In lib. primum Diofcoridis. ip

pjijfe videtur. Troxima in Macedonia< longifiima b*c, & tandUans, & exilis. Tertium locum babtt Africana, antpltf-fima mter omnes,gufluq 3 amanfnn*. lllyrica qttoque ducrumgentrum efi: raphanitis a ftmilitudine, qu<t & meltor :rbiz.otomosfubrufa. Et cap. 20. ejufdem hbri, iris rufa (inqttit) meltor efi, quam candida. Qrnbus in locisfibi manifefierepugnare vtdetur Plinius: quodfupernts rapbanitem, qus. candicat,rbtz.otomo, qtta rufefcit, antepofuerit, btc vero con-tra. Diofcoridiprtftat,quzftibrufoconfiatcolore,qualisPltr.iorhii-rtomos. Cxterum(fiTheophraflo &Plinio creda- aio.7>ius) non oinnis llljrtca prajiat, fed qtutantum infylveflribus nafcitur: ftqutdeniqum in martttmis foditur, humoreprdgnansitnprobatur, qubd fttbindeflaccefcens contrahatur inrugat. Succtis hydroptcis propinandxs,quontam recenti .Illyrica deflttutmur, e nojirate elicitur, ducttfe abunde aquas. Excalfacit Iris ordtnefecundo completo. vel tertio incho- res pretcrante, &pariterftccat. Atquepratervires, quas Hlt adfcrtbtt Diofcorides, ahis plurtbus pollct, quandeqttidsm comper- '"ditasaio tttm ejl, manfam om balitum contmendare: dentium dolores mulcere fi radtcis decotto tidem foveantur : coquit item Elo<cor °abjiergit, digerit, refolvit, lenit, referat, expurgat, & dejicit: vulneram medtcamentis immijia fartotica efi. Radicisexpreffusfuccus biiemjlavam t pituitam, aquas cutem fubeuntespellit, bmorrboidas fotu ehcit. Fit quocfo eleftua-riumexfttcciradicumlridisdrachmistrthus,Galanga, z.edoaritecujuftfc dracbmis dtiabus, Cinnamomi, Caryophyllo- hydropi-rum cujuscfcfefquidrachma, marin&brafiic&femuncia, &mellis quantum fatfuerit ad exctpiendum : qtto maxime C os.juvantur aqua intercute laborantes, ubi quotidie femunciam jejuni devorarint. Qtun etiamlrtdvsradicum farina, lnc! - ra &drachmarum quatuor pondere, additucinnamcmt, & anethi cttjus^drach.duabits,&croctfcrupulo, dolores, & tu- ures "mores tefltculorum, mtrifice todit.fipann; cocctnetfruflo, albo meracoperfufo,bdtc omniain pulveremcontrtta excipi-antttr, & calida apponantur. Ejufdem radices vefiibus interpofit£, eas a ttnearutn erefionibus tuentur , & odoris fra-grantta commendant. Radix ipfa contrita,&ex aceto bibita,omnibus adverfttur venents.Succus radtcts naribus tnfuftis£0 cerebrum apttuita mirificipurgat: ventriculo tamen nocet cutnperfe tantitm bibttur: ideocfea peritis Medicisexhiberinon folet, nifiadmi/ia mttlfa, & Indica nardo. Potum radicis decoctum obfirucliones aperit, prafertim ttbi-crafja fueritimpacla materta, & ventris tineaspellit, urin.ts ciet, & renum calculos ejicit. Daturpotandum utiliter iftertcis, quippefudoresmovet, &auriginemextent. Pttlmones, &tkoracemexpurgat, &Jecinorismjiammationibusauxtliatur. Re-eentes'rtdis radicesftccbaro aut nielle c ondita, dantur utiliter devoranda uncia pondere calculo affeftis, & anbelavdidifficultate laborantibtts,qutn etiam bydropicis, ac refolutis: eadem in pajfo decofta, contufatfc, addtta hordeaceafartna,& illita,parotidasbelledtfeutiuut. Uljrtcapulvis fefjuidrachmapondere, daturex pajfo calido, perquam uttHter ad\liacosaffeChts. Oleum ,'juod e fiortbtis, & radtcum fuccoparatur rcfotvit, emolltt, conccquit,Jrigidos dolores mulcet, Irinumattenuat,&mtrificecor.fert Jecineris,&lients doioribus:Podagricosjttvat,lenttfcarticulorumdunttem,accatcrarum ,

cotporispartium:pr<efiat&adfrtgidos uteri dolores,adconvulfos, & auriutn cruciattts. Ufusapud veteres eji radictrm przftec.30 tantitm,quamvismtncnon defunt recentiores,quifloresquofctn medicum venantufum. lris fyivcjir.smajorexcalfacit

&ficcatvaientius tarnenquamilomeftica. Exfdemctm domeflicavtreshabct,fedacrioresacetiam vatenttores. Atfyl- Iris c _°-vejiris minor, excalfactt & extenuat ordineprimo autfecundo inchoante, Prajiat eadem qua ccttera Irtdisgenera, mirio-ri tamen efficacia.Fit efloribus oleum,quo quidam utiliter utuntur ad tumentesexpartu mammas,&ad tejiium inflam- gaiitisomationes.Reperioquoddameffe Indisgenus, qtt£ Ajiragarittscognominedicitur. 1 d enim oftendtt Galenus Itb. t. decomp.jnedicam. fecunditmlocoscap. i. exSorano tranfcribens: item Aetius hb .13 .cap .3 qui quibufdam in emplafiris Irirnajira-galtttdem imponunt. Veruntamen cum anttquorum, vel recenttorum reperernn neminem, qui tn fimpl. medic. libris bu-jufcelridts memtnerit, quidcertt debac reproferam,fani non habeo. C<eteriim Cornarius, qut in p&diftos Galeni libros Cornari-commentanosedidit, Irirn aftragalitem ,& Ajiragalumidemejfeextftimat . boc argumentoduclm, qubd Plintus Iri- ^° 0£a "dem duplicem ejfe tradtderit: alteram, qua raphanitis afimilitudtne: alteram, qua rhiz.otomos dicitur.At citm ajhaga-46 lus radicem rapbani modoferat, tnde Iridem ajlragalitem Ajiragalum effe conjicit: quin & Plinioper lridem rapbantte,afiragalum intelligi cenfet. Sed mea quidem fententia refttusfortajfe rem hancexplicaffet,fiper eam Iridem, qtta a fi-militudine rapbamtis vocatur, aftragalitem ideo defign.irt dixtffet, quod, ut afiragalus,raphanimodo radicemgerat:fi-quidem Plinio Iris rapbanitis aftragaius non efi,fedaltera Iridts Ittyiitccfpeaes. Quamobrem ita Iridem afiragahttm a D0 ,Galeno cognotainatam efjeputaverim,qubd radicereferat afiragalttm : quemadmodum rapbanitis a Plinio difta eft,quod radice raphanttm repr&fentet, lridem memori<tproditamfutjfe Galeno in librisJimplictum medrcamctitorum,fanetiufquam reperi: tametfilibroprime deantidotis ejuspoftntodum memtnerit bis verbis. Andromacbus rofis Iridem Illyri-cam adjungtt: qu<e verba nonji-ttjlra, negiigenterq^ exctpienda funt,veluti nec cum altis medicinispatri<t nomen apponit,dequibuspaulopbfidijferentes, qttid quoquemgenere optimumftt, demonftrabtmits.Poltum ergo, & cbamadrys Romamafferuntur, natisin Italia paulo meliora: in aliquotftquidem Italtalocis baud mult 0 detenora proventunt illis annts,50 quibiuvertotumbumidumnonfuerit.fedficutifcpecontingit, <tfiivotemporifimile. Ouod fiveris conftitutio ficctorobvenerit.mttlta,qu&inItalui nafcuntur, piunbus Creta allatisparia erunt, aut nonmultb mferiora, veluti cbama-drys, cbam<tpitys, hypericum,gentiana, tblafpi, veratrum nigrum, & idgenus alia. At vero, quod ad Irim pertinet,fecusferesbabet: fienim lrtslybica, quxplurimaex Afrtca Romam affertur. ltlyriae comparetur, tantum ipficedet, quan-tum cadaver vtvo corperi: non tamen aliis in gentibm orta tam multum ab Itiyrica degenerare lris videtur. Irim igitur,velut & retiquas medianas, odoratiorem eligite : nam unumquodfy optimum eft, quodproprium fui generis odorefiiVehemer.tifiimiim habet, qut q-atdem ex multorum mfpecttone manifefitis unicuicfefit. Acde guftu quidem perceptisquahtatibus eodem modo cenfendumeft: id enini optmium medicamentum effe conftat, in quo id, quodfuogetieripro-prtum efi, exuperat:pefiimum vero quoci fuigeneris altis & tenutus,&exilius eft. Meliora namtfe funt omni injpecie,qus.cuncfe nec rugofia, nec extlia fuerint: ficttt qtt£ convenientemfibi ntagnitudinem excejfere,pcjorafunt iis, qu<c be-60 nenutritam, &adjirictam kabentfubftamiam.Quamobrem, ut dixi, tnttltafaptus injpextjfe operapretium eji, &ma-xime opttma, & qtu longo jam temporefui experientiam ipfisnafcendi inititsprabuere, quaq^uno oreaperitis ntedi-t*. materu funtcotmnendata. Omnesigiturherbariiunanimesfcripferunt, Irim in l'dyrio natam optimam effe : bacGalenus. Planta, quxGracis ifr,Latinisitemlris nominatur: Arabtbus. Afmenijuni, five Ajerfa: Italis, lride, Giglid Nomiru,az.urro, aut Giglio ccelefie: & Gigliopavonaz.z.0: Germanis ©%Ct1/ SBctcftMfg &

: Hifpanis, Lirio Cardeno:Gatlis Glayend & Flambe: Bobemis, Kofatec: & Polonis. lris fylveftris major Gracisifif xygioe tttycxKn: italis Giglio az.wrofalvatico: Gemanis, twlt> Mrttt ©tfgCtt: Gatits, Flambe fauuage. lris fylveftmmtnor. GracU) igis ; italis, Gtglio az.urropiccolo: at quidamfalso Iridem lllyricm vocant,

B + t Maluit