LIBER PRIMVS.
I zo
potefl itdiutum. Qnarto autem loco,qnum adatrsbilis A jta tjuidem oliux , <jr lupinidulci aqua maceratiedci:■excretionem. elleborum,epitbymum &polypodium cy do finnt. ita mces, cajiapnrgatoria,myrobalatii, rha
, . . „ . / /» jJ- r -\:L - j . J— - 11 - «•
donio commifcet,licetborum nullum prgfcribatpodus,errare tamen nullopatio poterit, qui Mefue lib. fimpl.~vbi de his ipfis agit,dottrin& infliterit.
DISTINCTIO QVARTA
De Conditis.
M E S V E.
disfiuclus condirihabeant
barbarum,& radices vari<e,qu£ faccharo,aut melle codimtur. ita (quod magis admirandum) Guaiaci ligriiimacer.itnm diuturno tempore in aqu$ quam fortem uoCuiit incoft m faccharo depofita duritie edendo fuit.C&terum qtMcunq-, maceratione, & co£iioneegent,vtcondiantur quum fapore proprio,proptereaquefuis vi-ribus fpolientur, cur etiam paruus earum fxpe vfusfpettetur, expeffatoque auxilio plerunq; medicos frn~flrentur, planeapparet. Quamobrem, quandonebxc.fuofruftu careant, medicinte, nonparum interefl , illudOndivntvr plantarum nunc Cgo adhancremexpedire exiflimarim, fiincondien-radices, nunc furcuii, &iimi- disrebusomnibus,velmaceratis veletiamnon mace-lia , nunc flores , nunc deni- ratis,humor qui adfacchari mellifque expurgationem,que fru&us. De quibus omni- ac coffionem vfurpatur,profontana aqua, autflillati-bus ordinc nobis dicendum B tiuseffet condiendx. rei liquor, aut fuccus, aut deco-eft. Primoautemquibus mo- ttum. Itaprofetto,ficui rofas condere animus efl,
MAN.
N
Vn c omniameliuscondiuntur,quamdocueritMc(ues,vc! fciuerintantiqui.
diffoluta aqua rofarum faccharo ,& odore, & fapo-re, & viribus ects longepraRitura altjs certum efi,tio-ua vi tn eius locum,qux macerando, aut coquendo abi-rc folet ,reflituta.
M E S V E,
E p v l ab myrobalani condit.eftomachum & ventriculumfir-mant, appetentiam inuitant,co-dionem promouent, rationaleanima: partem vegetam reddut,& (enfificam,quapropter vifumquoqueclariorem,& vfu crebroiuuetutem diutuentur. Accipienda; vero funt humidx,& rece-tes fi harum eft poteftas, vel faltem arte,& indu-ftria idonea humedlatx, qux ftylo pailim com-pun&a: coquantur ex aquaiigni lento,donec te-potius ex his (iiccorum vanoram condm.ram docct, quod magni nerefcant. His in aflerem immilTis aqua expri-
mamr.Deindebidaohydromclitemcrganmr.
diendt vero, feu vr vuJgo Ioquimur, conficiendi vocabulum latiu? JvCindC igni lcntO Clcmcnter COquanTlir, \ aie V inobis patet, vtetiam qua:igniclementer coquantur, &qua;lale,
& acto feruentur, confici drcamus. Contra item conditi nomehneotencis medicisin angulium ficeft coattum , vtillius appclla-ijonp ea veniant fola, qu* conleruis, ( vt vulgo vocamus) pulue-nbus cordialibus, faccharo multomiicenturm grumos exiguos& femificcos. Quae confiitentia a:gris cft gratior, quam conler-uarum per le, quam fuccorum per fc.
SYLVII o u i eftfipidum, & palatoiucundiimrecldere.iaf-
V_j quealinieiitjsmaiimeconucint.ad lnedicamenu vero transfertur.ambo autem faccharo vel melle,vcl vtroque condiuntnr,& dulcoranmr, vt gula: & ftomacho iint grata,& diu (eruari pof-lintmtegra, & recentibus proxiina.non vt vires eis nouas quarra-mus, nifi quas faccharum, autmel, & coftio atlerunt, preter-quam dum ctiam aromata conditis ipfis admifcemus. Condiun-wr autem radices, teneri caules, furculi, germina, florcs, fruftusquarundam planurum, lemina quoque non pauca, & cortices nomodo frudluum.fed lignorum etiam. Qitx vero condienda funr,li ampliora fint, quamvtvis condimenticoquendo adintima vf-que pcnetret, vel fi quid intus alicnum continent, infruftapnusfrcantur, & purgantur, intus, & fi eft opus, ctiam fbris: minoravero quantafunt,condiuntur. Conditaverohax nourllead me-dicumpertinerc prcter Mefuem , abundeex Gale. lib.alimentorucolligcrelicct, atqueetiam ex lib.c.ph.p. Ilhcenim obfonandi,&obfonia parandi artem mcdico nccellariam ait: hic fru£tuum,aut
«. t \
COST.
PLantarvm fru&us quorum recentiumnonfemper efl copia,fole deficcati, aut fale, acetouc
~ f . I
trco recondantur, ac melle,cui incofts fuerint,mcrgantur.Dantur poft fex menfes. Artc autcmfic hume&antur. Infunde his aquamplurima,infola dies o&o, deinde feparatim obruc arcnahumida f quarto quoque dienouanda,aqua fx + t c , m „pcfuperfuia, donectumefiant,&humedentur, M 'f-idq; vel in dolio, aut alio vafemagnofiat,vcl infofla quadafubterranea magna,&loco humido.
' x - i —
macerati, aliu-s, vtmmcquoque ,feruabantur in cibo- D „ r ...
H Inuentumefletiam, b v i i fcilicctmyrobalani codiu,maxnnc CHRI.
V_/ dumlunc recentes,vt dnitius& mellius con-
rum ac medicamentorum vfus.recentes diutius fernari ,flin melle reconderentur,autfi obducerentur cera, aut creta, quibus corrumpentisaeris vis excLuditur. Sed qu£ hac in re cuftodi.c gra-tia diligentia adhibebatur ,translatapoflea efl ad pa-latum, & eoperdutla reseji, vt nonfrufius modo,fedpartes quoque pLantarum, etiam duriores, mandendoveniant, & maiori qttam reccntesgratia fint edendo,faccharo,melleue inco6ia, atque, vt aiunt, condita. Extfi vero alt£ nullo p r.tgrediente a rtificio recentes cotf-diuntur, vt flores, vtfruttus tnolli & fapida fubflantiapraditi,qui in intimas fuipartes calore rarefaftasfac-char m, & mel facile admittunt. ali£ qu& duriores,aut horridiori eonftant fapore, non finemacerationed:uturna } qnamoUesfiunt } crJaporesprauos deponut,
{eruentur,incitant appetitum profl:ratum,iuuanr di-geftionem, clarificant ienfus intrinfecos, acuunt vi-lum,& corpus in iuuentute & fanitate conferuant,&materiam phlegmaticam primo,fecundo cholericamleuiter exprimendo euacuant. Etcominuniterdo-fis eft: vnus de mane ieiuno itomacho, & poifunt continuari fingulo mane ad beneplacitum afliimentisfunt enimiatis in guflu placibilcscumdulcedine,&aromatica ponticitate.
EX Aegypto adferunturconditi, fed quia cafiam re \dolent, ideo diligennores Ipeciarij atjua madefa-ttoscum laccharoiterum condiunt. Ar s autem) Hacartepotes quasiiber res aridas,quafl recentcs facete.
X z C e p v-