M E S V E DE OLEIS
fcuj ( vt ex gagitis Gilcni bituminis commerrio cum odorem , & EforufTc reliqiu. Sorncis colligcre licet) tentari poilct cx ipio o-Icum, quod largius fluet, pr.rlcrtim fi recenseftbitumcn, cumipfum tcrra: ipfius \eltitideps , &olci vice vratur accolis lacusArphaltitx, locurumaliorum bituminoforum. An vcro cpilc.jffiam iuuare poflit oleum lftud, xure ambigi poteft. Cum cnim130 ita tenuet ac digerat,(ed vtrumq; mediocritcr pra:ftet,quxd fpci*bhoceffcpollit,nifificcando.autfua tota fubftantiaiuuaredi-satur » Nam odoreillo bituminis tetrocpilcpfiam magispro-dat, vt myrrhx, galbani,cornuum, vngularum, pcliium capr«, &hira fuffitus.quod vero dc dxmoniacis fcribitMefucSjiuperlhtio-fiim eft :a Chriftianoqiic homine alienum.
SOST. /— 1 A g i x e 5. GagatcBelgisaudiopajjim ejfe in~VJ fiar lignorum adignem, licetflammamnoneniittat .Diofcorides eins meminitfub Gagatis non etiagan-gitis, vt ait Manardus nuncupatione,& bituminis Jpe-ciem ejje ait probatam ad multa. An vero d&monesnaturali vllopr&fidiofugaripoJsint,licetIofepho men ptio fit Baaras berbtc extrahentis d&rnonas,& recentio-ribus HolitbiC, ChriSliano tame hominifuperjlitiofumefl, vt refte monet Manardus. Dc hac vero re a nobisin libella de vniuerfali (lirpium natura,qucm fuperiorianno edidimus . dijputabatur.
in vfn. & ibi magiftraliter prseparammreperitur. fk:modus compofitionis elt , nam recipiuntnr frnftaparuaanriquorum laterum ignita, &pluries extin-guuntur in oleo oliuarum. demum prxdidra fruftacum olco ad alembicum ponuntur fic deftillando, &oleodcftillatur, quodcft fubtiliflimum in complc-xione, Sc virtute poniturcum oleo balfami, habetconfimiles operationes, & fepeloco eius aflumimustaleoJcum.
A D D 1 T I O.
Iftud idem defcribit Rafis in proprio antidotario,
& dicit ipfum valere , ficut oleum balfami, fed eftfubtilius, & calidius, & maioris vtilitatis in a-gritu-dinibnsfrigidis. perforatenimmanumcito, &ex-panditur latofpacio.valetlapidi, &a'gritudinibusveficse. prouocatvrinam,valetpaflionibusaurium, 0fcr«tune;intcrficit vcrmes in eis. valet paralyfi,& torturar orisinundum , autbibitum, valctifchiaticx, &dolortiundturarum,& dorli.
M E S V E.
L h v m Philofophorum ( quodetiam oleum fapientis, & perfe-£ti magifterij, & benedidum, &diuinum, & fan&um quidam vocarunt) :veterum omnium con-fenfu effedibus fecretis non pau-cis eft efhcaciflimum. Nam calfacit, ficcat ef-ientia: tenuitate, inaltum penctrat, digerit.Pro- Ginde materiam omnem excrementofam con-iiimit. Obidepilefia;,paralyfi,vertigini, obli-uioni, & lienis, renum, veficx, vteri.neruorum,articulorum omnium, & reliquarum partiumncruofarum doloribusfrigidis maiorem in modum confert.
Oleum.philofophoru,
Naturale,
Artficialc
Mineralc.Marinumcx infulis,& lcopu-lisfluens,naphthadidum.
Subalbum,
optimum.
Subrubrum
medium,
Subnigrum
& crafliun,
peflimum.
Arte vero fic fit. latcres ex tcrra rubcntc mul-tumantiquatos infruftacomminutoscarboni-"busnon tumantibus accende, donecignitiru-* <u *tki. bcant:tunc conchaoleof rorifmarini, vcl anti-quoclaroplenaextingue,&quoadciusfieripo- •
teft, oleo imbuc: ficca per le in caliilis, poft mi-nutifiime tere, &c vafi per fublimationcm dc-ftillandum trade, luto chymiftarum capitcllocommitte, carbonibusin fornace accenfis co-cjuc, donec oleum deftillet in phyalam vitrcamnafbimo capitelliagglutinatam, quam exadeobftrudam reconde, & ferua. quanto cnim an-tiquius,tanto valentius.
CHRI. L e v m philofophorum eft magr»$ efficacixV ) & virrutis , & denominatur aphiiofophis o-leum delatcribus, S< folum 3 quibufdam habetur
PH h.osophor.vm chymiftarum vidclicet: M A N.de quorum numero cum & lpfe eflet, vt pluribus exlociscolligipoteii, ideoeiplacuithanc partem cuhocoleo finite,quod & perfedii magyfierii vocauit,illorumloquendimodumfequutus. Vt veroegofcribam,quiddehifcerebus fentiam, dicam: vbiopuseft vehemen-ter calefacere, & ad intima vfquc acccdete, nullam na-turalem rem pofle his oleis, pethanc videlicet artem e-licitis conferri , adeo, vt etiam|vimignis, &arquent6c fuperent. Vidienim his oculis guttam cuiufdain o-lei fortuito cadentem ledtilternia omniaqua: multipli-ciaerant momentopenetrafle, & ledii fundum, quodex afleribus, inuflifle. Quod fita natura.) In mon-tanis Mutini, ditioni Alphonfi principis noftri, quipropria virtute ea loca ab hoftibus occupata recupera-uit,locoGybium vocato liquorcertis temporibus manat, oleum montis Gybij vocant,quiadlonginqualcNca, non fine magna refte eo vtentium vtilitace, depor-tatur. Eftenim quoddam fubalbidum.) De naphtha,ad quem proculdubio hxc referuntur, fcribit Diofco-ride? aliam efle albam,aliam nigram. Accipe ex lateri-bus antiquis.) Albuchafis in libro qui Seruitor dici-tur, nouos lateresaccipit, quos aqua non tetigerit.
Cuius opinioniegopotius adhsreo, quia oleum me-liusimbibent. Infrufta.) Vnius vncia:, ait Albucha-fis. Ponein cazola.) Ideft, vafe vitreo, velvitreatotertia parte vafis vacua remanente. Cuius ignis funtprunz.) primolenioi, dehincpaulatimaugeatur ,quitamen attingat fundum vafis. Vfq-, dum deilillet oleu)
Primo enim exibit aqua deinde oleum , quod per f«collige.
OL e V M philofophornm , fcilicetchymiftarum.quifcfuitfcriptis vbiquc & quotidiano fermone phtloibphos appel»lant, & quod mncris,folos fc philofophos affirmant, quod rcrummaximeabditarum, & in tcrrx vifcenbus retntfarum naturairifcnttcntur, mctallorum in terra; generandonim & augendoru r3-tionf inteliigant, facultates corponim terreorum accurauflimc vcftigent, ipfaq; corpora in elcmenta fua dilfoluant, rcm plancar-duam, & operofiim, fcd fi vbique certa eifet omnino admiradam.
Si cmm quo difficilius rerum aliquamm pulcherrimaruin & pra:.ftantiflimarit eftinucntum.eo lit prcclartus, quis no videteos lau.de ctimulatiffima digniflimos, qui noftris fenfibus abfcondita cxPIutonis regno, fic eruut ui apertum maximo non tatum fumptu,fcd etiam valctudjms penculo?quando ha:c omnia ccu Plutonis antro cffufa halitum eduiit crafliilimum,&: omni viuo animali(fi pyrauftas cjtcipis.)peftilentcm atque adeo plantisipfis noxiu .Quamran cxeinplis prope quotidiaiiischymiftacprobant, S: aunfices,
typorum