PETRI APPONI MEDICI
CLARISSIMI SVPPLEMENTVM
IN SECVNDVM LIBRVM COMPENDII
SECRET ORVM MESV£.
Vend JcCli*,
Sywpi.
Qus.litcrirrmu aet£orgradttur
Tnum vnar-iiit "tterjictt.
S»to vdoresnima eott-firtatur»
Jlt primum continuatio cicm fermone Mefux de tigri-tudinibus cordis in vniuerfali.
I a v t e m fuerit in eo hu-mormordicans cum prxce-denci eius adaequatione , &virtus fufficit,& humorumaccidentia dilationem reci-piunt; materia in qualitateeicontraria repellatur, vel cumcontrario a forma, & fpecie;qd efficacius, & tutius affero.Virtutemaiit cordis confor-tarenon negligasoi hora intrinfecus,&extrinfecus. &ftudeas cognoicere membru, a quo nocumetu ad bafim■emanat cognitionenon dubia. Nofti oium accidentiiiconuenientni corpon caufa extrinleca eft, velintrinfe-ca. primus concurfus ert ad bafim,inqua naturalis vi-■gor fpirituu,virmtumqne oium figiilatim. creauit fpiri-tum Sapientia,fedemaiarum,vit?q - , naturaliu principiumotus,& quietis. Quo deficience nulla amplius corpo-ri dari poffunt fuffragia, continuo cum eo moriutur oiamembra. Erat n. terminus oium operationutn aia: ra-tionalis. In cerebro oes ha:, & ilix incipiunt operatio-nes; in corde vero fufcipiuntcomplemetum. eius virtustan^ forma oium membroru ea irradians,& viuificans,virtutu organicaru perfcdio. In materia vero non intel-ligibilis formx;quia Gloriofus(ficut diuini decoris ratiopoftulauit) tunc ioiicitu membrii redlificauit mandans.£t fi a marrice,cum his,q matricem refpiciut;& fi a fto-macho & puImone,fiue fint mebra nutritionis, fiue fpilitui (eruientia,redificare ne difFeras. F t dolor violentus«ft ex maxime profternetibus virtutem cius, & fi fueritin officialibus mebris. Inqiut Hipp. oium membrorumvnicaeftconuenientia & oium virtutu,& fpirituu vni-cu eft fubiediunr,pp quod oia mebra dolent adinuicenijoium virtutum vnica eft virtus. cum vfque ad hunc ter-minu diaphoratdolor p fpnitus J.xdedo virtutes,occuI-tafineofpiritus,& efficitilk paffio,quadicimusfynco-pim,non n. vfq-,adradicepatiturpaffiones,fedceditvi-tar, & fubiediu eiu!,lsefione nulla (ulh'nens,parua iftua-tione mfiuererecufat.Si quide contingit hxc paffio ma-litia fangmnis inquanto,vel in quali,auxilia adhuc non(unt mortua cino,necdiffereda;dilatio.n. ducit ad mor-te feftina, fed tanc£ thcfauro nobiliffimo fuccurrendumeft. Facimus hoc cu auxilio Dei cu rebus,quarum pro-prietas eft naturale conferuare calore. & extraneu extinguere. Et ii fuerit ex abundatia fanguinis in totocorpo-rc,phlebotomare ne difFeras. & primo a temotis,vt ape-rire )aphena - ,poflea bafilica •, poftea deuenire cum veto-fisapud finiftra fpatula. Pofteaciifyrupisde boraginc,& buglofta,caphora,& pfyllio,et procedetibus hoc cur-fu potareiplum no differas.hoc.n.refrigerat (anguinempeccantem in quanto, & in quali. In malitia aute cople-xionis rarophlebotomamus; (edalteratia,& confortan-tia ei ppatamus, & mulra? eius paffiones incoprehenfi-biles,atq,occult« nobts exiftunt. Etdr,g>aliqn vermisad id C. cor graditur,& continu6 cum mordet interficit;necnon vltimatagaudia,vel vltimati triftitis inter eiuspafiiones exiftut. Boni aiit odores mcolumitateeius fer-uant,quia (blo odore aia confortatur. Interdicendum eftei oe medicamen generas motu cordis, & q fanguinemjnHamatjac dus motu effrarnjtaie faciiit', e^a nobilifiima
A natura nihil fuperfltii,nihil diminuti fuftinet.Ad figurlnumeri,& naturalis ordinis cofonantia fadta eft,vt lub-fiftat,eft.n.fons,& principium vita:,decorai£,rexnatu-ra?,& moderator eft corporis,diuinafapientiacoceptusad latus exceffus magnx caliditatts pofita obuiaredici-mus. Hsc. n. immoderatu motum cordis gnat.-illa verotrepidationem,& calorishebetationem eiaftert. Etfci-uifti,qrh non eftfimplex naturaincoplexione calidus,& ficcus,fubftantia frigida,& ficca. Rone vero ccntentivalde tpatiffimus calidorum vfuseiuseft,forma.i. cra-fis minus moleftafrigidoruportatfuperhocaconfortiominus recedunt,nifi vltimitatem excedant teperamen-to fuo. caliditas eft cau(a virx, & confiftentia maximein phlegmaticis. Cuius vigore innata complexio,quomembra in eftc viuificar, & vigore continuocon(eruar,& confiftit. £t non ignores, hic calor eft virtus hu-B manx namrx.f. quem traximusaprimo homines,perhanc enim (peciem indiuiduatur: &eft (ubiedhim,&fundamentum innati caloris,qu^ nullo genere febriumalteratur. imoeftadtuseius redudtioni extranei,& di-uerficaloris fcrtaffe in nouiffima (pecie hefticx celera-tur; & tunc mors accelerat neceflana,&feftina. Non.n.fperabis hunc calorem poffe naturali medicamine refti-tui.Hxc inter virtute regitiua,& virtute rei adminiftra-txdiftingitebat,& regulabat. & huic complexioniom~ni tepore fimile regimen dandumeft,puta calidum,&humidum,temperatum,hoc poft mortem feni confiftitcjuamq xquiuoce. Cuq; fm (cietiam tua inueftigauei isqualitate paffionum bafis; & mentionem caufarum; fittua pcipua,& magnifica intentio confortare cor,& vni-levinutes, &ficearueftauferre laffitudine, &hocau-xilio Dei curebus aromaticis, &alijs generibusadmi-C niftratarum rerueftproprietas conferre rei vnitx maxi-me in quibus natura dele6tat",inquantum aute tua foler-tia euigilantiffime fpecularipoteris,virtutescordisco-adiuuare,&confortareeuigiles. Hocerit fummubonu,& primii ftudiu iuuamenioru,& tutelx bafis:quonia le-curius no vacillando ad alias res tux ciirx procederepo-teris; virtutis.n. vnitxnon eft recipere qd effunditur admebrum:fed repellere & effugare cotrarium • & efto fo-licitus noorbatis oculis intueri,vr fi fit aut pp mopiamcaloris,& laudabilium humorum abftinentiam: aut poexuberantiam multx humiditatis dominantis corpori,furiofitatifq;fanguinis; aut folius coplcxionis malitix:aliterenim & aliter medicabitur, & cu ignoraueris ve-ritate,& titubabit tua fcietia fuper hoc, & femper fecu-rius erit calidis in temperamcnto vti; & confortare cumftypticis,& odotiferis obliuioni non committe. SecudaD eftconuerfiomateriei,veleius qualitatis,q funditurad-uerfuseamadpartes remotiores, aut ignobiliores.ficuciam diximus,& in pradlica huius canonis rememorabimur(fi Deoplacuerit.)Terrnareseft miidificaremebramandatia,eaq; cofortare,& refiduu eoram:& eft qnqueprimum in difpofitionecurx,cuius,pprie cum alijs me-bns nocumentum fuit:obuiare accidentibus. Nec pter-mittas confortare ftomachu maxime in digeredo. Cor-ruptiocibi,& potusineoeft pparamentu morborum.Primam rem coplenr quxcunq; coplexione,& fubftan-riahac ,vel illabafim confortantcibi laudabilischymi.medicinx ftypticx,& odonferx,quaru memorialege- Ciii'.mus(fi Deo placebic .)Sunt ex his hepata gallinaru iuue-num,alxauium,& pulloru. vitelli ouorum recentiumforbilium,& qux hoc curlu ^pcedunt, paucx quatitatis,Mefux, A A &de