308 And. Matthioli Comm.
moproxitnum, at/fc bamidum (nam intalibits fitumcontrabunt)fed fupcmumat^excelfum , &ad aquilonemob-verfum, parvas babensfenejiras apertas, ut tam noctu, quam mterdiu ab ArcioJpirantes ventos accipiat: battenus Galc-Medull ms In f u veroc ^ orum jpmalis medulla id nutrimenticorporibusexhibet, quodcerebrum.ldcircopituitofum,accrajjumin cibis gcnerat fuccum, &greconcoquitur,ventriculo nocet,naufeam concitat: robufiis tamen ventriculis concocta, bonumpr&betfacuitss. alimentum. Vorro quaex ofiibus eluitttr medulla, quanquant largius fumptaventriculi appetentiam dejlruat, pitui-tanuj ? gtgnat: fitamenprobeconficiatur, valentifiime nutrit, magisc^ oriplacet, quam jpiualis, quod. h<tcfapidiorfit inNomina. omnibus fuispartibiu. Mi/iAoV Grace: Medulla Lattne vocatttr: Arabice, Mochialbalhadam,feu Mocbftmpliciter: Ita-lice, Midolla: Germanice, 93?(inf: Hijpanice> Tuetanos,&Tutanos: Galltce, Moelle.
F E L. C A P. L X X I. 10
FEl omne reponitur hoc modo: Recens praeligato ore folliculi lino tamdiu demiffuminferventem a-quam,durnquisfpatiurntriymftadiorumpercurfaret,rnoxexemptumficcaturumbrofok>co,a{pei'-ginem non redolente. Sed quod ad oculorum medicamenta adjici folet, ligatum lino in vitreum vas,quod mel habeat, immittitur: circumvoluto ad os vafis lini principio, & operto vafe reconditur.Eft au-tem omnis fellis A'is acri s,& excalfaciens:intenfis tamen,& remiilis viribus diiferunt.Siquidem pr^ftan-tius in effe&u effe videtur fel marini fcorpionis,& pifcis qui calliony mus appellatur,marina2 teftudinis,hyaenseqj: itcmperdicis,aquila;,gallina; candid^, &/ylveftriscapraejquodpnvacimprodeftcontra/uf-fufiones incipientes, &oculorum caligines,argemas,&genarumfcahrinas. Ovillojfuillojhircino,atqueurlino,taurinum multoefficacius.Felleomni perfacilem, prafei tim infantibus,dejcdbionem quis zomolictur,fi intinftumeotomentum aut fimbriam,fedifubjiciaf. Privatim taurinoanginaecum melleperunguntur: ledisulcerafanat, &adcicatricemufqueperducit. Iderh auribusfra<ftis, & purulentiscummuliebri ladte,aut caprino inftillatum, medetur: &fibilo earundem exporrifucao. Admifceriinfuevitvulnerariisemplaftris, &circumlinitionibus,quae contra venenata parantur : phagedasnicisulceribuscolis, &fcroti doloribusexmelleprodeft: lepras, furfurescumnitro, & terra cimolia qnamoptime purgat.Ovillum,&urfinumcontraeadem pollent, veruminelKcaciushaecprceftajit. Urfmumeclegmate comitialesadjuvat. Fel teftudinum anginis,& inoreinfantium nomis prodeft: naribusin-ditum comitjales erigit. Svlveftrium caprarum felle peculiariter perundi lufciofi fanantur.Hircinumidem obit munus: thymia abolet, & luxuriantes elephanticorum extuberationes illitureprimit. Suil-lum autem contra aurium ulcera, reliquaque omnia magno ufu aflumitur. ' 3 0
QUamvis de feUis reponendi ratione, atq 3 etiam de ejus viribiu abunde fcripferit Diofcorides, non tamen ob bocpr<£-termittendaexiJlimavinonnuUa,qiuaGalenohb.io.fimpl. medtcamentorum de fellisfacultattbus fcite n;emori<e* ell,s V1 - funtcommendata. ijligttur fel (auclore Galeno)fuccorum, qtiiinquog 3 funtanimalium, calidifiimum. lta^ficutiGal. ^ fanguinem, & carnes dijumihtertemperata obtinent animalia : eadem rattone & fel. Ouocirca cal.difimorunifel,altorum quocj^antmaltum fel excellereneceffe efi: &qu<t illis minus funt calida, proportione &bunc bumorem illis tnejfeminus calidum, quantofcilicet &inab.isfiinttnferiora. Cxteritm b<t dijferentia babentur non mociopro diverfo ani-mahumgenere,quodhacmagis,illaverbminnscalidafint: veritmetiam pro diverfo ejufdem generis antmalium tem-peramento, acetiam irritamento. Ouandoquidemfeltattriwterfetli, qttifumbusadalltgattn, violenterq, dtu truclu-,&curfu, &canum latratu defatigatus, & fitim famemfo & multum laboremperpeffusfuerit, abejus felieplurimitm 4°dijferre invemetur tum fubfiantia, tumcolore, tum facultate, qttttnpafcuis Utus ltberq 3 , vttam defidem,acqutetamFellis bu. duxerit. Na;n defatigati, ac vexati antmalis fel.fiubfiantia crafitus ertt, colore nigrius, viridtus, aut niagis ctruleum,buJi Upi s magit^ {tritginifimile: ob tdf } etiam longe cahdtus erit quam altertus, qui tnpace, & otto degerit : ideoy fel antma-virej'" 5 ^ um ( I ua " t0 t e nmusejl, ac colore conjlatdilutiore, tatttbminusjpijsioribiu &magis colore faturatis excalfactt. Gi-gnitur tn bubulofelle lapti quidam nonnunquam ovi magnitudine, croceo colore.factlecjj fiiabilis, ctijus Diofcortdem &Galemtm meminijfenonreperio. Hic(utplericfoperhibentauttores) potus veftc*calculoi comminnit. Naribus inditusvifum mirijice acuit, & aquam 1 n oculosjiuentem inbtbet. Trituslentisquantitate, &betafuccocoinmijlus. &merrbi-nis tunbus attractus, comitiahbusfubvenit. Non defuntctiam qut idem magnofuccejfu ex vino exbibeantpotandttmfeUefuJfufis. Denicj s aurats:,lupipifcis,-perdicu,&gattigallinacetfellemirijiceaeleftanturincoitufcemtn<s.,fi viripe-Nomiu.i. niseoperungatur. Qtiod Gnck x cX 'h Latinis Telappellatur : Arabibtts, Saratac, aut Merara: Italis, Tisle: Germa- 5°nts, HiJpanis,Hiel:Gallis, Fiel.
Afr*. sanguis. cap. lxxii.
CAnguis anferis,anatis,&hocdi,utiliffime in antidota mifcentur. Palumbiautem ,turruris, &co-^lumbae, necnon perdicis,oculis cruore fuffufis,& recentibus eorum vulneribus, lu/ciofisque illi-nuntur. Peculiaritercolumba;fanguis,cruoremmembraniscerebrierumpenteminhibet. Hirci, ca-prae, cervi, & leporis fanguis inalfatus fartagine, dyfenterias, & coeliacorum profluviaMit,in vino po-tus contra toxica efficax eft. Leporinus fanguis ita ut tepet illitus, vitia cutis in facie, lentiginesque e-maculat. Caninus commode ab his bibitur, quos efferata in rabiem beftia momorderit: contra epotum 60toxicum auxilio eft. Teftudinis terreftris fanguinem epotum tradunt prodelfe comitialibus. Marina*autem teftudinis cum vino & leporis coagulo, cuminoque contra ferpentium morfus, & haufta rubeta:venenaconvenienterbibitur. Taurinuscumpolenta illitus, duritiasdifcutir,emollitque. Sanguisequarum,quaeadmiifuram expertaefunt,inmedicamentaadditur, quaeerodunt, fepticavocant. San-guine chamaeleonis genarum palpebras evelli creditum eft. Hoc idem viridium ranarum fanguinepr$-ftatur. Menftruus fanguis fceminarum, circumlitu conceptuminhibereexiftimaturiautfiomninomulier menftrua fupergrediatur,levatpodagrae dolores, & ignem facruni illitus.
D ijfe.