M A N.
k JJ lu
L I B E R P R I M Y S>
qainquicsTofx nuitcnrur.adciito /accharo, fiet fy-iipus,qucm nimc roiatum loluauum vocant noftriiiononrenfes mucharum.
EX liac inftifione fit fyrupus rofatus, & vioktus ex infuiionerofarum, & violarum : Infuiioiies vero ifta;leorfum facicn-cLc funt: ijiunuis limulbreuioris lermonis cau/i (ioccantur.Pof-iiinc tamen fimulinfundr ana , vt ambarum viresmiftas habcat.Si vero quincjuies rofa% vel viola; mutentur,autetiam irequentius,& ailciito faccharo (rrcoquantur,fyrupus fiet ro/atus , vcl viola-tus pure;atorius :& eo nugis, quo plurcs futt;c fuerint mfufio-tics violarum,vel rofarum omnium : maxime tamen purgatoriasexperiniur quotannis, quas vulgus incarnatas vocat, a carnis pcrcutim co!orc,qua:bminum funt odoratiflima: dum rccentes funt,citoenim odoreni amitrunt, & (yrupusexhis purgatorius magisfft recens: portmenfem vero lextum, paruarumeft virium. Ehistj mfufionibus quinque, funt qui dantvnc. (ex,nosex noueminfufionibus abvricijs duabus ad tres. Siautemex vnainfuiio-ne, vel dnibus fiat fyrupus ,eft rofatus,aut violaais, ablblute di-£his. 1'oft expreffas autem rolas,& violas, magna abijciendumeft,& alia* reccntcs quoque funt lmmittcndx. Frequenuus atttemne corrumpantur, eius infufi hbrr quinque cum facduri Iibris«iiiatuoi per albumina clarificaus, ignr lento coquuntur ad fyrttpiconfiftentiam. Quod ii infuiionis, & facchari,ana Iibra: quatuorctim Nicolaofumantur, citiuspercoquetur. In fcbnbus calbrcilicxtinguit, ob id iitim fcdat,& ventriculum roborat. Hiuc affineel\ Actij, & Pauli hydroroiatum ex ro/arum exungulatarum li-brisquaruorin aqua'/extanjs quinquc,& mellisiextanjsduobus<co«ft:s ad tcra,c parusc<.iniiimptioriem,aunnfolatis :icd citocor-nimpitur, niii Joco friguiillimo (eructur.v/et f«r«T,v. Adiuarij do-Jibus abhoc parum variat. alij fyropum violatum, rt& roliittuncx fucci violartim libris tribus codtis igni lento, cum iiicchari li.bris duabus, vt iuleb ante fcnptum componunt cxteris efficacio-rcm. Alij huius fuccivnc .46.8 .11. cum facchari libra vna co-quunt, vt in faceharo violato, & fofilto ex vioIis,& rofis integris.Alij penuna recentium violarum, aridas infundunt,aut coquunt ,autaquam ex violis deftillatam coquunt,vt ex omm iulepo fyru Tpum fae.'ant,maiorc tamenco£bonc adhibita. Qtii vero fyrnpustitcx aquadcftillata, vel infufione violarum, & rolarum iiccaru ,paruarum eft virium. Contra vero ex infufionibus multis recen-ttum violarum, vel rofarum albarum,rubrarum,pra:cipue autein(Vtdixi)incarnatanim, aquas, & bilem purgat, arfiatc falubritcrab vncijs duabus ad viKias quattior : funr qui ad vncus iex,paucoaniii, aut fxniculi aut cinnamomt addito.ne flatus in ventre mo-ncat,& Iiquore idonco. Prajftantior autem multo cft hic fyrupusrofatus purgatorius, quam qui ab Auicenna componitur ex fucciroiarum libris duabus, mellis libris qtiatuor fcammonij tofti vn-ciavna cocfiisad fpi/fitudinem. Siautem libr.rinfuiionisdimi-di.r incoquatur Iibra vna facchari, rnrnus foluit iiofterfyrupus:filibra lihr.c mcdiocriter: fi infufi Iibrarvni, & dimidia: facchi.ri li-bra vna lncoquatur , niire foluit. Coqui etiam cuin melle mhye-mem potcft. Qni veroex fucco rofarum cfarificatocoquitur cum.fqtia portione iacchari, vncijs tribus.ctiam alutimcompnmeiidofoluit,led multoclementitis.quain qui cx multis mfuiionibus ro-farum recentium . Qmdemquecx mfuiionibus tribus roiaruinficcirunt fit fynipus, ficut roiarum vnc.iiij. fingulisaquxcolan-tlx hbris tnijciantur.valentcradftrmgit, & ventriculum robor.tt,a neotencis inucntus,& fyrupus roiarum ficcarum appellatus.Purgatoruis quoqticaquarum , & btl.iofi iucci fit fyrupus cx 4.nfiifionibus florum recentium periici: idcmqueodorus,la
119
A florcsprioribus exprcjjis, & abiettis eident diluto aduciunt, maiori fempcr viaddita.TS^oui ah(\ms,quifiomcopia largiori rfi,tertia,quartave maceratione cafdtyires dilutis comparcnt y quas alij nona. Torro diiutumhoc ad fcnas yncias affumptu aluo biliofa educit e.v-crcmcnta -multa, nuncupatm rofaccus folutims ,adquatemas ajfmnptHs vnciccs copiojc cxpurgat, dilututamen,nififumatur largius fex ynciarum pondcre, idvix efficit.atfyrupo tamenpurgandi,qu£cunque illiin-cfl, vim a diluto conciliari certum eji. Sed tribuendumhocforiaffeefl deterforie facultati,qua faccharumprxJiat. r.cque cnim ad purgandum attrabenditantnm vicfi opws, fed etiam extergendi. Sane vbi de aqua ro-fartm,& de purgandi facultatemcntio incidit, nonftlebo purgandi vim, & fucco ex reccntibus rofis ex-prejfo, &flillatitio ipfarum liquori pertinaciter inhtt-
JB rcre. quienim fuccum ad vncia-s quitiqite, velflillati-tium liquorem ad vncicvs decem fumpfere, Jkpe vidi-musdctraHisbiliofis excrementis copiofe cxpurgari „qu£ res etiam adicdo fero faiicius cedit.
I
1
M E S V E„
Vlepvm alterum rofatumfitcxaqiixfo-farum libris tribus,facchari libris duabus.
V L e b , quodfit exdeftillationerofarumeftiU C H R<lud quo facjae vtimur,quodab Auic.in v.can. duobus modis dc(cnbitur,vno modo izuccharo clarifica-ro cum aqu.i communi addutpro omni lib. zucchariilc clariiicati, vnc.ij. acpux rofarum : quem modum ,
etiampofuit Serapio inproprio antid. EthocmocJofaclum non habet tantas vtilitates. Secundomododefcribitur ab Auic. vt hic defcribitur, qui moduseft vfualis.
HO f efl in vfu, & dicitur iuleb rofarum, ex quo , j ^aqua: commixto fit luauiffi mus potus, ad calore,ad fitim amouenda maxime idoneus,quo tamen an-tiquinon vtebantur,quia necaquamrolatamnoiant,ncc hunc facchari vfum.
IDiuIepum efthodie vfu frequentiftiuio in fcbribus,& fiti a- 5 y L V.quar quadruplo mtftum, quia luaut/limum, paratti iacilius, &clarius,quaprarcedens.Idqma ieci hostro fran-c 1 s c o in vfueftfrequenti.iulepum Rcgiumamedicis Parrhifenfibus appellari cceptum efl: idque foliim medicihodiein fiiitplacitis ablolute rcquirunt. Vetenbusignotum,rhodoftagma,ieu aquam rofarttm, & hunc facchari vfiim nelcientibus. Quibui-dam tcrovni ltbrxfacchart maqua commum clarilicat.Taiidttn-tur aqua; rofarum vnc.ij. vt fitexaquarofarum pauci, & multt
nvilllll lCLCUUUm iuunyuv.uuuiua ) i f i* p. — -1 / 1
pcris 111 ciindi,modice caIldus. F.xijfdem floribus faccharatis, feu cammunicompo/Intm.iedidinefficacius.cum faccharo contulis,conferui,vt vocant.eodem modo purgato.riaeft pra - fertim rccens. Viscmni ignea,& purgatrix ab his omlubus ficile rineicit.
cosr.
O
Peratio in infuiione. Ouamuis hicde dilutiexrofls,& violisparandi ratione Jimulagat, nonfimultamenparari poffunt. prsuertunt enimviolaruflores rofarum exortum longo interuallo. Quod autemhic adcertum aquzpondut certam florum partem pre-fcribit,noneodem modo nunc obferuatur. altj tantundevtriufque fumwnt, alu non objeruato pondcre tantumflorum inJ~undunt,quanto rcfic dUuipoffimt. Sedprate~rea qnum Mefues bis infund.it , noflrt etiam fzpius,prafertirn vbinon temperandi tantum,fed expurgandiquoque gratiaparatur. nomes enim s &.fxpintnouos
IVlep aliud roiatum. Ter aquam an fuccum intelli j -gat,vt proxime de violis exprimit, an slillatitiamaquam ,non conflat. conftat taraen hoc deflillationumnon fuiffe ignarum. Sed vtro modo paretur non eritdiffimilis efficacix.
M E S V E.
V l e p v m de fucco violarum fit cxfucci violarum lib.tribus,coftis cu mfacchari lib.ij. fimilitcr fieri potcftcx fucco rofarum, cftq; purgatoriu.N communi vfuettid.quotr.ulri,parumconfidera- MAN»tc£,in ventns flLtxibus,quali adilringente aluum.,
vtuntur: