2o AncL Matthioli Comm.
t Malui hoc in loco Marcelli interpretationem fequi, quemadmodum ahbi qv .andoq 3 faclurusfum, qiiatn Ruellii,cuinon femper addictusero: quodinaliquot Grmcif codnibus legatur mtnccvXa: 5 qua vox in funtmitate cujufque caulisfigmficare. videtur: quodque naturainplanta ipfa illud mantfefle demonflret.
ADDITIONES CASPARI BAUHINI.
I Heophrafto (>.de caufis plant. i g.Iris odorata eft, &: a gratia palati nouien accepit 3 quae[in Iilyride,uthabetur(S.decaur. 28. melioreft quaminMacedonia: inThraciaverocaeterisque frigidioribus locis odore penitus caret: fed plura 4.. hift.plant. itf.ubi Iri-jy dis vocem Gaza confecratricem vertit, fortequoniam in quibuldam tum Theophra- 13jg^Pl fti.tum Athenaei codicibus %/rlegitur: quod in facrificiis purificationibusque fuis an-itiquitas Iride fit ufa. Aliis ifavix Cffileftis, quod coeleftis arcus fpecie & modo floreat:aliis ^«f^r^admirabilis^eademratione quaa poetis illecoeleitis arcus Thaumantiasdicitur,genusori-ginemq; illi ex admiratione novae rei, rudi adhuc fasculo, ut piimus Plato indicavit, ailignantibus an-tiquis.Dividimus Iridem in fativam & fylveftrem: quae rurfus variat,vel formae,vel loci ratione.Ratio-neform£, veJ foliorum, velradicum, veiobcoJoremfloris. Ratione foliorum,alialatifolia,aJiaangu-ftifolia: illa vel major, quae Caulifera: vel minor quse xnxv\os. Rationeradicum, quodaliis fit bulbofa(& hasc forte Hyacinthus Virgilii, Columellae& Palladii, non autem vulgata) aliisgeniculata: utraq;vel Jatifolia, vel anguftifolia. Coloraliiscandidus, aJiis pallidus, luteus, niger, purpureus, casruleus,aliisdeniquemixtus. Qtjam coJorisdiverfitatem Lacuna in uno llore repeririexiftimavit,qua;tamen 20Diofcoridismcnsnoneft : probaturexeo quod delllyricamaximeJoquatur:jam veroBrafiavoIus infuoexaminereftaturfeinlllyrico flores plerosquecandidos,aliospaIIidos,nonnuJiosJuteos,quo/ciampurpureosconfpexiiTe. Rationedeniquelocinatalis, Illyrica, Macedonica, Africana, Carthaginenfis,Lufitanica, Florentina, Septentrionalis, maritima, faxatilis. Sicquelridisnonbulbofae,de qua hoc lo-co, fpecies viginti tres reperiuntur, quemadmodum in noftro Phytopinace ordine recenfuimus: de fin-gulis plenius in universali historia noftra, D eo juvante,adluri.
I. Iris vulgariscasrulea C.B.IrisBrunf. Trago(cui novemfoliis &totidem coloribus flos conftat)Fuch. Cord. in Diof.Dodon. Loni.Caef. Tab. Iris noftra fativa Cord.hift. Iris vulgaris Lob. Iris dome-ftica Lac. Lug. Iris fativa caeruleis floribus Gef. hort. Iris major casrulea Cam. hort. Variatcolore floriscasruleo, purpureo, caeruleo obfoleto, cinereoVe & varicgato. > 0
II. Iris/yJveftrismajor, quae/ativ£e vulgarifimilis C. B.GJ^JioluscaeruIeus major Trag. Tris fylve-ftrisLac. Lug. Cord. hift. Tab. Irisfylv. major Gef. hort. Caft. Irisfylv. primaPenae.
xix. Chamaeirisprunumredolens C.B. Irisfyl. minor Matth.ed. ital. &icon. Caft.Irisfyl.alteraGef. hort. Lug. ChamseirisDodo.Cam. Iris anguftifolia minor, vel 12.Cluf.Pan. Iris perpufilla fyl.an-guftifoliaLob. ob. Chamasiris anguftifolia Lob.icon. Irisperegrina Caef.Iris anguftifolia Cam. hort.Chamaeiris anguftifolia minor Tab. Hanc Illyricam cenfet Hermolaus, fed ab ea differre Ant. Mufa o-ftendit. AliquibusIllyricam legitimam cenferi, quie ab Italica differat, licet nec genere nec fpecie Ita-lica ab Illyrica differat, auftorGefnerus. An potius Rhizotomos Plinii Iib.21. cap. 7? Duum eft gene-rum,alteriusenimfloscaulilongiori,alterius cauli breviori, & pene nulli infidet, cujus iconem iv.notavimus. 4°
v. Iris Florentina alba C.B.Iris Ulyrica Cord. in Diof.IrisFlorpntinaGefn.hort. (qui foeminam di-cit) Dodo.gal.Tab. Iris flore extotocandidoCasf. Irisalba Illyrica vulgo,velpotius Florentina Cam.hort. AnhascMacedonicaPlinii? Etfi vulgata alboquoqueflorereperiacur, hcectamenradicesmino-reshabet, & quaeficcataenon corrugantur, utnec Illyricse : & licetlllyricam praeferant omnes, &ipfeGalenus, tamencum idem 1. de Antidotis flatuerit, quodlibetfimplex medicamentuminfuogenerequo lit fragrantius, eo effe praeftantius, ex ejusfententia Florentinam merito, tanquam odore fuavio-rem Illyrica, candidiorem item & elegantiotem afpeftu,quis praeferat: dein Illyricam, a cujus bonitatetantum abeft A fricana, quantum animal vegetum a fuo cadavere, ut au&or eft GaJenus.
Km S ov. ACORUM. CAP. II. fo
Meum A Corum folia iridis habet, anguftiora tamen: radices non diffimiles,complicatas, non in re£lum,fedamarum ^"^obliquum aftas, &fummocefpitefparfas,geniculis interceptas,albicantes,guftu acres, odorenoningratas. Optimumeft tdenfum,candidum, tplenum, carie nonexefum,odoratum: cujufmodi tnoDcari Colchidicum,ScGalaticum,quodafpletiondicunt. Radici vis calraftoria. Decoftum potu urinanx
olum. •- - -•
. cit: prodeftlaterisdoloribus, & jecinoris,atquethoracis : itemtorminibus, vulfis,ruptis : lienem ab-
S, "i. in fumit: urinseftillicidio, &ferpentum i&ibus auxiliatur: infidentibus ad muliebres affe&us, iridis mo-
Chalci- do, utiliter imponitur: oculorum caliginesfucco difcutit.Antidotisradix magno ufu commifcetur.de.
Acorico-fideratio
ACorum legitimum, quod falsb calamum aromaticum vocant, foliis provenit Iridi anguftioril/us, lengioribusq,,odoratis, acguflufervidis: radicibus Iridi &mulis,ftequentergeniculatis,firmis,ful>candidis, innumeris in inferioreparteadnatispbris, odoratis,gufia acri, ac fubamaro, coniplicatis, haud in rettum defcendentibtis ,fedin obliquum aftis,& fummatellure.fefediffundentibus. Caule eft Uvi, equo ramuliprodeunt,inquorum caamwibtis, (utGulielmusOuaceWenns Medtcus fe vidijfe affirmabat) nucamenta qtudam exoriuntur, mihi haftenusnon vifa, nucis Vontic&ju-lis, aut longo piperi ftmilia. Tales fane fuerelegitims, Acori planta,cujushic imaginemdamus,quasConftantinopoliad me mifit Clarijsimus C&faris lerdinandi ad Turcarum Imperatorem Orator Augeritts de Bmbekt una cum ipfo
Quaceltw,
*