/

202 And. Matthioli Comm.

II. COTONEA MALUS. COTONEA PYRUS.

3 o

, . tnalorum triainItalia inveniunturgenera. Palma illis, quapeculiaritcr Mala cotonea cognominantur,preffa, incifurisorumge- mterfecla melopeponum modo,colore ad aurum inclinato,Uniigino[a,& longec&terisodoratiora.Proximutn locumforti-nera. untur, qiht majoreadmodum corpurumoleprovemunt. Dtofcoridt & Galenoflrutbiarocata. Iletrufcihiicpjra cotoneaPyraco- \> 0 cant:quippequodforma magispyra,quam mala referant.Pulpa,acfucco ctterispr£Valent,colorctamen,fuaveolentia,ac viribuscedunt. PoflremoPhmomilyianafunt,qtunsnnullisnotha dtcttmur, qubd tantumproveniant ex cotor.eis ma-lis, qute,firutbeti mfit&fuerint, vel exJbutbeis, qu<e cotonearum furculos reccpermt. H<tc mahsgrandiora,pyris vero, fiveflrutheis mtnora vifuntur: forma vero acfacultatetnter utrumtfe media. Proveniunt fata in bortis, vineis & viridarits.Valenter adfiringunt, cobibent, roborantq/. quin etiam refiigerant ordine primo,ficcant feiundo.Cateritm fane I mc om-nia,pr<tcipue mala, maxime officinis expetunturinmedictna ufum. Nempe quod ex omnibwpratcr vinum, mivam, ole - 4°um, & quod Djacidonium vocant, conficiantur & intinctus, & congelati liquores: qu<t omnia non tcgris modo apta funt,Diaeydo- fed ettamfanis uttlia <tque &grata. Galeni <tvo ( ut ipfe contejlatur in libris, quos de alimentorum facultatibus confcri-niutnGa- pfit) Cydomteplacenta,quam offcttu Dyacidomu nuncupant,exlberia,&Sjria Romarn convebetatur,ex melle tantiimleni. &cototteorumcarneconfecta, tam adctbi, quam medicamenticommodum.Quafaccbaro, velmeile condita reponuntur,perfefte matura legi debent, alias indurejcunt lignornm tnftar, ita ut dentibus confui neqtteant. Oua crudaper byememMirura a ff ervantur 'f eor f lm a penfilibusuvis reponendafunt,quod uvasfuo acerrimofapore adeo vttient,ut eaflatim marcore con-aamodu ficiantur. Mirum efi, quodmultiferunt, utft mttlierprxgnans Cydonia wala crebriusefitaveritpariturafitinfantecurnauxiliu. _ tnduflrium,tum ingeniofim.Struthtorum radtx adalhgatur utiliterJhtnnoftsfed anteaquam eruatur,terra ctrcumfcri-Maloru i etu i ae fl fmiflra manu: qtiin & oportet,ut quifodit,dicatfe idfacere, & cujitscaufa. Cydonia malaprafumpta, alvumorum vi- fiftunt, contra vero citant, & vapores caput petentes reprhnunt.Seminafi in aqua decoquantur, quouffc jus mucaginem ^ QresMat- contrahat,profunt tllitaomnibustnjlammationibus, linguncfefcabritiem mirifue Uvignnt .Cjdontorum fuccus librapon-tbiolo. dere in quo corallorum rubeorum.feminis rofarum rubearum, & Rbabarbart, cujust^ dracbma, und cum bypocijiidis, &acacu, binis fcrupulis, ad tertias bullierint, auxilium eji magnum, ad btliofas vomitiones:quinetiam atl dyfenteriam.Da-Perflco tUr ** IHMidtepotandus tnane, & vefjerihoris binis ante cibum: verum affettospurgatos effe oportet. PERSICA autetnrum con- ma ^ notifiinta efi -.foliis Amygdalaper omniaftmilibus,ligni materiefungofa, & tmbecilli. Tlores quofaamygclalinosfideratio, profert,fed magis purpurafcentes.Radicebus nititurimbccillibas, minime in altuni aclis, undefit, ut confenefcat, & ca-& g ene_ dat.Perficorumplurimareperiunturfpecies:namqtudamrubent,aliaaureocolorefulgent, alia virefcunt,aliacandidafunt,alia fangutneo fucco madent,aha duracina,alia cotonea vocantur.Ad bacquadam babentttr dulcia,qu<tdam actda,quadam vinofa, qtudam amariufcula,&qtudam etiam auflera.Prima laus in cibis duracinisjtcexredictis,quod dtirio-refintpulpa &caro tampertinaciter h<treat ojii.ut nullopacioab eo avelliqueat. Pracipuaauteminbccgenere illisiaus, ^qtt<e ab aurei coloris nitore, odorec^perquam jucundo,Cotonea cegnominant. Sccunda-sfibi vendicant partes, qtu corticedetracto fangttineum fuccum ftmdunt ,nonpropterea mvdbquodfintgufiu rehquis fuaviora ,fed etiam qnia magnitudineNuciper- & colorefuntfpeciofa.Proxiinafunt,uccpr<ediftogetterifortaJfecedunt,qu<canucisfitinilitiidi>ieNuciperfua,qubdnucumPerilca a- j u ^ an ^ ium f a ciem reprxfentent, cognomtnantur: h&c enim citm colore & fapore non rejragcntur perficiscotoneis, tummygdala. ctiam non ingrata dentibus duritte,gujium mira affiaunt voluptate.lji &genusahudfcrficcrum in Hetruria acinaliisItaiiie locisagricolarum mangoniofakum, quaideo Perfica amygdala appellant,quoiiiam Perficorum ofiium vicedulcesCornarii amygdalarum nucleos includunt.Habetur Perfica ubitfe copiofa in ltaiiafed m Apulta copiofifima provrnit.C<etcrinnfit-reproba- mu ^eontendit Cornarius,infuiscommentariisinfecundum Galenihbrumdecompofttone viedicamentorumfecun-t2. dum locos, ubifc corruptum effe Plinii codicem iis in locis, in quibns de duracintsperficis trattaf .quin & Pauli,&Palladii,

& C<?M-

- A