LIBER PRIMVS.

i iB

maere, &aqua qu* flnit etiam abarboribusj &zmaxime a vitibus. Namvirtute folisnon multumfuperfliientis principaliter egreditur talis liquor.Zfectait. Decoctio autem eft aqua fimplex,vel aquadeftil-lata,in qua radices plantaru,flores, frondes,fructus ,herbac,& aromata, quaecunque alit res feparata:, velmixts per aliquod Ipacium ciecoquuntur, poft qua-rum colaturam aqua illa dicitur decosftio. Dicituretiam potio omnis medicina diftemperaca , qu$.cunque fit Ula cum quocunque liquore, deco&ione,aqua,vel vino,vnde deco&iones etiam commodecum vinoconftrui polfunt, ficut cum alijs liqiiori-bus, fecundum exigentiam curanda: difpofltionis.Conftruitur etiam medicinale vinum exherbis,&:aromatibus,quod etiam potio nominatur. Prin-cipalis autem operatio cuiufque fyrupi eft materiammalam,cra(Tam, adhxrentem fepaiare, & imbibi- Btam ad fuperficiem attrahere, & fic ipfam ad expul-fionem prcparare. Subfequenter etiam iplorum ope-ratio eft alterare complexionem ad contrarium eius,ad quod eft alterata prfternaturam a materia faciente morbum.

lulebautem non /olum habet marerias digerere,fed & caliditatem extinguere, & fitim remittere, 3cfomnum prouocare,& maxime ratione admixtio-nis fimplicis aqui cum eis admixt? . alias etiamvtilitates habet perficere, quas fuo loco dicemus, &maximeiuleb rofatum,de Iimonibus,de citro, velviolatum, qutj plus conueniunt in difpofitionibuscalidis non pendentibus a materia. Et licet iulebpoflet cum quibufdam aquis deftillatis lymphari fe-cundum neceifitatem, & exigentiam, tamen com-munior vfiis ipforum, & modus lymphandi eft cnmd> fyrum. aquacomuni proportionequadruplaadiuleb.Etvl-' teri lis nota, quod aliquando noti minus bene eft permifcere fyrupos cum aqua fimplici,aut aliqua deco-ctionc,quam cum aquis deftillatis propter earum fa-porem, & odorem horribilem, & hoc dico, quandocum illis aquis poflumus complere intentionem no-ftram. praeterea aduerte,quod Itante repletione cibi,aut potus in ftomacho, non debemus dare fyrupum,ti metes ne cibus ducatur indigeftus ad hepar, & caufetoppilationem, & pariter ftanterepletione malo-rum humorum in ftomacho,debemus exhiberc fyru-pumvalde apeririuum,timendode tranfitu eorumad hepar, quare in cafu illo pr^ueniendum eft regu-laritcr operando cum leniduis. Cuius oppomuniagunt fine rationeoperantes pra: plenitudine humo-

*um txhi-bitione

a T) R I m v m iulepi Mefuc dc/crif)am,quo<t comliDs loftrmn, S YI, y,-1 & violarum iintaffinia.Dcinde fyrupos, & fuccos fniftuumconditis quibufdamfruftmim confiftentia,& vinbusmultumii-Oliles. Poltca iynipos cjc fuccts hcrbarum, poft cos,qui migisfuntcompofiti. Symporum autem fimphctum, pra?ferum ex (uc-eis fmdtuum, typus, & imago cjuardain a Galeno delincata lib. ff»c.ph.p. vbi fuccum mororum batinorum , pyrorum agreftium ,cydoniorum, vini mufti ex mcllecoquit, & item pououes <jui'diGrascis »/«, ideft fuauia, vtilia, pra:potioncs

i£ta-, & aiia cju^dam mox diccnda. Genus iuJcporum.vna c/t fimplicium fyruporum di/ferenua, aJu fyruporum fimplicium no.

Bicn vfurpant;

DE syrvpis. Syrupos pmplices vocat, in COST„quibm prxter faccbarum, aut mel vnu<s tantumaliquw fimplex hquor affurnitur. Compofiti funt,in quibw vel vartjgeneris liquores, vel vnus liquor, in quotamenparando fmplicia multa fumuntur; velprneterliquores alia venerint.

M E S V E.

V l h p v m rofafum fcbrium,thoracis,& venrriculi incendium,calorcmquc flammcum exrin-guit, fitim inexpletam fcdar .Re-cipitaqu3E ,in quarofe funtma-cerataefib.v. igni lento coqucn-das cum facch. lib.iiij. Datur cum aqua frigida.

MOdusoperationis ideft modus compofitionis CHR.iuleb , conferens aduftioni febrium , duxfuntfamofic maneries. Prima eft iuleb rofati, quodeft conueniens ad extinguendum fitim febrientibusc acute, &adremittendum caliditates in eis, non ta-men hoc eft operans principaliter ex eius comple-xione, fed ex complexione aqu^ fimplicis, cum ipfaadhibeatur in quadrupla portione, vtfuperius di-ftum eft. Et tale iuleb eft rrigide complexionis ver-fus primum, attinens alicui ficcitati cum ftyptici-tate qu.idam ratione rofarum, vnde eft confbrtatiuuftomachi relaxati, & hepatis fupcrcalefacti,ac etiamcordis, refiftens putredini facienti fcbrem , & ideotempore peftilentie longe plus conuenit, qitam iu-leb violatum: nam ipfum eft aromaticum, refiftensvenenofitati, Sc corruptioni aeris, habet etlam fom-num prouocare prohibendo fua ftvpticitate fumosacutos ad caput afcendcre. Eteius dofis eft vique advnc.ij. cum proportioneqiiadruplici aqua: frigidar.

Et rrvodus compofitionis eius eftduplex vnus cum lul ,i r ,^

rum fentientes grauedinem in ftomacho, currunt ad q aqua infufionis rofarum fecundum, quod in litera

m * ■ A ^ " 1 " 1 . (1 . * fl . . I I ^ iL 1 - I. . A I « a ■ -v ^ , tr £liv

maluaticum, Sc fic faciunt,quod materia: indigcfta:fubtiliatz a vinoportenturadhepar.Et in fimihbuscafibuscauendum eft ab aflumptione theriacx, velalterius rei, vel cletTtarij calidi aperitiui,&c.In hac erco fextadiftin£tion$ primoincipitaiuleb, fecundoa fyrupii fimplicibus,& uibfequenter continuat,ter-

ponitur,& ta lis modus no eft in vfu. Alius modus eftcum fucco extracto ex rofis, dum funt recentes, velcum ipfis rofis recentibus, vel cum aqua roiata,& ficgeneralitereft in vfu: quia fic clarius perficitur. Hicautem eft aduertedum, quod aqua fiigida,quf iulebpermifcetur, fi fit ex fonte viuo, vel ex cifterna, id eft

tio, vltimo afuccis, quos ipfe vocat robub. &par- perfe&e colata, vel ex puteo abundantecum venis

tes in legendo patebunt.

MAN

•M!

ciua: Gr

A c n A pars eorum, quae in hac diftintione fcri-buntur, fub his potionibus contineri videntur,qux <• irrci nfta. n$l dtpiMftct fuauia videlicet, & vtiliavocant. .Sed & ad hoc eft, verbum verbo,

prrepotiones.

aquaram,& fundo arenofo, non dcbet decoqui: fi autem fit mala,crafla, paIuftris,rationabiliter eft de-coquenda antequa cum iuleb permifceatur,iuxta setentiam Auic .2 .fen .primi.cap.deaqua. Notandum,quod oleum oliuaram, & dulce ponitur quandoqucinparua quantitate inampullis quarundam aqua-rum, &in dccodtione,& alijsvinis,& liquoribus, vtin vino granatorum, & citoniorum, vt natans, &

per-