Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
309
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. Secundum Diofcoridis. 309

T^lfferensdefanguineGalenus, flatim imtio lib. 10. defimpliciummedicamentorumfacultatil/us,etfiminimeeatin-*Sficioi, quin animalium fanguint ahqutd infit, quod medicamentorum ufu recte competat, ut Diofcorides, &plerife iideratio,alii qui de ejus viribus fcnpferunt, liquido affirmatunt: declarat tamen, multa de fanguinU vinbus a fcriptoribus effe pro-dita,qU(zfa(lopericulofabulofapotuu,&vana reperiuntur,<]uaw vera.Siqutdtm,ut tdem refertGalenusfalfumfaneejfe Vat.*omnibutinconfeffoeft, quodepotusnocttufanguis dtfficulter(pirantesfawtati rejiituat. Vejperttlionum veroperunftvvirginum mammis, easextuberarenon ftnat: ptlosfcrenafciinbibeat, iispartibusiHitus, unde recenteripfi evulfifuermt. ni enta,Falfum fmilitereffe a(ferit,comitiales ebibito agnt fangutne curari: pilos^e palpebrts evttlfos nafctprobiberi virtdiu ra-narum cruore.QuibusfacUeconjicerepojfumus, hoc tn loco Dtofcoridts coduem librariorum.fortajfe culpa mendofum effe,quippe quodibi legatur,ocu!orum palpebras ranarum viridtum fanguine depilari, tumpotius Galeni tcjlimonto ( etfifen- Diofcori-10 tentiam banc non approbet) evuiji tnpalpebrispili hartimfanguine renafciprohibeantur.Quin &ahudbtttc capiti men-dumfubejfevidetur ,quod bicea, qita de admiffarioru equorum fangutneprodiditGalenits, ue equarum fanguine,qu<ead-miffuram expert&funt, legantur.Nififorteinterpretum vitium fit.qut fexum in Diofcorideperperam mutarint.Pratereainquit Galeniu:Tametfi non defint, qui turturis, vel columba fanguinem praferant inperforata calvaria, ubi rofaceo me-liusinvenirenibilpojsis:r.onnulliverblaudibus extoUantgallorum,gallinarumq j fanguinemadfanguinisfluoremecere~bri membranis: crocodili vero teneftris ad roborandam oculorum aciem: admijfariorum equorum,qubd fepticus fit.ad ex-ulcerandam ubiife cutim : domeflicorum^ murium ad Gr&cis rocatas. idtamen nunquam experirivo-

lui. Metuebam entm (inquit) ne cttrioftts, velJlolidus vidercr.fi tantU,tamq 3 probatk rcmedtis fenul prat eritis,confideremfanguinem borum amm ihum iHupluspoJfeprtftare. Quodft quisbmcexpenrt volet, certofcto, damnabtt non modo, qaitaltafcripferunt,fed &fe dclufamfado pertculoreperiet.Taurintts autem ftnguts epotus antea quxm concrefcat,tnter dc-20 letena recenfeturmedicamenta, qubdhauneutentprottnusftrangulet, utfexto voluminedtjfttfitisdicetnr. Ejttsnomen Nomioi,Gracum *'.«*Latinum Sanguts: Arabtcum, Dem: Italicum,Sangue: Germantcum, Q3fufHijpanicum, Sangre: Galli-cum, Sang.

fimum. cap. lxxiil

\ Rmentari^bovishmum/ireccnsadmoveatur^vulnerurninflammationesmitigat^foliis autcmin»-^^-volvitur, Sccaiefadtum cinere ferventifuperponitur: coxendiciscruciatusfotucompefcit:illitumaceto cl-aritias,panos,& ilrumas difcutit.Privatim fuffitu fimi,quod a mafculo bove redditum eft,proci*dcntes vulvae reprimuntur: acccnf; nidore culices abiguntur.Firnum caprarum prselertim in montibus30 degentium, potum in vino,regium morbumemendat: menfescitcumodoramentishauitum,& partusevocat.l ritumin farinam,&impofuumlaniscumthure,foeminarum profluviafiftit,cseterosq}fangui«nis impetusex aceto cohibet.Medetur alopeciisexuftu,& cum aceto,aut oxymelite illitum:cum axun-gia vero impo/itum, his qui podagra tentantur auxilio eft. Caprillum in aceto decoftum imponitur fer-pentium morfibus,ulceribus quEferpunt,ignifacro,& paroddibus.Utilemifchiadiciuftionemhuncinmodum accipiunt.In eo interftitio, ubi pollex brachiali committitur,cava veluti lacuna fubfidet,in qualanaoleoimbuta fubfternitur, deindeligillatim ferventesftercoriscaprinipilulae imponuntur,dumvi-por per brachium ad coxam fentiatur pervenire,& coxendicisdolorem mitigare: aduibo id gcnus Ara-bicaappellatur. Ovillumexaceto illitumfanatepiny£lidas,clavos,penfiles verrucas,thymos,&ambu-ftaignirofaceocerato exceptum. Fimum fuisfylveftrisaridum, inaqua,autvino potum, rejeftiones40 fanguinisfiftit,vetuftum laterisdolorem mulcet:adrupta,&convulfaexacetobibitur:lnxatis cumce-rato rofaceo medetur.Tam afinorum,quam equorum iimum, five crudum,five crematum,addito aceto,fanguiniseruptiones cohibet. Armentarii, qui herba pafcitur ,ficcumfimumliqu itu/n in vino,moxpo-tum,contra fcorpionum i&us magnopereauxiliatur. Columbjnum vehementius fkexcalfacit, &urit;cum hordacea farina milium, (trumasexacetodifcucit, carbunculosemarginar, trivu m cum mclle, linifemine & oleo: ambuftis i gni medctur. Ga/Iinaceu vero omnia eadem,fedineflicacius praEftat: privatimtamen contra venena fungorum, & coli cruciatusexacetoaut vino bibitur. Ciconia: fimum,li ex aquahauriatur, comitialibus prodefle credunt. Vulturinifiminidorepartuscxcuti produntur. Murinumdetritum cum aceto, &illitum, alopeciismedetur:cumthure& mulfo calculosexpellit: fubditse mfan-tibus mufcerdaa, alvi dejertionem promovent. Caninum, quod flagrantiflimo canis fydere tueritexce-jo ptum,cum vino,aut aqua potum,iiftit alvum.Humanum ftercus illitum,vulnera ab inflammatione vin-dicat,&obiterintumefcerenonpatitur: fedeaftatimglutinat: ficcaex melleanginaperungicommo-diffimetraduntur. Terreftris crocodili fimum, crocodileam vocant, qua? mulieribus colorem nutrit infacie,nitoremq-,fervat.Optimaeftcandidiflima,&friabilis,amylimodo,minimepondero(a,inhumoreftatim eliquefcens: qu^ ciimteritur,fermenti acorem quadantenus refert. Adulterant eam fturnorum fi-ma,quos captos oryza pafcunt, ipfumq-,non diflimile vendunt. Alii aniylum, aut cimoliam mifcent,&a dfcito anchulf colore per rarum cribrum paulatim exprimunt,ut fe contrahat in vermiculorum fpeci-em: qui ficcati pro crocodilea vseneunt.Inter omnes convenire invenio, humanum ftercus,caninum ^uegutturi impofitum, anginis auxiliari.

<5o C Tercus, utpofieritatis memoriaprodtdit Galenus libro lo.fimplicium medicameniorum, vim habet re! maxime dige- Srercorii^rentetn. Veriim bnmanum obfeetorem abomtnandum efl. At bubulum, caprinum, crocodtlorum terreftnum c ca-num, ubi ojtibus duntaxat vefcuntnr. nefograviterolet,&multa expertentia non tantiim nobis, fed & ahis inedicis tnenatu majoribus comprobatum eft. Siquidem Afclepiades, cui cognomentum crat Pharmaceon, & alia omnia compojitamedicamentacollegit,ut multos impleret Itbros,&ftercore ad multos fepe ajfettus utitur.non modb medicamentis.qudfo-ris imponunturcommifcens:fed iis quocfe, qua tntrb in osfumuntur Ctterhm bumaniftercoris boc habeo expenmentum. HumaniAJstdue quidam apblegmonis adfauces exiftenttb. vexabatur, adeo vehementer, utfuffocationtsfibiret periculum,&fa- ftercoriine ob bocpericulum venatn fecare cogebatur. In bttnc citm forte quis incidijjet. pollicttus eftfe przbitUrum medicamentiexperimentum,&fevocari,fi quandorurfus altqita tnparte gtitturis emicutjfet pblegmone ,ante fanguinismifitonempr<e-cepit. Itatfo vocatus,medicamentotllito ,ftattmbominemcuravit. Ut autem iterumprofecit, nonin ipfi tantitm,fed&

in aliif