Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
79r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

D E S I M P

, ^T>£ Ariftolochitt.

MANTA A Aist»lochia , apnd Gr^cos hoc nomcn' /\ adeptaeft, guod ad ea, gaa in puerperis defyde-rantur, optime faciat. Latini fere eodem nomine ap-pellant:funt tamen qui malumterr2,fiueerraticumvocent. ARiSTOLOCHiiE tres funt fpecies.) Ad-dunt nonnulli quartam , quam Piftolochiam nomi-nant,vela radicum multitudine, Pollyrrhizon Lon-ga.) Marem hanc vocat Diofcorides. E t rotunda.£thancfceminam. E t alia,cuius radix curritfecun-dum fimilitudinemvitis.) Clematitis hic dicitur ,quafi farmentariam diceiet.ramos tenues habens,&folia modice rotunda, minori femperuiuo fimilia .I n q_v i t Diolcorides, omnes calidifunt inprinci-pio terr ij.) Hic eil error, ficuti,& alibi plerunque:non enim hoc Diofcorides, fed Auicenna. Et vide-tur,quod longa fit calidior.) Galenus dixit longamnon mmus caletaccre, fed forte magis. Q ^v amvisBterreixas ipfius vincat terreitatem rotnndx.) Minustenuium pattiumeft ,inquit Galenus,quamrotunda.E s t vttaqucaperitiua,& reliqua.) Galenus abfolu-to fermone dixit radicem vtiliflimam efTe ad medici-nam,cum fitamara, & fubacris. Delonga vero dixit,quod abllergit, d/fcucic, fcd minus quam rotunda:& idco vtilior cil, vbi opus dl moderate abftergere, fi-cutiin generandacarne,in vlceribus,& vterifomen-tis. E xtrahens fpinas) Rotundi hanc vimadfcribunt Diofcorides , & Galenus : Paulus fefqui-drachmam Clematitis educereait, vt Colocynthim,Aerius drachmas duas fru&us ficci, pui gare bilem, 8cpjcuitam. A s t h m a ti , &tuffi.) Rotundamtlixit Galenus auxiltari afthmaticis , fingultientibus»epilcpticis, podagricis, fi cum aqu3 bibatur. Ruptisquoque vulfis,atque his doloribus,cuiobftru-

dtiones fequuntur, aut mcodh (piritus crallitiem: fa-nare putredines , fordida vlcera expurgare , dentes,ac gingiuas Jimpidare . Et omnes quidem fpeciescius mundificant matrices foetarum.) Cum pipere,& myrrha pota,ait Dioicorides de longa : eademquepoile fubditum ex ea pcffulum. Et eit medicina bonaxigori febrium. Rotundam ait Diofcorides, cum a-qua potam valere rigori: & Galenus Clematidemcumoleo:aut fiiillo adipe mundtam; fuffumigio verogmsesad fcbics.

COST, A l\iflolocbi<e tres itidctn jpeciesfhcit Diofccridcs,

Mcfues, rotundam, longam, clcmatida :fedqiMnam clematis fit, adbuc dijfentiunt recentio-rcs. alij tennem ejfe contendunt, qute longis, & far-Tnentojis radicibm innixa pajf.m reperitur. Contraalij ignorari clematida putant, farmentofamque il-lam long& Jpeciem ejfe autumant. h&c vero fuftusMatthiolm, & jlngmllarms viri diligentiffimi, quo-rum fcripta hortamur, vt confnlantjiudiofi. Torro dcjlrifiolocbia nimcupatione controuerfia cjl. Diofco-rides ita rocari ait, quod ce^isH fit M^ovcrctt$, opti-ma puerperis: Tlinim quoa ccgisn t%otjirxtg, quod opti1na fit vtero habentibus. jltqui fi anstolocbix viresexpe~ndas, quum abortum faciat, errare etiam Tli-v.ius. videtur. Contra tamen quiapojiremo loco fcri-bit Tliniusgloriam fummam arijlolocbia, id ejfe quodtraditur, inditam eam vuluis p rxgnantium ctrn bubu-la carne ,mares Jigurarc; cmanajfe ex hoc eam vo-tem, refteque de eius etymologia Tliniumfenfijfe tue-ri,quijpiam fortajfe crediderit. Sed quum gloriambanc ,non omni, fed longa tantum arijtolocbix Tli-nim afcribat, quo pafio admitti hocex eoeffeffiuety-mon dcbeat, non fatis fcio. falfum eum potim fuijfe

L I C r B V s. 79

fujpicor ex malo Diofcoridem codice. legiffcquc l^ovccttsper hOyyo0crxis°neque enim tam rudem Grtcca-rum literarimfuijfe eum dixerim 3 vt barnm diffionum"Pim ignoraret.

R I C I N V S.

Q

DeAlbemefucb. Qtj>. XXVIU.

Lbemefuch dicitur proprie granum ANToRegum,& eft ex eofaliud magnum,aliud paruum dicitur quodma-gnumeftKerua.

t l e c j i o. Magnum, & paruum compc-tunt vfui mcdicins, fcd magis, magnum, qua*proptereligitur.

C omplbxio,& proprletas. f DixitDio- «fcorid. Calida; cowplcxionis cft,$cficcxin ter-tio. & dixit Hamcch,eft in principio tertij.

R ectificatio . Meretur deredlifica-tionehocquoddiximus in ca.de Ben. Oleumautem vtriufque cxtrahitur ilcut olcum dea-mygdalis.

P osse . Facit vomitum,8cfolutionemla-fooriofam, & educit phlcgnia vehcmenter, & a-liquando choleram,& materiasa iundnris,&aquam citrinam, t & coquunturgrana eius, &propriecontrita in iuregalliantiqui, &confcrtcolica:, &doloribusiundurarum. &podagra,Sc dolori lciatica::& coquuntur cum aqua cafei,aut mulgetur liiperca laccaprinum, &colatur,Sc confert hydropm. f OJeum autem dcKcruaconfcrt colica; phlcgmatics ventofa:.

D o s i s. f Sumunturex Kerua agranis.v. vi-quc ad vij. & vlteriusa granis vii. vfque ad xv.

Mefu*. O De