In lib. priinum Diofcoridis. 161

Deorum Jimulacbra fingunt.rcgesc^ ex eo tantumfceptrumfumunuitem poculajraterasfy ex el>enofattitant,qubd fanecredant contra maleficia efficacifiimum effe, & quicquid yeneficiifuerit, traciu ejus averti. ltacfe mbil mirum, fi quod ^peregrinum tn Italiaimportatur,fummo fit inpretio, cum etiam aii ipfis, qutbusprovemt, maximo bonore babeatur. E- ^ ujndobenum ex lndia Ronuprimum magnrn Pompeius Mitbridaticotriumphooflendit,cujus matenesdenfipma amnium con- primumftat: quofit,ut quamvif multis annis exarefcat, nonfluitet in aquis,fed tota mergatur.Ebemficcatos truncos maxime bac R- omar «Atate novit ltalta:namq 3 mnumeri vifunturin eorum ojfictnis, qmpechnesconfictuntad explicandosaptandoscj 3 capillos:itemtfe apudillos, quiglobulosfuniculo trajtciendos ad mulierum preces numerandas torno in orbiculos expoliunt. Pau-fanias inlibroprimo, Gr&ciam defcnbit. Audivi autem, inquit: Cjprtum bommem oppido quamperitum in berbarumgeneribttsad medendi ufum notandis, qui diceret, Ebenum nullafoltajjullumtfe omninofruciumferre,qttiu &Jlirpem nul-1 0 lam ejfefoliexpofitam: radicestantiimterra occultart, quaseruant Aetbiopes, atq 3 iiinprimis,qut quo maximeloco re-periatttr,norunt.Hac tlle:quaetfifabulofafortaffe videantur,facilias tamen tllicredidertm,quam Angtttllario , qui mt-noremAnagyrim,quam Ananienfes Egbenum vel Egbetum vocant,vocistantitmfimthtudinefretusfecundum ebenigenus o U i [ur .(ridenda fane opinione)Tbeopbrafio effe cenfet.Cum Egbenusfoetidifiima fitplanta, & fcnbant Tbeopbrafius, & Pliniusidebenigenus in India tantum nafci, & in India tota effe diJperfum.Redeo adPaufanu ebenum, quod qutdemfabulofum Ebenumhaudquaquam exiftimo,cumfcribat Georgius Agricolafofiilium indagator maxtmusjepertn ettam in Germania Ebenti A ~fofiile, adfeptimi librifere calcem, bis verbis.Ouinetiam Hildesbeimi mtraterram aluminofamjttxta lignum tn laptdem amutatum, & in ejus eommiffuris repenturebenttmfoftle, quod &fparfum in alioru lapidum cavemis, tanquam in alvolatere T beopbrajitts non ignoravit.StirpseJi nigrnffoliis fructuq 3 carens, corntt poltti modo Jplendtdum,Jolida,fed levis, o-, Q mnino afpeciufimilisgagat<e lapidi,fed natura admodu diverfa: nam ebenum ignem nonfentit, Gagates accenfus ardet&igniperit:Hac iUe.Caterum Jhebenum, quodadnosafferturlegitimumfit(fiDtofcortdicredmus jtionparum vtde-tur dubitandum, qtwdfuffitttm nullo commendetur odore: verum quttm c&tera ejus nota legitimifint Ebeni, non omntnoeorum opinio vtdeturrejicienda, qui nibil deebeno dubitant, &pr<efertim ciim Theopbrajlus & Pltnius nulltbt ( quod le-gerimfaverimj 3 ) odoratiebemmeminerint. Eben1v1resfcripfitPlin.l1b.24.cap.u bis verbis.Kon omtttam propter mira- ^' >en: VI '-culum ebentun. Scobem ejus octtlts unice mederi dicunt:hgnoq } ad cotem trito cumpajfo caltgtnem difcutit, ex aqua vero pjj n io.& radice aibugines oculoru Item tujsimpari modo cum tnelie ac dracunculi adjeita radice. Ebenum medici & inter ero-dentta affumunt.Ebetti memintt Gal.hb 6ftmpltc. medicamentorumficmquiens. Ebenus ex iis Itgnis ejl, qu&tnta cum a- Ebeni vi»qua infuccum folvuntur, ut lapidum nonnulli. V-iset inejl excalfaciendi, extergendi & tenuittm parttu.Quamobrem qu<tpupilloi offufcant, extergere creditur: mifcetur altis remediis ocularibus, qua adulcera vetera,fluxiones & bullasjivc pu-jlulnsacco nmodafunt:baclenusGalen.Sttntquilignum exlndiispetitum,quodquida guaiacum, nonnuUi Guajaca- Guajaciy ° num,pierifevero lignttmfancium appellant, ctijus adverfus Gallicam luempr&cipuus ejiujits, ebemgenuseffe credtdermt. con ' lder .*Quodqnutim nec ajferere,nec negare aufim, quandoqutdem nufquam invenenm apudquenquam tum veterum, tum re- )Uita , ncentiorum fcriptorum, quasfrondes, quosflores, quosqjructusproferat ebenus. lllud tamen omnibusperjpicutmi ejl, Gua- Ebenus.jacum nibil, nifi fumma nigritia, ab ebeno difiidere, qtu in bocfummo fplendore nigricat, iti ilio albefcit:c£tens vero qua-litattb. idmaxime cum ebeno certat. Tria ad nos Guajacigenera afferuntur, ut infuis F.piftoUs doctiptme adnotavitMa- Gua ' acinardus Ferrarienfts-.quod&uobisjamdtuplanecompertum efi,ciim b&c omniafttpw nobispramantbusfuerint. Prtmumitacfegenus crajsiori, vegetioruj., mole conftat, quo refed.o materies apparet interioreparte mgra,extenore verbfubpallida nardo.& veluti perplexis Itneis qtuOufda adfufcum tendentib.per longTt mterfecta.Alteru caudice minon,nec adeo vegetiori ba-bettir,cujusextimapartcsmajoreambitttfe difjundunt:intimdi vcrb qittt.pariter mgrtcat,minorefatu orbeconcluduntur.

Tertium, quodproprie fanclum appellant, caudtcecaterisexiliore vifitur, tntrinfecusj 3 & extrinfecusalbicans,cujus ma-teries lineis admodumextltbtts in Longum actisperplexe diftinguitur, eftq s hoclonge cieterts & acrtus & odorattus. Cxte-ritm credendu nonefi ejufmodi ligna, etfi colore,magmtudine acpondere tnter fe difcrepent, tdctrco diverfarum effeplan- ..tarum, dtverforumcfegenerum, ut qutdamfortafeexijltmant, quorum unusestFalloptus.Nam quodhoctamintus,quam notat u r ,extra candicet, illud vero interiore fui parte nigrtcet non aliunde provemt, quatn quod hoc magis, illud verb minus adole-verit vel confenuerit. Quippeeo fane nigriiucerniturlignum Guajacum, qttoad matunorem xtatempervenentarbor, aqua decifumfuerit: & perconfequens tanto magis album apparet,quanto minus adoleverit tlla, quemadmodum confpici-tur m nojlris nonnullisItaluarborib. &prafertim inmoro, nuce&anagjri. Veruntamen iliud cuiq^ perfuafumfit&ta- Guajacutem umphts, quam alteri virtum addere ac demere.Qua dere verbafacturi dicamus,cian iliud,quodptane oinni ex parte ''g""™albicat, odoratius, acritts & amarm habeatur, cumcj 3 ejtu decoctum crajsius & caterorum decoctopingutusfit, & acrimo- [ 1USnia & amarore admodum refertum, ut ipfa me doctttt experientta, ml mirum effe crediderim,fi in eo, utpotejuniore, vist} 0 infit vegetandtpr&Jianttor, acpropterea plusinfefuccicontineat, qum & c&teris virtbus przftet. Eac^propterputaverimego, boc illis in ufuperpetuofore, quibtts ob Gailicam luem uicera emerferint depafcentia, contumacia^: ojfa verbcario-fafint, ac putrtlaoine confmnpta, & tuaiores in offeampene duritiem occalluermt: & quibus denifcperpetuus articulo-rrtm cruciatus, dtutttrnusj, capitis doior inbsferit, eocj 3 magisquo patiensjuniorextiterit,fortior&naturarobujiior.Huicillttd fuccedere exiftimamtis. qttod medium obtinet locum :fiqtudem I joc &odoratiitsej},&acriuseo,quod nigrius aecrafsius invenitur: neq 3 tllud cjuidem abre, quandoquidem idminus esi <ctate confectum&majore bumorts copia redun-dat. Ouocirca commodifiimehoc utipoterunt, qui natttra delicatiores/unt,&tcmperamento imbecilUores,atg s etiam ii,inquoritm artusbujufceluisfttror noniumgrajfari cceperit. Poftremo illudminusczteruprajiat,viribus j ? mfirmius babe-tur, quodnigrius, craf uts & annofius reperitur.Namq, qutlibet confenefcensplanta ( quemadmodum etiam cunttis ani-tnalibus evenit) contmuo exarefcit, humidocj 3 privatur.Cujus rei certtjsimitm eftargumentum, qttod in annofarttm arbo-6 0 rum truncis major apparcat nigredo, quam in aliis veljunionbus, vel £tate tenellis: nigredo enimficcitatis mdicium eft,quin etiam deperditi caloris tnnati & bumidi naturalis: id quod tam inpiantis, quam m animalib. locum babet. Nibilotamenfecius illud diligenter ammadvertendu est, quod Guajacum albicanti prorfus coiorepr£ditu,recens,incorruptumj {fit: qutppe cum catens exihusfit, citius acfaciim exarefcit, & ob humorisredundantiam v&locius cariem fentit atcj 3 fira-cefcit.Ouam ob caufam fatuu quandotfcforet vetufiiorerecenter cafo ttti, quamjuniore, quod muito ante temporefueritab arbore decifum. Sunt quocj 3 recentiorum nonnuilt, dequorum numero unus eft Alpbonfus Ferreus, qui de ligniguajaci tybcni.decocio elegam admodum opufculum edidit,qui tantuntguajacum iiiudpr<tferunt,quod eplantarum ramis cttatis meduz 'defumptumfuerit.Quorum opmto non pianerefelienda videtur: nam quicunq 3 rem naturalibus expenderit rationibus,ra-mos antiquioris a caudice medtocris atatisparum dtjferrecognofcet: item ramos hujus a caudicejunioris: quippeplus hu-moris adfetrahit raimum auclrixfacuitas, quam caudicis, ldcirco mnaiia de canfa pianta rejuvenefcnnt,cum earum

O 3 rami

4