Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

Epiftola

dem univerfam vendicare,fed abfit bffrtus inanis gloriae cupvditas.Etenim benigum eft (utfciteKi-niusin epiftola adVefpafianum inquit)8cplenumingenui pudoris,fateriperquosproficimusXae«-terum quandcquidemDiofcorides non modo quinq; libris trad idit univerfamMedicam materiam>quajplantisjanimalibusj&metalliciscomprehenditurjfedhisetiamfextamattexuitjinquoadhu-mani generis ufum de antidotis diiTeruit,quibus venena omnia arcentur, ac omnium venenoforumanimaliummorfusidufvecurantur,ideo nosipfumfecuti,in hunc quoqjcommentariosfcripfi*mus,in quo plura regellimus.qude vitae hominum profutura fperamus.Nam praeterquam quod im-proborum veneficoruminfidiis pateant tum univerfum genus humanum, tum maxime Reges, acPrincipes,non defunt etiam quamplurima animalium genera,quae morfu,vel i£lu homines ex tem-pore i terimunt.Quippe Scorpiones, Stelliones, Phalangia,noftrisiit domibus vivunt,oberrantq;>Venenof* q U aeanimaliacumnullamhabeant perfonarum,autlocorum rationem, ubiq; fefe recipiuntj&la-quamfaciU tebras, nidofqj parant,quo fit ut interdum a domefticis infcientibus moleftata iftu venum lnferant,homims in- & iftos in perniciem agantXatent praeterea modo in hortis, ac viridariis,modo in vinetis,& pratis>ttnmunt. a ]iifq-,inlocisinterflores,&herbas,afpides,&viperae,&aliavenenofareptilia,qu3e velfitantillumquidem pede premantur, autexcitentur, illico exitiofum vulnus infligunt: ex quoftatim vel pau-lo poft ifti commoriuntur, nifi eis quam primum antidotis fuccurratur.Eft & Canis, qui etfi homi-ni famii i . is lit tamen cum in rabiem agitur, quos momorderit, inhorrendu mortisgenus plerunq;deduc»»- Quaecumdiligenterexaminaflent,refteqjexpendiflent veterum fapientum complures,qur>- ..n fuperius meminimus, plantarum, aromatum,& aliorum quorumcunque fimplicium me-AntiJota a dicamentorum viresaltiusperfcrutati, variaadverfus venena& virulentorum animalium morfusvlnta" antidotacompofuerunt. Quorum veftigiafecutusMithridatesmagnusillePonti^&diverfarumMithrida gentium Rex,cu jus etiam ante mentionem fecimus,cum non magnam fatis fibi gloriam ex eo com-tium. parafle judicaflet,quod mortalium folus (ut teftis eft Plinius) duabus & viginti linguis loqueretUr,adeo,utdefubjeftisgentibus,nullumhomineniper interpretem compellaret, nec quod plurimispotitusefl"etviftoriis,admajoremadhuc,immortalemqjfuamgloriam, Medicinaepecuiiaiitercu-riofusfuit,&reiherbariae percipiendae,maximum ftudium impendit, Qnorum utrunq, pi.ineafle-cutus videtur: nam ex heibarum cognitioneantidoti generainvenit, exquibusunum conipofuit>quodnomen etiamejusadrioftra ufqj temporaretinet,&fuum autorem faniae immortalitati con-fecrar. Hujus antidoti ufu adeo coi pus fuum Rex ille firmaverat,tutumque a venenis reddiderat,utcumipfevitamfiniremallet, quam Romanorum fervitutem pati, idfaepius fertur fruftra venenoJtnirem*. tentaife.MithridatemimitatuseftAndromachus,doftiflimuspariter&elegantiflimusNeronis Im-chw Tkeri- peratoris Medicus. IsfiquidemTheriacescompofitionemadinvenit,qu£eGaleniteftimonioa ve-actmvmor nen j s ffr V avit non foliim plurimos Romanorum Imperatores, ac Principes, fed & alios quofq;,quieam opp^rtune fumpferUnt.Quapropter Galeni tempore ab ipfo magnifice,ac fplendide,ita juben-tibus Imperatoribus,haecpatabatur Antidotus. Praeteribo Attalum Pergami Regem, de quo etiamnobis antea di&umeft>quem quoniamidemftudiumrenuitantidotaconficiendi,ideo isabipfoGa-Noftri tem- lenomaximislaudibus celebratur. Veruntamen noftra haec aetas ex horumantidotorumufunon^dltaantlquo eum frudum, neq; utilitatemcapit, fentitq;, quam fenfitantiquitas. Nam etfieorum nomina mo-rumantido numentis tradita habeamus, atq; etiam antidota ipfa in officinis parata reperianrur, non eos tameniu detenora effe&us,viresq-,haec praeftant,quas fuis nOminibus pollicentur,quafq; illa preftare veteres memori?' unt ' prodiderunt. CujuS difcriminis illud nimirum in caufa eft,quod plura a nobisdefiderentur genero-fa & preciDfaaromata,quaelegitima,&omnium praeftantiflwna^fiiisantidotisimmifcebantMithri-dates, Attalus, Andromachus, Galenus, & alii complures veterum, quaeq; ingenti pecunia,fummoftudio ac labore, ab Arabum,/Ethiopum,T roglodytarum, aliarumq; diverlarum gentium regioni-bus, illius florentilfimae aetatis Imperatores Romam afferri curabant. Ubi tamen nemini praeter-quam Caefareis Medicis fquodfareturGalenus) licebat veram aclegitimamconficereTheriacen,nifi quisfortepotentiorumfavoreab Imperatoribusefletiispiaeclaris donatusaromatibus.Idquodmaxime facit,ne miremur v fiTheriacae noftriufus,itemq; AntidotusMithridatica,non perinde pol-lent viribus,atq; eorum nomina pollicentur,& veterum fcripta teftantur. At certe in hoc fatis infeli-citer aftum efleconftatcum vitahominis, utpote quae jafturam fecerit maximorum remediorumadverfus venenataliaqjgraviflima incommoda,quibus obnoxia eft,ac fxpe affligitur.Quam ob remhacnoftra aetate, in quaquidemreliqua fereomnia in priftinumcandorem reduci,& fuaeintegri-tati reftitui videntur, gloriofus,& vere fortunatiflimus dici poflet fummus ille Pontifex, Inviftifli-mus ille Caelar, Serenifsimusille Rex, Magnanimus ille Princeqs, Sapientiflimus ille cu jufq; Rei-publicae Senatus,qui propriis animi dotibus Romanos illos Imperatores,& alios potentiilimosRe-ges imitatus,nullus fineret fe vel fumptibus,vel laboribus gravari,fed omne ftudium,omnem ope-ram,omnem deniq; fuam facultatem adhiberet, ut jam diu deperdita aromata, quae omnino nobisdefunt ad Antidota conficienda,in lucem revocarentur. Enimvero fi horum aliquis idfaceret, vel fiomnes id facere contenderent,non fuae tan tum,& aliorum mortalium vitae confulerent,deq; pofte-ris praeclare mererentur,fed prxterea hinc famam aflequerentur aeternam. Siquidem beneficium idpof ieri fumma cum laude propriis autoribus perpetuo acceptum referrent. Equidem fi id mihi non5icuit,idfaltem quodpotuiomniftudio,induftriaq;mea praeftare conatus fum. Nam cum videremnoftrae hujufce aetatishomines in iifdem in quibus prifcce. ^tque etiam in majoribus vitae pericilisverfari, nobistamendeefle verailla,ac generofa vererrr- antidota,ob ea, quae hodieinhi/cedefi-derantur, legitima, ac praeclara fimplicia medicamenta, tentare volui, poffent neex legitimis, qusehabemus,antidota parari, quaeillorum vicem penfarent. Feci id quidem magnomeoiabore,longoque rerum ufu.& experientia: fed aflecutus fim,necne,qi> d contenderam,ignoro./Wud certo fa teripoffem ,ea femper mihi vifaeffe Iongefelicius Theriae .., &Mithi idaticaeanndoti vires praeflare,^uamquaepaflim (paucisexceptis) hactempeftate earundem nomine con/Jciuntur» Verumnon

omifi,