In lib. Sextum Diofcoridis. ioij
decoftumrradix ariftolochis, &eryngii: decoit2eetiamlauribaccae& dev r oratae, pjperque largiusefitatum,rura,anethum, & cyclaminus: coma porrorum privatim ex pane, aut aiiium, aut cospe, fal-famentaq; quamacsrrima: origani decoftum cumvinopotum, fceniculi,pulegii,calamindni:,porro-rumq; fuccus cum melle deforptus: haec quidem a plantis conquiruntur.Ab animantib. vero quaedamutiliter peti folet,gallinaceorum cerebella in cibo,leporinum coagulum cum vino: itidem caftorei fex-rans :teifes marinae teiludinis fumpti multum prodelfe traduntunmuilela fale in veterata inter auxilia-ria medicamenta eft.Commendatur in primis exenterata, qu»fale ficcefcensinveteratur: ex qua binasdrachmascum vino bibiilefatiseft. Seddefimplicibus,quaedarifolent,haaenus. Perculfis aferpenteprodeft al vi dejettio,diffluens fudor,urina,copiose reddita. Sunt & copofitf qu^dam potiones.quae mi-io ra remedia polliceri traduntur,ut &opii &myrih^ finguli oboli,piperis licilicum:ea melleexcipiuntur:& inftar ^Egyptif fabae dantur cum vino.Itidem fyl v.rutae femiius,gith,cuminij£thiopici,ariftolochi£,galbani, fingulorum pares portiones tritae,& cum erucae fucco fubaftae.digeruntur in paftillos,qui dra-chmae pondus aequent-.dantur ex iis terni cyathi cum vino.Hsec habui de communibus auxilns quse di-cerem.De peculiaribus remediis contra beftias, quae venena vibrant, confequenter elt dicendum.
"\TEnenoforum animalium icltts, morfusij 3 doftrinam, curandiq 3 rationcm,iuabutfettionibustradidit Diofiorides. inV quarum altera cujutcunfctclttstndiciaexpofmt: tn altera vero curationes[diligentifuneconfi:ripftt. Caterumf nem banc iUi fectioniprapofuit, qtu curandt rationem docet: in quapr&fatione omnium vtrulentorum ictuum iu- ci ratio.r' >onem in ttmverfumprofecutusetf.Veriim quoniam (titfuperius dixtmusin ronimentatione, quam tn caput jj . bujus2» Itvn coufcripfimus) ratifumusillud nonparvum legenttnegociumfaceffere, quodex diverfts locis tndicta, & curationesconqutrantur, utid mole/lite quitfc effugeret, ut% citrn commodiusfc nulla temporisjaclura omnia in unum redacta ha-berentur, ubiprius tll» tn duobus locis legebantur, nos omnia m unttm locum congefimut, atq 3 ex duobut captttbus ununttantitm fect >'ius,fingults vtrulentorum tclibus fuapeculiaria remedia fubjicientes. Hanc vero Dtofcondts pnfattonentprafixtmns, tn quatametfi adeoexacle docieifetradiderit isuniverfalem virulentorum omntum antmahum tcltbus me~dendt metbodum,ut nibilplane addtpofttt:tamen ne ab mjiitutonofiro defectjfe videamur.tn eoru>ngratwn,qutfemperplura proferrt expettant, nonnuda mndo dtfferam, qux. utarbttror, nontnutilta, neifc fcttu injucunda erunt Dtcam ttatj 3 v '' nfno "prnnum ammaltum,feraruntc} 3 vtrus, non tnomntbuseffe klem, fedtn boc vebementtjstmu &ommumptrntctojipmum, V erfi' ra-adco ut u :a tantiimbora bomtnem confic.at,ut tn ajptde,cerajle,&baftl:fco:inalio verominus vehemensmtumc^letha cfc.le, uno vel duobus diebusintertmens,ut invtpera:in altodsni^his longetmbecilltus ut m fcorptone,&pbahingto,longiore3° tempore necans.Vertimquanquam tdpleruntfcevenit, quodanimalta quamordent,veltciunt, dtverforumfintgenerum,&protnde diverfa ettam eor tm venena, acctdtttamenjtt ab ajptde, & vtpera demorft q ta>tdoc] 3 trtbtutantitm boris,in-terdum uno duntaxat die, nonnunquamplurtbus diebus fupervtvant. Quod a dtverfis cau/isprovenit: ftqutdem in ajpi-dum,& viperarumgenerelongepermctaltores funtfcemtnz quam mares. juvenes quam fenes(quamvts non deftnt, quico itrartumputentjadulta quam adolefcentes.Quiuetiamfera omnes, & tnfecla tn monttbiu & aridts locis inter vepres,
&faxa degentes, tiscitiiu bomtnemperdunt, quam quxpalujires ultginofosifo traftus incolunt. Ctttus praterea necant,quaorien alem, & meridtonalem inbabttautplagam, quam qtu feptentiionalem. Ad Itacfamelica depajlu nocentioresfunt, & irritat* venenofto es r unt. qtia n dimijfe: quamvts omnium in univerfum icltupernictoftoresftnt ajlate, quamIjycme.lU ttacfe caufte ejfe pojfunt, cur cititu, vel ferius demorfi mtereant. Id tamen ettampleruncyfit exfortiort, vel tm-bectllioridemorforum temperamento, aut vaforum latitudine.velangujlia: quandoqmdem (utfuperiiu pluribtu in locit4^dtximus) venenonontamfacilupatebit adttus,ubi vafafuapter.aturaangujiafuerint, quamubilatiora. Cxterum j er p ent j.errant ,Avicennittejhmonio ,quiferpentium venenumfrtgtdum ejfejiatuunt quod ab iisdemorfi tllicofrigidijiant .quodifc um ve-ferpentesipfi, utfrigoris tmpatientes, appetente hyeme infubterraneis cavernislatitent, velfub laptdtbus, fub qutbus nenut npnvatim fe condunt vipera, ubi nonnunquam adeo Jrigore correptx. reperiv.ntur, ut jiupida &immobiles reddita,ranquam congelat*per/ijlant. Frtgiditas entm toticorpori exiftu velmorfu adveniens, nonutique evenitex venent °Jrnridttate fedquodtnnaruscalorabextremts, &ultimis corporispartibus adcor fe conferat, qttodque etiamvenenofuperetur, & extingnatur. Neceo argumento fr gidi temperamento ferpentcs fttnt judicandt, qttod fcilicet hjemeimmobtles, &fereexanttnesfuis in cavernis reperiantur: quippe nuUaaltade caufaidillts acctdit, quam quodeorumncttura, qm cahdtfumaesi,idmaxtrne refugiat, quodftbtcontrariumfentit. Vtfitur bocpanterinpifctbut, quicitmfrtgtdi natura fint, quamprimum ex aqtta extrahuntur, aeris calore necantur: quin & vejpa, qua temperamento ca-5°ltdit: funt, & ficc£, eadem ratione hjeme conficittntur, nift caltdtjiimts recondantur locit. Sedjam iftuum, vel morfuum ^ iru ' en "
» . ■—• /*- ■ I -. t . -. : J— i: - . : - r • .
coruin
virulentorum curattonem aggrediamur.lnqua Dtofcoridem, Paulttm, Aetium, &alios teterm nominisfcriptorestmita- ^uum,ti, dtcimusefficacipmum ejfe remedium, morfuvel tclu illatum vulnus continue orefttgere (fugentem tamenpriuspr<£- yel mor.paratum ejfeoportet) fubtr.de venemim, vel venenatum fanguinem expuere. Veruntamen id opus,meo quidemjudicio, j^ u ™ cu "perfici non potesi, abfc^ magno fitgentu difcrimine. Nam ji tn aliqua oris parte, atttgingivarum, lingus., palattque s u ftioulcufculumaliquodfuerit, quanquam adeo infenftbile, ut cutim tantiim occupet, ubivenenum in osfuftione voca- fugentitum tticeris locurn conttgerit,&fanguini fe admtfcuerit, qtti forti fuftione facile egingivis pcr dentium connexus ma- P er ' cul °-ti.it, dubitandumnon eft,quinillico fugentiperniciem inferat: itacj 3 fiat, ut qui alteri mederi velit,fibiipfinecempa- "ret.Qtiin ncc minuspericult immineret,ft vencnats.falivs.tantiU.um inJiomashum defcenderet. Nequetemeri hscdici-mus: ettamjani nosvtdimus(ut fuperius tn nojira tnpnm.tm, & univerfalem hujuslibriprafationem commentatione6o rel ulimits )riifticum,qiiicumf«num quodamin prato fecaret ,forte fortuna falce mediam fecttitviperam: &cumdtrunco, quem manu imprudensfufhilerat, in digito morfus cffet, os vulneriJiatim admovit, & venenatum exuxit fan-gttinem, quofacto repente mortuusconcidit. Proindefctteadmonet Aetius, ut caveant, quifugunt, ne os babeant ul-ceratum. Porrb ad Imc vitanda dtfcrimina,recentiores galh vel gallina fedemplumis exuunt, & vulneri confultip-me apphcant, & demortuoprimo, alterttm fubflituunt, tdcj 3 tamdtu profequuntur,quousc} 3 univerfa venent vix extra-hatur. Cujits rei certum indicium habent, citmgallutpojiremo appofitus non moritur. Aetiia Diofcoridem fecutus, nontnodo oAtnaceos, galltnasfcvtventes dtjfeftas, & adhuc palpttantes Itts morftbta commode applicaritrad:dit,fedetiam Gallusquodttbet volatthutn genus, itemjuvenum, tenellorumque quadrupedum. Dehinc idem jubet, excitatis caltds. aqus fede de-poruvomitionlbus, valentiora dariantidota, nempeTheriacum, & Mitbridatis antidotum. Uinjicam vim inhac P lurriatacuraaone habent, quantum cquidem experientia comperi, quinta nojira effentia, pariterj } oleum defcorpmibus, quo-
Qj qq 4 rttm