunt. Vrofunt etiainnum ttia-gnojuvamentoc<tpa,allium,porrum,ajphodeli,&dracunculiradix eltxa, contufa,&fubtndeThertaca, aut Mttbrt-datto,&oleode(corptombusfubada, &liltta. No« fecusauxiltantur,tndis, ari,pbu, uttiuftfcchamaleonis, lilijjieme-rocallts,beleni),fceniculi,fmyrnii,gladioli,fcilU,Jparganij,cyclam\ni,bryonia,utriufc^rapbam, & bulbaceorum omni-unt radtces, conctfa. ac decoct£, & morfibus tllita: qtu omniafitpe a nobts expertafunt. Conferunt pr&terea bdelltum,Syrtacum bitumen,pix liqutda, cafioreum, montanarum caprarumfimum, eupborbium, fulpbur urtn<s.admifium.fal,ntt i uw fcl,oleracetc eruce., utrttnquelafer,galbanum,fagapenum panacis lacbryma,taurinum,erica,byffopum,ortganiomnegenut, dtclamnum Cretenfe, & Italicum, calamtntba, conjiaa omnis, verbenaca, halicacabum,fattva & agrefiisru a ;0\ bustant afpera quam Uvis .fi fjmbrium, ftnapt, nafiurttum, lepidtum,tberis thlajpi,aut tnemplafiris, autinfotnein e\ter>us adbtbtta. Qua vero pota, veldevorata valentifitma cenftntur, ea omnia erunt, qu<t tnnofiro tn bttjushbnprafanonew commentano longton catalogorecenfutmus • tametfi prtvatimad venenatos tciusprjfcramur Medi-lo,mala, & eoturn femen: qutn & ei bu, & vituis, &ligufitci, &paonia, & byacintbi: prtterea vtrtdesplatani penfi-UspiluU,jttnipert bacc *,conyza ,cbam <zdrys.fcordtum,chamspitys,echiniterreJ}ris caro,gallinaceorum &galltnarumcenbella lepoiUtO equt i oagulum ex vtnopotum, marmatefludinisfanguis cum cymmo,forrt fuccui ex mel!e,thfiurti-um majorucentaurti gentiana, albt dtdamnt, & fuperiorgladioliradix,tbU(pt,pulegium,Crete>ife diftamnum.elicb-ry/uop.a, ratu oleotncocta, & faleconjperfa, earundmjus oleo&faleadjeftu &cervigenitaleficcum,& inpulverem?r " P ulvis potum. Mtrtficum ac finguUreremediumprsfiat ilLus btrbaradix, quam Goritienfis, exeo quodferpentium morfibusfingul. ctlenter & cjfi ( actttrmeaeatur, Serpentittatn vocant,cuju» btfioriam dtfiripftmus Itbrofecundo intomtopi tnmtoue:

Imc fqutdem tnpulverem ex vinohaufia cocbleatu menfura, a renenofoquovis ferpente demorjosbrevi tcniporejatiat: j 0nec}. eafoltim valet adverfus, vtrulentosiftus.fedetiam contra epota venena.lisfere vtrtluspollent (ut quidam recentto-resfatenttnjflofculi lylvefiresrofeocoloremtcantes.quosnonnulltfylvefitesgaryopbyllosvoi ant.Porrbt al. ltb.de tbcria-caad l'tJonem,caterts antidotistam finiphabm, tjuam compofitisad vnulentorum morfus dndromaibiTbcuacampra-^heriaca tuht hu verbis. Tberiaca est proculdubio apud umverfos bomtnes celebratifimum antidotum, tum quodpoll, cito nemi-.a GHcno net "Jt"J iretur ' um ob 'pf nu aftionis effuaciam.Siqutdtm nullum unnquam aJtris, qttt bominemJoltnt n ttrimere.com-c 1 V mofjfutn,bacJtatnnepotapetitJjetnanortaeHproditum.'SuUueeadtmprafiumpta i baudniultopoSimorfiiimpetitut,bel-lua venenoceu illam jupeiame mterttt. OuodJubtnde nonnulhprAtoresettan., penes quosvtta& necispotefias efl, ex-periuntur: aiq 3 medicamentumprobare volentes, an quodpromtttat prafiarequotfopofiit, tn ommbus jatn obprava qua-dam,& illegittmafacinoraad mortem judtcatis-.de ipfafaciunt expertwentum.Nss autem cum tn bomintbus ld non pof-finm,tn ahis qutbitsdam animantibus idemfacientes,veram inedicamenti probationem mvenire conemur.Nam^gallis,qui domt non enutnti, neq, nobisfunt contubernalesjedpotius agrefitbus. & ficciore praditis temperamento, captis,fe-ras objtcimus.&qtti mter illos uon btbermt ex medicamento, protmus intereunt: qui vero bibcrint, convalefcunt, & aniorfu vitam retinent. Interdum vere medicamentum num adulteratum fit,boc quotfe modoprobareconventt. Si epota1 beriaca, non purgetur, quipurgansfumpftt medicametnumjjoc ipfo judicamus antidotum ejfe pr.tfiatit ijs; mum.qu om-ampurgattonem, ei qui medicamento ujusfit purgante. tmpedtent, ut talt expenmento a veri medtcamtnis inventionenunquam abcrraverimus: batlenus Galemu. Cujtts nintn u:u xtate quipratortttm tnfactnorofios exerc ebant judkiutn,fa-cileprobarepoterant num ibertacaprobata effct facultatit, an adulterina. Namtfc pLur.bm tn locit quiobfuafacinoramortisftipphcio damnabar.tur, ncnfcmper capite, aut quovisa!icpccn<tgenerenecabantur, prout icgesfiatuebant: fedfapius in theatrum ducli.ut mitiorifupplicio e medtotoUerentur, ajptdibus.&vtperts ojferebantur dcmordend\.Hujue reitejiis e\\ Gal.eodtm Ubro ad ?ifonevi,ubipoSt enarratum Cleopatrainteritum, jic tnquit: Pluries inir.agna Alexandriafum contemplatus,quant eeleriter afpides hominesperimant. Cv.m enim aliquem hac |>cena lege Aamnaium bumaniter,citefyvoluiit occidere,adjicicntes tpfius peftoriferam, jubenttsifcpaululuni atnbulare,ita finemora hominemtolluntetnedto.Probanda tguur fuerit Tberiaca,prafertitn quefu boc tempore,anteaquam emattrr,vel ahcuipropinetttrjngallisagreftibusaferufiptus enarratisdemorfis-ut docet Galenus,aut in alio quovisanimali: etenim infimiis (ut opincrfiutius& iertius idexpertrtpoJfunt,qubdfimia magis atteris hominem referant.Cateriim fi qtta m italia Tbertaca nunc reperi-tur, qit£ mthiprobandafit, eafane fuerit ( fervataomniumpace)qu<e Veronaad Campana aurea infigne, d FranctfcoCalzolario pbarmacoptoqu.vn pcritifiimofimpliciumcfe medicamentorttm indagatort acerrimo,pararifolet, Cum eabattdminora pr.tfiarevideatur. quam qua olim Galeno imperatorib.parabatur.Siqtudempr.-cter mirtficosquosdamfuc-ceffus, qttos (ut eco mibiteftiseJfe\poffum) in varus ac diver/is jam fetedeploratis vidimus morbis, non defttnt quoq } non-tinllorum aitormn bautl mfim.-e doclrinji Medicorum tefiimonta, qui hac tberiaca ufijunt.ac quotidie utuntur.admiran- ^dis admodumf..celsibus.Vermn enimverocumingenui,beneficitfcviri fitmunus, bujufmodiauxtliatambumanogenerifalubtrrinia,in om nmm conjpeftum palamfacere, acper univerfi orbis orasfcriptis cxtollcre, ne defiaudentur hommcs,fifilentio ii>volna tur ?.», quibus rnortahum vita tueripofitt,acprafensquandotfcmorsevinci & fuperari, ego quidetn, quifttvandar:mP ?'ibltc.e, tumpofieritattcontinuo operam navare non defino,hujufcefaneadmirandaantidoti vires re-C.ik-eo- ttcere no>. p '"< .1, tametfi non defuturosfciaminvidos, ac maleferiatos,qui hac detreclareconabuntur.Atqui horum ve-Jan» t;je- cordt.im ce .*> 'ligent nonnuRorttm clarifimorumMedicorum tefiimonia,quanuncin meditm afferam.Tefiaturenim virccni n- expcrteniiacl'?us Antontus Capnanus Mantuanus,qui fuam obraram doctrinam,&inmorbis medendisJolert;

daim. a:a a < ommb iacrofrscliConcilijTridentini Patnb. in medicum afcitus ettfequidem inquibufiam,qui venenum ha ufsrant, in pefitlentifsbre ajfec}is,in melanchohcis,ac quartanafebre laborantibus,Calceolarij tbertac a feltcifinnt adm n

dum ejfg