Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
1v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

P E T R I

& Jenumcro velocitrrpcimutahilium, & nutnerium.Vinum fubtile &odoriterum eft velociter cofonas for-ma bafis. Conferantetiam in huiufmodi difpofitioneemplaftra,& vndiones fup cor, & reru flypncarum, &boni odoris conferuant in eo calorem,ne reprimatur. EtVr.Himt! nofti,gj vnitio fpine dorfi ad hoc eft medicame fingula-«iderfam. re ,perquaexcelfiis,&gloriofus confonat vinuteregiti-uam totius proprietatis: & eft caufa protedtionis,& logitudinis vitas humanx,& defenfio fpiritus vitalis: & oc-currut ad hxc abfq; dilatione,oleu chamjemelinu,& re-rebinthina,partes eoru milcendoxquales. Succoarthe-mifn cii quatuorpartibusipfius olibani,repelli rigoresfebriujfpiritusputridorum, & membrorum febricitan-tium affirmatum. Aqua rof.mufcho mfcdto imbibiro:&fuper manfionem bafis afperfa,fyncopi fubuenit. Auiueledlum incibis adminiftratum,medicamenelt fobriuin confortando. cantus amoris: carnes fylueftres: os decorde cerui/iiambra: & ha>c fubueniunt adminiftrata,(fi Deusvoluerit.) Secundam remcomplent conuerfio,& deriuatio materiei, & fumoucatu eius adpartes cir-cumferentiales: &confortario corciisad hocprincipa-le,repellit enirn per fe Virtus fortis cotrarium:Faciemushoccuauxilio largitoris (anitatis,poni vetoias incrun-bus,fricari manuum volas,& pedes fndtione forri,& li-gari dolorole.Cofortari adhuc ftomachum eft de inten-tioneprincipali,facit n.repulfam humorum l.cdentiumbafim : & fi necefTitas exigit, ad enemata acceleramus:& qhque vomi (u ( pprie:& qnq - , in primis dudlibus cor-ponsextra vala,maceriam credimus effelubmerfam la:-dentem virtute bafis,&qnque accidunt huiufmodi ter-rores venenofa potione,& hocde neceffitate cura - ter-Vitqfr pifl roru m diximus, & contidas maxime in ventofa poft fi-jtatuizfm- nillramfpatu!am,elt:.n. huiuspaffionis poftreniumre-« wbwi mc di ura, Et fuccurrere pofteacum vino fubtili rcfnlutonudmm7 cumeopaneaftato,facit ad reparandum, & recuperan-dum (piritus,&omni rngenio,& ftudio auxiliari ne dif-feras,nunc conuertendo raateriain ad remotiora, nuncconfortando cor,& principalia.Tertiam rem complenteuacuationesdecetes,ficut te fcirefecimus,& rememo-rabimur(fi Deo placebit.)Sup hoc.n. tnulciplex cofide-ratiocadit. Quarum primaeft fcire mebrum alt?!-atu.Secudaqualitate materi^l^detis:habica.nnocitia quali-tatis morbi,medicin£ eum repcllentis vis fit euidentior-Tertia confideratio eft fcire qualirer,& per quam via adcorgraditurlx'fio:aut ppvirtucisdefcdtum: autfumofi-tates materix,aut fi ab alijs mebris confurgit ei bellum,vel in fuis manfionibus latet inimicus. Accidunr.n. ta-lesterrores emanatione humorum,puta fanguinis Hu-xus nariu,menftruoru,& venaru incifione; vel fi domi-nium humoris pdominaturcorpori. £tnofti,g, morbiex penuriahumoruqua!itatis,& quatitaris non minus:immo moleftiusjcj ex medicina eorii purgatiua,& mul-titudine,nafcunt.Quarecu cautela,& rimoread purga-tionegradieris,leuius eft.n. inanire,^ replere: & minusmoleftu replere,^ inanire. Si aute abalienis morbis hocnocumencti furgere videbisffiue a cerebro,fiue a ftoma-cho,& matrice; eoru retSificatione (aragere ncdifrerascum his,q fcire te fecimus cocra eoru palliones, & faci-musilloducegloriofiffimojcuius viitute omnisnaturaagir. Eleclarium conforcans naturalem complexionemttriiait. bafis,procurans digeftiua incolumem, adiuuans mebraprincipaliaconfortado illa - , immo mundificat eaab hu-moribus alienis,mudincat canales hepaus, & eft exper-tumconrramalitia meleraicarum. tt. ligni aloesboni,anifi mudi,rheubar.recentis anapodus a:quale,zuccha-ri (uthcieter. dofisadrach.j. vfq;adnj. ieiuno itomachodelero cuius paffio diurna fuerir, in matucinis,cuius noBvAur ua e ft ,E g" ru ^°- Medicamenex inuentionenoftrade-dZuJm'- fendensbafimabomni periculopteriro,&frituro: red-uetione pro- dit nacura hilare,auferc lallitudine mebrorum principa- lium,fubuenit his qui tnftan^, & melacholizant nefcie-t»s ra<lioe,diligunt iblitudine, & ieipfbs odio hnt,& fu-fpecfti func de re non fu(pedta;& dubiranc multa pericu-la eis euenire, & remouet ab eis maleficia, facit eos iu-

A P P O N I

E cudos,et amates curialitatis,fubuenit retetioni meftiuo-rum,Huxui,& fyncopi muIieru,iuuatparalyticos !?i.co-ral- rub.macis,offis de corde cerui,ambrar, margaritarfi,cryftalli,auri codti,argenti meri,oftis eboris,(aphy ri. ru-bini,hvacinthi, anadrach. v. ballami drach. ij- mufchidrach s.anthos,(podij,(andaIoru,garyophylloru,galag£,calami aromatici,cubebaru, fpicacnardi,corticum phi-fticorum,feminum bafiliconis,cardamomi pipcris albi,& longi,baccarum lauri, pyrcchri ana drach.iij. ftyraciscalamire, tnagnetis, myrrha; eleibe, opij rhebaici; anavnc.j. fem.paconiicolledtx in nouiflima artare luna?,Horumcham9m.Horumlilifagi,fampfuchi,ballamite,am-meos,ariltol.ro.adianti;ana drachiij. croci oriet.drach.s.lignialoes, papa.alb. an.drach.ij. zucchari,quod fuffi-cit. dofisana vnc.ij, Vlqueadnj. cum vino calido, velaqua calida lecundum exigentiam. Theriaca magna inhtuufmodi terroribus eft diledta; & eft coe medicamenad diuerfagha paflionum, cor repletu inanit, inanitump replet,venenismagnifice refiftit, fedpueris,aut fcnibusparutn,aut nihil daduin elt,& theriaca x.annorum me-lior,&: vnlioi eft i difpofitione matricis,cu aqua madra-gora; eft medicame valde efficax, dofis eft f m exigentianatut£,& fui materia.Rofmarinus aftumptus r cibis red N ' taie "fdir natura hilare;& eft tutela maxima a potionib. mortiferis.Chiranus dixit.folia vitis r.lbxin tm hilarefcere fa-ciunt corhois,g,earuin vfus effcinitate facitapudgau-dium. Cofeftio faciensad tremore cordis,& fyncopiinca!ida,confortasftomachu;& fitim calidaextinguit,fa-citodoreori bonum, & copenc hi s,qm febre hh c; cuius-permiilioii' xyloaloes,bal!a.iefe!eos,cubeb.berberis,ro-faru,(andal femxoium,ana vnc.s.coraUoru,fpodij,cha-rabx,gumi dragacan. fem. acetofx, (e. porrul. bugloftar,anavnc.ii). camphora: drachs.margaricaru vnc.ii.crm-ficecum rob.citri. dofiseft anadrach.ij, Vique adnj.cuaqua frigida non veri frigoris. Et lcire des, q? mundifi-catiocorporis,fioccurrat adminiltratio ventofarupoft »< itnnfa-finiftram fpatulam, eft res facies te fecurum a morte, &C ^ppneqh fulpitio eft venenofx potionis: & res ia pofita '

eft in defperatione in oi cordis paffione, (yncopi,& car-diaca eft medicamen fidele.facit libera virtutem,& fpi-ritus refpiratione, (li Deo placebit;) & (ubuenit a-gntu-dinibuscerebri diuerfis, & Iplenis, & aliqn pulmonis.

Iudaus. Potioconfortaiis cor,&ducens materiasregio- p °'<° y hl "nibus fpintualium, & ab alijs metnbris mandanribusl^fionem ad eum,et liberat a tremore,& 01 paftione cor-dis,(fi Deo placebit;)& cum magnaiucundirarerefpicitmembrapnncipalia- R/.myrob.citrinorum coditorumSta dodlrinam noftram, quam fcire te fecimus, vbi deeorum pofle fctipfimus vnc.iij. agarici elcdti drach. iiij.falis gemma: drach.s. rheubar.rhaued fe.pparati drach.ij.s.tutbithdrach.u/.tar.vnc.j.gum.drag.opo.farcoc anadrach.ij.fpicxnar.drac.j.dittamnidrach.ij.maftic.myr-rhxeIeCt.r;anadrach-j.corum Apozemaeft. ^.hyflopi,thymi,ireos,baIfamic .t ,fampfuchi,liquintia:, macis; an.drach.j.cmnamo.garyo.an.drach.ij.antherx,hyperi,ze-H doaris, an.drac.s. aromatizentur cum mulchi drach.s.& modico aqua: rof, prxparettir potio fecundum modijartis notum,& propinetur in horiseledtis.Amplms fci-re oportet,qu6d non femper occurrtmt medicamina_jprarparata,nec resterminum dant logum,maxime cumipfi infirmi fint cum fyncopi apparenre. tuc.n. ftudiumelt in confortando cum rebus cordialibusodoriferis, &conuertere materiam ad membra diftantia,cum fn(flionibus,ligationibus in exrremis dolorofis,& ventofislub geniculis. Etdare apud ralem cafum Hores caducosnucis redadtos in puluerem cum liquore calido, vinovel aqua,fecundum neceflitatem,eft medicamen,quodconfequicurfuam virtutem a maiori, & nobiliori nacu-ra,& libcrat vna horaafyncopi,(fi Deus voluerit.)

Smguhriapaflionu bafis medicamina,&quorucun«que membroru,humanum organum narrarenopoteft.Propterea 6 tu cura corpoifigeres Deum in cunCiis pre- OptimuX*pone,& oia tua principia ab eo inchoet;et ne vcrearis eupponere,& tepoftponere, icics y, tua fcientia no eft (ci- d ' c "'

re,(cd