Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
179v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

mesve de oleis

/ufficic, & fiat vngtientum,hoc tamen non conueni- Eret in acute febrientibus,fedhoc vnguentum con-ueniret in tali cafu. Recip.olei citoniorum, de abfin-thio ana vnc.i.feminis plantaginis,portulac?,& endixiix, rofarum, corallorum, cornu cerui vfti, fannxlupinorum, ana drachm.i.aloes fuccotrini, drachm.ij. cerx.q.f.& fiat vngucntum, inungatur etiam pic-millb clyfteri.

1

M A N. T) O t e n s eft.Sedcaue ne ob argentum viuum at-X tingat prope membra principalia, addeque mafti-chen.

SYLVII» C VsncTVM eft ob argentum viuum, prsfertim prope* iJ partes principes: hoc fi fuftulcris, tutum ent,nec]ue inefficax.

Vnguentum citreum.

Rccip.chryfocollxvnc.ij.caplmra; drach.i.corallij albi vnciamfemis: amenti dulcis vnc.i. vmbilici marini, tragacanthi,amyli, panadrach.iij. marmoris, cryitalli,anthallis, dentalis, olibanial-bi,nitri,ana drachm.ij.ier(i, ferpentaria.vnc. 1 .cerufa: vncfex, tra-gacantho, & vmbilico maruio fimul tritis,ca-tera deinde cum histerantur,ccrnantur panno tenuiflimo,axungia' porci recenus linefale lib.i.lcmis, & fepi capnni vnc.i.femis,& axungia' gallinq vnc.i.fimul tn vafe dupjici liijuatis,&: colatis,addantur femper mouen-dorudicula pul.prajdidli, pra'ter<.]uam cliry(ocolla,& caphuratucaddenda, cum omnia fimul feruebiuit: qtiando ab igne tollenda,& femper agitanda/lonecrefrixennt.In vna li.pul.fint librc octoaxungia' colata;, & fiiccus acidus duomm aut pluriumcitreorumm.ilorum. Vnguenta ha-c fi laffitudinem tollunt, in-

tii f.fini ter ^ um abfolutc , vocantur Gal.lib.^.fani.tucn.qualehocil-' ' lieft celebre . Acopiim exabieds femineadcoquendum, autperhalitum digcrendum fuccos in carne, & tota corpons mole con.geftos,crudos, vel acres ad omnem lailiru<iincm,vel Ipontaneam,vcl alu rationecontraftam. Abietis /eminis exafte maturi(quaieSeptembri men/cin Iti/ia colligitur)contufi, vtcitius oleum liiavi,& cjualitateinficiat, modiumltalicum quolibetanni temporc,fniiiilenim inea reeftdifcriminis) inijcein olei relaxantis(qua-le inltalia eftSabintim ,alibivetus)hennnas Italicas.leu lib.v. & qxx.maceretur dies minimum.xl. vel potius tres, quatuor,& ctiammulto plures menfes. Tunc femen expreirum abijce, oleum liu-teo percola. Ei vtpoteiam parciorimiicecera:lib.mj.refinxabietma,reiina; pinea,ana vnc.iuj. vel harum defiderio,tercbinthina.Coques vero commodiusinvale duplici, autigni lcnto prunarunon multarum. Acopumfeu myracopum «f/i «iv«fntSr ivBav,ex populi nigra flonbus, adeadcm efficax. Ex iloribuspopiiliadhuc conniuentibus , fed modice tritis, modius Italicus immit-titur in hbris. xv. aut xx. olei Sabini, aut aheritts tcnuis citra ad-ftriftionem, moue quoudic , potiflimum cum fol feruebit, & indomo calida repone, celerius lta vis, & qualitas populi in oleummlgrabit. Poft duos, aut teruos menfes floribus expreflis, & abie-ftisjoleum habes digerens per halitum fine morfu vllo,no minusquam abietinum. Addere potes ceram, & reiinam quantam abie-tino. Sivcro oleum exprellum cftcra/Iiius,&qiueovfuruseft,liquidiore mcdicamento dcleciattir, quinta vel etiam lexta cerxpars (briecerit. Si vero feminisabietis, & florum populi macera-tionem expeftare non potes, olcum aim leminibus velfionbusconttifis miftum imjceinaqua" vclvini(fi arfeftus adeft podagri-eus vel aracularis) partem qtiartam, vel quintam, ne iniefta tor- pjreantur, aut oleum vftionem odore refcrat. Percoque lgni lento,donec aqua,aut vinum totum coquendo vanelcat: Quidam curio-fiusid parantesinvafe duphci coquunt. Succos non cralTos, neclentos in cute, & carne refidentesdifiipat, vtoleum, chainamcli,anethi, rorifmarim per fe, vel cum ccra,& refina.

COST.

DISTINCTIO DVODECIMA

cft deoleis.

M E S V E.

L e v m multisfit modis, nuncexprellione,nunc impreffione,cum materia; iniplo macera-ta;, aut incodjc qualitatem fua,<Sc vires in iplo rclinquunt, nucrefolutione, cum materix he-tcrogeneae in corpore conclufa:,<5c velut concre-t £e ,vi caloris fcparantur,opera prcecipue chymi-ftarum, dcquogencre, quantum licet,agemus:plura autem liaudire cupis,chymiftas prsceptores tibi adhibe,& cum illis verlarc. Primum au-tem dicam oleorum , qua: per expreflioncmfiunt, naturam, & facultatcm, cxtrahcndi mo-dum, poftca de cecteris, fi pcr Dci gratiam mi-hi vita dabitur.

N

i

AD Scabiem. Irrcpfu hoc cum fuperioribus tri-bus hunc in locum, vt bene notarunt alij.Troba-tur boc ipfum adfcabiem,cuins quum varitc fnit l aufi?,'vtboc illi qu&exVenerea lueefl, &contwmaciterin-bxret,efficaciter prodefji videtur, ita fi aliam habeatcaufam, imo, fi eandem, libenter eo absttneo ob hy-drargyrum, quo ejui paulo frecjnentms aut liberaliusvfifunt, & in animx incidifie fwtorem obferuaui, &ex cariofis eorum ojjibns hydrargyritm extrahi non fe-melvidi.

OL e v m dum abfolutelegis, oliuarum intellige: M A N.& nouum, quod edam vim rerum in eo maden-tium facile fufcipit,& ira fecundum genus a Mciue fcri-ptumconftmiit. Tertiuminteromnia efficaciffimum,pauci norunt elicere, (ed hi tantum qui artem chymicavocatamcallent. Hienim funtdequibus Mefuedicic ,quod vires,qu^ funt in concreto,id eft,in compoftto oc-cultg,manifeftas faciunt. Hos chymiftasfcilicet.monetvt confulamus. Primum,&fecundum genus omnesparare fciunt.

IN t i r admonenda medicamenta compofita.fimpliciflimu, SYLVII-& vfu frequentillimum ell: oleum fimplex,& compolitum, excoque,& alijs quibufdam fere reliqua conftant vnguenta, cerata,emplaftra. Olcum maxime proprie fuccus eft pmguisex olmistritis exprcflus, vel immaturis,quodomphacinon cbid, & 01110-tribes, ld eft, acerbum, & crudum eft appcllatum, ldemquerefri-gcrans, & aftringens eft: vel matuns, quod uleum communedi-citur: ac vtrunque, vel infulfum eft,vel falfuni, & lllotum, vel lo-tum ,idquead lalem tollendiun, vel vt fiatalbius, vcl morfusex-pers. Vtrunqucitem, vel recenseft, vel antiquatum,& ex hoc, vdlllo agro, vt Sabino prope Romam laxat,tenue eft,pra'fcrtim ve-tuftum. Quaoleicommunis diftcrcntia-di 1 igenter funtobferua-da',vt mcdicamentorum ex hiscompofitioiuftiorfiat:nam facul-tatibus fecundum hasdifierentia^niultum vanant, accompofitaquibus nufcentur, plurimum immutant.Has lgitur oleorum dit-ferenuas, praicrtun omphacmum, & commune,recens,& vetus,donn ferua(nam infulflim lotione.cum libet,prompte reddideris)vtcum poftulatvfiis medici opinionem nunquam fruftrcris. O-leum fecundo loco abufiue fuccus eft oleaginus.&fluxilisex qui.buldam tritis ,-tum fruftibus, tum femimbus, vt nucibus regijs,auclIanis,mofchatis,amygdalis vtnfq;, nuce Indica,anacardis,ba-lanomyrepfica, nucleo perlicorum, praxocium.ceraforum, pru-norum, piftaciorum, ftrobylorum,napi, finapis,cannabis, lini,ri-cini, ftaphidos agrie,cnici, citri, arancij, pomorum, j)yrorum,cu-cumeris, cucurbita', melonis, citreoli, & alijs propeinfinitis pin-guem 111 nucleo lplo, vel fcmine,ceu medullam fotutis. Dequoruquibufdam poftagemr. Non emm funt omnia hzcm vfu. Huicgeneri proximum eft baKamelcon, & petrel^on.vt poft audtes.llladuo gencra fiint fimplicia, ncc illis educendis 'ac exprimendisaliud mifceri confucuit, praterquam quod auxilnun aquaqui-bufdam extrahendis milcctur, vt alijs olcunt commune paucum.Eft lnsaffine genus tcrtium ,quod elt humor quidamokaginusignis vehementia extradhis; humidoetiam fubftantificato fiepemiftus, ldqueopcra chymiftarum inucntum,fiueid oleum inca-pitellum liirfum tollant, fiue in vas fubieftum mox defluat,qua.le ex liquonbus, fuccts mulus, gumnus, refinis,cera, melle,hgnisrelinolis permultiscducitur. Quartum genus oleorumeftomni- V

no compofitum ex fimphcibus m oleo communi, vel alio maceratis,mfoIaus,incod:is, quod genus quia latifltme patet.deeo nobisphu-ibus cft agcndu, non tnodo j > pter huius multitudine.fed va-

riam