Nuncupatoria.
omlfijiquinin hoC,ficut in reliquis aliorum potius eflet judicium,quam meum: quandoquidem eOpromerendianimo, quemfemperhabui, in noftrisCommentariis in fextum Diofcoridis librum }non foJum Diofcoridem ipfum,quantum potui illuftravi,fed quaedam etiam fecuta antidota nobisinventadefcripfi. Verum non ob hoc velim nonnullos efle,qui putent hoc tempore ab ufu cujusq; ATheriacae,Mithridatic£eq; Antidoti effe abftinendum: fiquidem ab his tantum abftinendum intel- febent&JigOjquaepafTimubiqjveiieunt, & dequarumcompofitione nullumextatprobatiffimorummedi- qu&m».corumteftimonium,quarumq*, ingenshabeturquantitasapudimpoftores. Etenimfcionon deeffein Italia in famofis civitatibus Pharmacopceos honoris, &humanar falutiscupidos,qui nullis fum-ptibus,autlaboribusparcentes,omnemfuam navantoperam, omneqjftudiumimpendunt,utlegi-tima omnia fimplicia medicamenta, quibus haec antidota parari folent, fibi comparent. Interquos(fervatafemper csterorum pharmacapceorum fama,acfide) mihi maximelaudandusvenit Fran- Therktaicifcus Calceolarius pharmacopceus Veronenfis adaureae Campanse fignum,quippe qui Theriacamoptimam & Mithridatium parare foleat, adftipulantibus Clariffimis Medicis omnibus, 5 c praefer- p ara tnpr*tim qui primas in civitate tenent. Id quod prae caeteris is praeftare poteft, quod non folum Medicse attrulau-materiaefitindagatormaximus,fedquodubiqj terrarumamicos habeatqui fibiperegrina&aliis datur 'ignotafimplicia mittant, a quo nuper legitimum Coftum fumconfequutus, a me nulquam anteavifum. Seddehishaftenusfatisfuperq; diximus. Caeterumcumveterumftudioforummoremfe- Vtduantquutus,de promotoribus defenfonbuscj; cogitarem,qui Jabores holce noftros ab invidorum,vitili- °t eril1 'gatorumque morfibusprotegerent,acruerenrur,quorum irem amplitudine,authoritate,gloriaequefplendore,iidem illuftriores,ac clariores redderentur,prima iliico mihi /e/e obtulit Sac.Csf.Ma jeft.Tua,utporequaj pro fumma,8c innata virtutefua,atq; clementia; neminem unquam iniq; depref-fum nori extuierit,au t injuria affedtum non defenderit,nec quempiam non juverit bonarum artiumfiudioCum , qui ad ejus patrocinium confugerit. Praetereamihi condecens admodum vifum eft, uthocopus Caef.Majeft. Tuaepotiffimumconfecrarem,nonfolumquodRomaniImperiiDiadematerefulgeat, & Univerfie Chriftianae Reipublicaeimperet, & praefit, fed quod mihi peculiariter (quaefua fuit in me Pietas, Beniguitas acBeneficentia) iemper clementiffima fuerit: Illudquoqj me ad-duxit,utCaef.Majeft. Tushocvolumendedicarem,quodinipfoea defcribaturMatena,cujusftu-dic (utfuperiuscommemoravi) compluresolim Imperatores,acRegesfuntmagnoperedeledati.Ideoq',eolibentiusidfacieudummihipropofui,quocertiorfumCaefar.Majeft. Tuam exnaturalisPhilofophi^ledtioneplurimumcaperevoluptatis.Hucacceditimmenfaerga ftudiofosquofqjCaef.Ma jeft.T use benignitas,qua eos perpetuo promovet,ju vat,& fovet,eosq; praecipue quos de Repub.literaria benemeritos efTe agnofcit, praefertimq; Medicos,utpote qui divinam potius quam huma-namexcolantfacultatem.IdquodapudHebrfosteftatumreliquitfapientiffimusille JefusSyrach»divinofpirituafflatuSjdumficinquit: Ab Aitiffimoortaeft Medicma, & a Rege accipietmunera.Medicamenta de terra creavit Dominus,& vir prudens non contemnit illa.Difciplina Medici exah»tabit caput ejus>& in confpeftu Magnatum collaudabitua Haecillae. Porro &illudmirum videripofTet,quod C?f.Maj.Tua,& fi in graviffimis negotiisjfuiq; Romani Imperii,ac Regnorum fuorumfunftionibus,&continuiscuris, dies,noftesq; verfetur,nunquam tamen praetermittere folet, quinfuccifivis quibufdam horis variisfcientiarum ftudiis vacet. Quare non parum mihi fperandumeft,lucubrationes hafce measapudCaef.Majeft.Tuam non minimumauthoiitatisha'bituras,tumquodante hac ejus erga me fingularem clementiam, liberalitatemq-, longe lateq*, fluentem, iterum, atqueiterumfimconfequutus-.tumquodomniaquantumvis exiguamunufcula,hilariadmodum vultu*fummaq,humanitate ab omnibus fuis fidelibus fufciperv, foleat. Caefarea ? ergo Majeftatis Tuas bc-neficiain me funt ampliffima,Sereniffima Auftriaca Domi.s deniq; tora me femper omnibus modisaluit ,promovit,& decoravit. Quo fir,ut certaomnino fpe du£us,mihi perfuadeamde Caef. Majeft»
Tuae clementia plurimum perpetUo confidere pofie. Facit enim tua fummigeneris dignitas,Caefa-reorumq, ornamentorum amplitudo, ut quotquot ab ea juvari petant, omnes promovendos fufci-piat. Caetera vero virtutum decora in Caef. Majeft. Tua fic vigent & eluccfcunt,utuniverfae genteseam magnopere admirentur & colant. Quis enim non admiretur Ca;far. Majeft. Tuam? Quis nonprudentiam,magnanimitatem, & ingentem animi fplendorem ? Quis non fufpiciat Juftitiam,pie*tatem,clementiam,religionem, benehcentiam, & generofitatem tuam ? quae tanquam ex uberrimofontee totaMajeftatetuafcaturiunt, emanant, & diffunduntur. QuajquidemanimiMajeft. TuseCaefareEe dotes,procuidubio efficient (Dei Opt.Max. auxilio) ut fuperatis,ac debellatis Sac. Rom»
Imperii & Regnorum fuorum inimicis,omnia nobis pacara reirituat.Poftremo ut UluftriiT. S.Rom»
Imperii Eleftoribus, SereniiT. Auftriae ArchiducibusDominis meis Ciementi/simis,ac casteris uni-verfaeGermaniae Principibus, labores hofce meos dicarem, in caufa fuit, ut omnes fimul conjunttiex hoc inteUAgant ingentem animi mei erga eosomnes propenfionem, utqj hac dedicatione, eorumerga me liberalitatem apudomnesgentesteftatamrelinquerem.Quinetiam quodmihiperfuafum
habeam,nonminush^cnoftraLatinacommentaria,univerfis(utfpero)profutura,defendenda,pro-
movendaqj fu/cipiantuna cum Caef.Maj.Tua,quam ab iis antea faftum fit de Herbario Germanicono ftro illis dicato. Idq;praefertim faciendum ad me fpettafle cognovi, quod non minoraauxilia in.hoc cudendo volumine.quam in illo nobis praeftiterint. Interim me totum Caef.Maj.Tuse dedicoj,donOjacvoveo .CuiDeusOpt.Max.feliciaomniaconcedat.PragaejUltima Januarii, M D LXV»
£, C<ff Majejl, Tu<e, Vejlarum^ Celjitudmum
HumilisServitot
PETRUS ANDREAS MATTHIOLaS,
iPETRI