Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
194r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

L I B E R PRIM VS.

15)4

lyporufn litcrcnorum fufores . Hic cnim vaporc hycirargyri, A&ahorum tetro & cralfodercpcntcfuffocantur , aut paulatimvitiato cerebro neruorum maxuriam imbeciliitatem fiiifinent,nifilatioreinfumibulohalitum foras educant, quiarbores pro-pinquas velut fulmine afflatas tabefacit. Sed in hoc hominum ge-nereimpoftura hodieeftommum maxima, pr^fertim cum mc.tallonim gcneradonem ,&transformationemcorralis alicundeiureis , vcl numis , vcJ torquibus, dolo malofruftraconantur.Sedde his fufius qnam pro re propofita : faus 111 przrfens iitnouikfeaquas, &olea chymiitarummduftria lingulan fecreta maxi-marum eiie virium J 3>: elientue tam teuuis.vt olei cuiufdam guttafortuito jllapfain le<ftum,ftragula eius multiticia & culcitras mo-mentopenetrarit,a!''eresqi fundum leiSi ftcrnentes vflerit.

Oleum vcro iftudde latenbus tam tenuecft, vt momento la-tiffime fpargatur : fi manui mfundatur , eam cito penetret.OieumbaKamieftmuko tenuius, caiidius, & inaftefhbus fri-gidis etficacius : vnnammouet, Iapidem frangit, vermes cne-cat,aunum tinnitui a flatu cra'fo, paralyfi,fpaimocynico.ifchia-di, gonagrr, podagr* cartcrarttm iunftilrarum dolonbus pro-deft, potum aut inunftum : lcdparuaeius portioaqua? affedtuiaptae mifta bibamr. Ftttiie vero Mefuen faftioms chymifta- Brumftudiofum , loca i;i anudotario lftonon pauca planc decta-rant fvoces chymiftis folennes, qualis eft, pcrfedtum magifte-rium , de fuo lapide philolbphtco frequenter dici folitum , &fublimauo, & atembtcum, & idgenus alta. In montanis Mu-tfdXAnl. ttns locoGibium vocato, iiquor certis temponbtis manat(oleummontisGibij vocant)invaria Ioca cummagiu vtilitateiplbrc-ftevtcntium .

NaphthaBabylonij eft bittiminis colamen album quoddam:aliud mgrum Diofcon. A Ra/iin \ntidotario , & Albucaii inlibro qui Seruitor inicnbitur, vbi latercs notios, qui aquam non-dumieaferintpra:fert,quia oleum melius imbibent, & cosin fru-ftavnc.). diuidit, in vale vitrcoaut vitrato, lcdprobe lutato itacomponit, vt ems pars tertia maneat vacua; & lgnem oportct fie-ri pnmo leuiorem, fcd qui fundtim vafis atungat: pattlatim au-gen. primo exibit, aqtia deinde; oleum pcr ie colligendum, vtrefitum , terebinthinam, Iignum Guaiad ,& alu multadeftilla-mus. Oleum euam chamxmel.Sc nardinum, etum bencdiftumdicittir Mefue, iedhoc pra:ftantifnmum,& qttibufdam petrelcum,vocatur. Stcex ladano,cera, liquonbus, gttmmis, refinis, oili-bus, mcdulhs,&alijs.vtdiximttspingtuhumoreabundantibus, Qpoteftfubltmandotrahiolcum. Calx in;egra oleo communi rc-ftingratur, akmbico vitreo deftiUctur, manabit olcum oili cor-rupto idonetim.

Oleum balfami Petri di Ebano capit.de cordis affeftibus. locoveri opobaliami mifcendum thcriacat, mithridato, curcumx au-jex Alcxan. Rccipit.myrrha:,alocs, fpici nardi,fang.draconis,thuris, inumiac, opopanacis,bdellij , carpoballami, ammoniaci,farcocolla?, croci, mafttches, gummi Arabici, ftyracis liquida:,anadrachm.ij.ladani, fucci caftorei ana drachmas. lj. & fcmill.mofchidrachm. i. & s. tcrebinthina: pondtis omnitim tnus mi-fectur,alembico deftillatur , vt aquaroiarum.fcruatur. Succiilliuscerofi, qtio teftes caftorisabundant Diofcor. Icgcrcmalo,tjuam cum quibufdam ficci. Talecnim cxticcum & exanimatumeft. Ahudearundem virium Guhelmi Placentini , myrrha:, car-pobalfami,nucis Indtcxanavnc.s. hypcricidrachm. ij. tercleui-ter,milceolcivnc.v.vclterebinthma:vnc.i. &s.&infine mofchigraua. v. ambra: granatrja : oleide lateribus vnc.i.fiat vt oleumjofatum.

Oleum tartari Petri Argillita: adfaciem tcrgendam, £)&erugandam.

Tartartim dolij lateribtts ad{mens, album potius quam rub.puluenzatum, accto maccretur ,poft inuoluatur panno lineo, &deinde ftttpis aqua humeftatis ponatur fub cinenbus : deindetnbusdiebusfcutelljeimponaturdcchui, dcftillabit humor qui-dam fubrufus.

NI C.Olcum tartari Iatcribusdoliorum adhxrenus.

Tartarum id ex vino generofo tritnm , linteolo inuolutumaceto albo forti bene madefac: fub cineribus calidis coquc, dumjiigrefcat. iterumtere,in vafeinclmatcicruadies oftoloco fngi-do , donec in oleum refoluatur. Idfi non fit ,exprime, & fer-lia: eodem modo facit Mefues oleum ouorunnSatius eft calcina-tum tartarum manica: Hippocraus, vtvocant,impofitum, & lo-Safixj «/? co frigido locatum finere, doncc in vas fttbiefhim filuxerit oleum.tnxrmmim Oleum fulphuris ficfit. fulphur ignem non expertum, velflauii-foncrc, »nt r imum mtcr vrencium fumum craifum icmuut, excipiendum

campanavitrea,aut filicea. In qua ex vaporecralTooIcum concre; vitrt fU»o,tumdeftillatinvas planum capax,inctuusmedio fulphur vafcu-locondituin vritur. Alijs trito fulpliuri pcraquam vitac inccn-famignca confumitur fubftantia: poft reiiquuin deftillitur ,vt nettntt.olcum philofophorttm. Alij fulphiurisflaui,terebinthina'atuvnc.iij.olei rofau lib.vna, coquuntigne lentocum vini odorivnc.dvu-bus ad viniconfumptionem.

Oleum dehypenco mirabile: fummitatum hypericivyic.iij.infiindantur tridtio m vino odorifero. q.f. poft coque rn vaie du--plicibene obfirucfo, fortiterexprime : hypericum nouum limi-iitermacera, coque,exprime . adde terebinthma: vnc.tres, oleiantiqui vncias fex , croci lcript.coque ad vini confiimptioncm.Hocoleum inccrti autons. Galenustamen vinumauftcrum, in Li.f.fimpl,quofolia androfccmi, velafcyri (qua:lpecies funthyperici) co-ftafint , vulnera ctiam grandia gluttnare icnbit, &liypericuxncalidum liccum tcnuilim paruum lfchiadicis vuliter bibi quibuf-dam. Exquibus &reliquorumhicmiftorum vinbus colhgeidoleum roborare,digerere, & tenuare. ex fubftantijs enimcontra-rijscomponitur. Olcum de capparibus. Corticumrad. cappa- Ol.dtupfans vnc.i.ireos agna:, tamaricis ana vnc.s.olei communis hb.ij.co-quantur m vim viic.inj. ad viniconfttmptionem :coktur, conda-tur . Splenem durum comminuit, vfu quotuiuno probaufl' Ga-leno acceptum fertur in lib.ad Glauconcm, vbi tamcn non inue-nitur. Oletim molchatum recipit olci commums libras fex. lilij, 01. mu/ceUifohj, fpicx, cofti, maftiches ana vnc.i.& dimid. ftyracis calann- n " m 'tx, croci, myrrJix,' ca/ialignea-, xvlobalfami, ana drachm.vj.caryophyilorum, carpoballami, bdeiiij, aua vnc.dimidiam:nucisInda drachm. u. mofchidr.tchm.i. vint odori vncias fex : coquein vafedupltci trita lcuiter omniaad viniconfiimptionem. Mo-fchum tacuit Manhanus, a quo tamcn vocattim ait, dicitquc co-quendum ad aqua: confumpuonein, cum tamen aqua: m cleicri.ptionc non facut mentionem, fedmucilaginis, vnc.i.vel drach.i.res planeincerta, maleitem tnbtiit Galen.Antidotario. Idoleum.pumisodoratiscogendiseftaptifs. adhxc roborat, calfacit, re-foluit.

Olctimcaftoreiad frigiJosaffeftus partium omnium , prifer- 01. cnjl.ni,tim neruofarum, ex caitorei, ftyracis, gaIbani,euphorbij, cifi.f,croci, opopanacis, carpobalfami, lpica: nardi, cofti, ana drachm.ij.cyperi,fchxnuanthus, piperislongi& nigri.fabina:, pvrethri,anadrachmis duabus, &: dimidia: olcihb. nj.vini albi, & bonihb. duabus,coquc omnia ad vini confumptionem, cxprtme.icrua.

Oletim iafnunum moderate digerit, odore eft iucundo, fit vn-cijs duabus florum iefminorum lnolci lib. i. iiifolatisdies qtlin-que.coque igni lento,exprimc.ferua phvala vitrea,vel fihcea.

Oleumadpuerorum tormina expertum. Olei anethi, & cha-mocmeliana vnc.vj. oleiruta:, myrrha: ftattes, ana vncias tres:pul.cymini, vncias duas. femel femefiat.coletur, feruetur, A cra- ~4tr *mtn.naentum vulgare fit ex aqux bocahbus fcxagmtaqtiatuor, galla: "> m f CT '?-trita: libris fex coftis ad dimidij confumptionem, tunc adde gum-mi Arabicilibrasquatuor.chalcanthitntilibras trcs .mifce. A- ^trnn.fut.tramentum futorium, quo hodie futores & coriorum concinna-torcs coria mox dcmgrant, dolia dccofto furfuris Cilente, atit fc-cundo feruefadfo magmatis certiifia: implent, nufcent ferra-mentarubigino/a, icoriam ferri, gallam , chalcanthum, &idgcnus alia , poft dies ofto, aut circiter infperfum corio, mox fie-catur, & denigrat.

PHilofophorum. ^id hutus ttrmlationem oleum CO ST.expumicepar'abis,ignitopumice in oleumfispiusinietlo ad ufm eofdem(vt exiftimojefficacius, ad qtwslateriuum commendatur.

SEQVITVR DE SACCELLIS,

inun£tionibus, ftcrnutatorijs, ca-putpurgijs, epithematibus,& clyfteribus.

AL c praeter Meliic quidem infti-tutum adduntur. quia tamen & po-ni hoc loco folent, & non inuti-lia funt , non fuere prxtennit--tenda.

Saccellum capitale m calidita- s 4Cf(i ;,,ce ncn.multum intenfum. Recipitflorumrofarum,

AlefuA. K k 4 florum