Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
160
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

1 6o And.. Matthioli Comm.

Oleumex l.ada-no quo-modopi'retur.

LadaniviresexGalcno.

10

20

Nomina.

a Meum

xjtli 1 y,x;.

i. petti-nes.

b Meum

rct. i.fub-adilr/n-gens.c Meum

L E D U M, /y/«. Confoliiat antiqua ulcera> emplafttimodo impefitum, ,

Purgatur Ladanum calore rewollitum ,&vino albo , &aquarofacea deinde plune< elotum. Expetitur itapurgatum adgln-bos qui parantur ndverfiu pefldentem auram, Ambaro, Mo-fcho, Caryopbyllu, Santalo & Agallecbo additis. Paratur exo-pttmo pingutcjy ladane ab unguentariis oleum odoratum bocmodo: Sumunt ladantpraftantifiimi libram: fecanttn tmuif-fimoiportior,es, &in&reo cacabocoilcca ?it ,fuperaddt<ntj 3 de-indeaquarefarum fenaiuncias, & amygdahm olei dulcis un-cias quatuor ,poftbac igm baud magno admovent,fervefcereq }ftnunt fefqutbora: poitbac tollunt, & toties percolant, qttouffoclarumfiat. DeLadanopltira memoruprodidit Galenus hbr.7.fimplicium medtcamenterum,ftc inquiens. Ctftus aiit Lada-nttm: in caltdtoribus regiontbusbic Ctftus proveniens, tametfibaud aliusfttgenere, qttam qui apud nos nafcitur: eximiam ta-menaregione acpeculiarem, digerentem^caltittatem nactuieft: atfy utrofo a noftrate dtjfert, tum qiuafttgiditatent depo-fuit,tumquiacaloremaffnmpftt. ltaq ? c<£teraquidemhujusci-fti, tllisquain noftratevifuntur,fimilia funt. Veritm Ladanum,quod vocant, ex eo rovenit, medtcameniumprimoexcejfujamquodammodo complete calidum, ut videlicet & fecttndum at-tingat, habens etiaiu adftnctionis paululum. Adbxc ftbjlan-tia teniti, acproindeemvUiensfivemalacticnm, paritercfemo-derate digerens, ac v:<leh et ettarn , hoc eit, como-

quens. Emollit, digerit.com oqtiit, venarum ora p.ttefucit &Jpijfat. \taq 3 mirandum non efl, fi pecultariter ad uten vitiaconveniat: quandoquidem ad dicla paulum quiddam adftri-clionisobtinet.Quoctrcadiffluentes capillos retinet. Nam quic-quidadradices eorum pravi bumerisfederit, id omne abfumit:tum meattts, quibtis infixifunt. contrabit & conftringit ad- 3°(Iriclione. Caterhn alopeaas & opbtbalmias ftve lippttudi-nes, fanare non poteft,utpote magis dtfcujforias vires,quamqudt Ladan.o infunt,pofcentes: quippeprovcmunt b.t expravis fttccis, lentis crafisq r quos fecanttaac dtgerenha medica-menta pottftnnuni evocant attfe evacuant. Cateriim tenttium parttum Jint facultatis oportet, & mtntme aftringentis:nontamenufo^adeo tenuiumpartium ,&deficcatorta, ut nimio plusdeftccent, unaifo cumcollettif tntbt fuccispr.eternaturam, naturalem quotfebumiditatem incrementa ptlisftppeditantem abfumant, namftc non tantitm alopecia hbe-rabunt,fed &calviciem afferent. Sed b<tcad curandi rationempertinent. Arbufcula, qu<t Grace \H<A<u>, Latine fimiiiterLedum nowinatur, Arabice Cbafut. Ouod vero \xJixvcv Gr<tct, Latint ttem Ladanum vocant: Matiritani,Lodenfive La-deu: ltalt Laudano & Odano: Ht(pant,Xara.

CiftusLadanifera veJLedum: Galenociftusautladanum: PlinioLada. RecentioribusLedum & ^Ciftusledon. Hujusgenera decem £lufius hift.Hifp.propofuit:quibustriaadhucLobelusaddit, & hi-ftoriaLugdunenfisjhisomnibus&aliamnomineLedi Bauhiniadjecit.Ladanum ver6,fi\eofficinarumLaudaiium,lenta eft refinofa & odorata piiiguedo, foiiis & ramis Cifti ledi adhaefens, qua; inde coliigi-tur diverlimode, quadereDiofcorides, PJinius,Hermolaus&Bellonius.

£ B E N II S.

C A P. C X I.

ei «Jwa;XivvJ-' i.lineasal-ba*.

d NAeum& Catac.

XlfSicS' 1.futvas.

eMeumtvtoi £c ra

yct i kx.KV-

tivot. KX.

XZn iixct

1«, ccvli f-Zmxu-Xistri. i.quidam -Sefami,aut Acl-

tbi lie ns '

quod illifimiliafunt,proEbeoove*idunt.Ebeni co-fidcr. exTb.&P).

EBenus optimahabetur Akhiopica&nigra, nuJloshabens^venarum difcurCus , fa<5litiicornusia;=vore; cu'n frangitur, denfaapparet, mordens guftu, atque b aftringens. Suifitur jucundo odore fu-pracarbones, fmefumitsedio. Recens autemad ignem prolata,obpmguitudinemaccenditur, &trita 5°ad cotem rufeicit. Altera eft Indica, c intematisfegmentis candicantibus, & d modice fulvis, item fre-quentibusmaculiS: cseteriim prior bonitateantecedit. e Apudquofdam fefamina,aut lpinea lignacon-fimilia pro ebcno vaeneunt.Quod difcernitur ex eo,qubd fungofa funt,& in pvirpureas allulas retolvun-tur, nihi! mordacitarisinguftu, necredolentiainfuffitupia^ferentia. CaUgincmoculorumabfterget:ad veteres deftillationes,puftulasq-, mirum in modum pollet:fi quifpiam fatta exeo coticula collyriis u-tatur, melius proficiet. Adoculorummedicamentaefficaxeft, li fcobes, ramentave vino Chio,die no-ftuq, macerata,in collyna digeranmr. Nonnulli prieterita ipla excolant, reliquaq; eundem in modumperagunt. AJii pro vinoaquautuntur. UriturinlidliJinovo, donecincarbonesredigatur. Lavaturplu mbi ufti modo, S: ita ficcis, fcabrisq; lippitudinibus conducit.

CRedtd.it rheopbrajtus tn India tantitm nafci Ebenum ltb.4.cap S. de hifteriaplantarum, ubifichabet. Euenus quoq 3 60ejus regionis vernacula eft. Uujus duogeneraconftant: alterun^ materie laudatumpulckrumife: alterum vile & vi-tiatum. Rarum,quodpraftanttus : reliqtium permultum babetur. Colorem commendatum, non recondita, fedftatiittfua natnra capefat: bxc Theopbraftus. Ottodetiam fenftffe videturVirgtiitis in Georgtcuhb.2. itacanens:

- -fola Indta mgrumFert ebenum, felis esithurea virga Sab&is.

Plinim etiam lib.12. cap.4. Ebenum mtfquam ahbt, qttam in India nafci fcriptum reliqfiit: nec eam tamen Indiam uni-verftmmittere, fedexiguafuipartegtgni,praterquoddamfruticofigeniucytifimodo, intota lndia difperfum .Herodotusvero(eodem auftore)EbenumAetbioptam folamferreinteliexiJfevidetur:quippe <juide Indica nullamfeceritmentiowm.Veruntamen ex boc Diefcmdis capttepalam eft, nafci hbenum in ambabus htsregiombus. lndi cjutdem nen nifi ex ebeno

Dearum