Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
26r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

DE SIMPLICIBVS.

MtftijjJr JL < -iicen.<& Serapion ex Tanli, & jlben Mc~ A Et dicunt quidam, quod ladit bepar aliquando ipsu,

Juai autboritate-hcet in Taulo boc non legamm: con- &c.J Hic antiqni duo codices, alter manufcriptus, al-

firmatvero etiatn experimenwn.boc certe docemur, ter imprejfus Mediolani, legunt pro aliquando (eli-

cum,eos,qnibus tUrgcrefedisyen.i confueuerunt, aloe quando.) QujS, lctho (igenmnacft, vtnobis videtur,

etiam modica a(Jumpta,aut turgere,aut refcrari: tum non aduerfatur hoc in loco Mef. *Auicenn<x,, vt quidam

qui bac frequenter vtuntur in id hqworrhoidum vitiic putant,neque ab eorum fententia difceiit>qui Udi iecur

labvjum muiiebres menfes enocari.quofit,vt Mefve- hoc medicamento exifiimant ,fed eos refutat,qui pro-

rx fcripferit. T^on ille tamen,aut Diofcoridiaduerfa- pterea Udi ipfum aloes vfu affirmant, quodhac ipfum

tur,quide aloeextcriw admota verba fecit, aut Tli- eliquet. vultque Mef.non eliquationis caufa,fed ob ve '

?m } qmmitw de eadeuorata fit loqmtus: quando eoru narum apertionem hepar offendi. qux res veritati con-

ncuter aioenprafiare id quod Mef.ait; negat: fed con- fentanea efl,quando in aloe tantus non efi calor,cui col-

trarios eidem rei effeffm afcribunt.quod quidem ftMa. liquandi vis afcribipofiit. Sed quid de ijs dicendum,

nardo abfitrdum videatur,at nobisfidemfacit experie- qui aloes vfum iecori innoxium contendunt f 1 Docendi

tia.a q;Mtatnen,&exempltm, & rationon efi aliena. hi profefto funtexpcrimentojed&rationeadducen-

myrrbam enim eodempaffofanguinem feffarum par- di,vt id credant.aloe,quum venarum ora aperiat ,fan-

tiurn cohibere vides, & ciere muiiebria, atque boc,& guinis etiamfluxum importmum promouet, hic vero

centanrio,& pluribm alijs efi commune. cuiws quide B innatum iecinoris calorem obtundit,ex quoiccur offen-

reicaufam,quumalijadoccultam proprietatem refe- di neceffe efi.hocipfum Mefinnuit. Videtur tamen

rant,alijadmamfeflas qualitates;nobis vtrunq; non iecttraloesvfualiaquoqueoffendipoffcratione.nempe

pvoban non poteji. occultx eqnidem proprietatis hoc quum iecur vniuerfim omne infigniter fit calidum, in

videtur eJfe opus,quandonitlla in aloe infignis acrimo- quofcilicet fanguificandi vis inefi,quis neget calidi,&

nia, aut alia etiidens qualitM inefi, cui iure aftio h&c crafii medicamentiadh&fu ipfum magis quam pro eius

deferridebeat, quam tamprompteobit. etfi enim ama natura opportunum fit,calefcere? Eft ergofortaffcve-

ritudc,iu£ qualitas in aloe pracellit, absierforia vim ra Auicen.fcntcntia, non de calidioritantum, & fic-

efficacem incjfcillioflendit,pr£pollct tamen inacnbm cioriiccinore, vt Manardusarbitratur ,fedetiam de

abfierforia quoque fhcultas, quorum multa licet fum- temperamento. Alioqui vero, quod amara iccorifem

me acria Janguinem non educimt; tale piper, ^ingi- per profint, vt quidam putant, tantum abefi , vt cre-

ber,&piretbrum efi. immo neque amariffima omnia dam; vt potius, nifi aliquid fit, quod quia obflruit,ab-

id prsfiant. abfinthiumnempealoenonmultoamaro- siergipofiulat, obnoxia ejfeexifiimem, vel ob id quod

Yeinferim,<& agancum itidcm amariffimumfanguine fanguinem amarore , & naturtt nofira aduerfo fa-

exvenisnoneuocant. Inefi ergo aloe visbnec non ex pore inficiunt, vt iecur neque reffe ali,neque alijs

manifesiaqualitate:quandononquainfigniterabHer- partibus idoneim,quo nutriantur, alimentum queat

gunt omnia fanguinem eliciunt : fed totiws fubsiantia q minifirare.

proprietate,vt etiamcantharidibus. cum hoc tamen Etetmixtum curn mcUc,&c.) Hoc &Aui.z. Can.

yerifimile etiam eH,partes,qnibus amaror incsi,multi Qua ventre tergedo fubdKut ,ficuti exficcate viaditt

inhancrem effevfus,pluris vero etiam,quibus adtun- uatur,ita adflnctoriapotius prohibcri, egoprofeffo di

£ta eflacrimonia. hacenim ratione, nonob amaritudi- xerim.Quare quialoenfola deterforia vifoluere exifti

71 em folum,centaurium, elaterium,taurinumfel,eruu, matcaufam etignorarc necffe efl,curea melli admifia

tam prompteipja quoque fanguinem proliciunt, pri- minusfoluat,quod tamen deterforiasinfignes habet vi

mo tamenatiionisbuius momento ex totius fubfiantix res.Quida aiunt ignea alocsfacultatemeilis lentore in

proprietate fhtlo,vtdicebamm. Hacquum itafeba cra(fari,& frangi.Sedhos errorisredarguittumaloes

beant,quopa£to eadem aloe,&recludere, & occlude- caliditas,qu<& fecundu vix ordinepertingens ignea dici

re venas,proritare,& cohibtre fanguinempoffit,par- nonpot:tum meliis ientor } quitatusnoneft, vtobfcura-

110 negocio patet .educetfanguinem,auttotiwfubilan- ve aloes facultate debeat,prxfcrtim quandoin melle

ti£proprietate,aut certefuiamaritudine,atq; acrimo- deterforiafacultas vifciditate longe efi maior.-cuius ca

iiia abflergendo. eundem fiuentem coercebit adfirtcio- folutrice aloes facultatem adiuuari oporteat,non immi

ria, atque agglutinatoria facultate afiringendo, feu nui,fi modo folutio deterfionefitfola. Taucisergo,quu

etiam candentis ferri modo operculum fuicalore gi- aloe non alia quapropria,et totiusfubfiantieevifoluat,

piendo . atqui contraria ex eadem re effeffa prodire p humores videlicetbiliofos trahat;prohiberi quide met

hoc pa£lo, diuerfa fcilicet ratione, neque abfurdum,nc lis admifiione attrattoria,ideflfolutrix eius vis poteft:

que aduerjm naturteefi infiitutum. quarcneque contra adiuuaturtamen deterforia,&, (vt ita dicam) flerco-

Mefuem Manar.qutcquam habet. Illud vero etiam ex rum edufforia, feufubduttoria,quam certe facultatem

bis conHat. neque aloe tantum prau£,cduccndifangui a folutoria differre fatis confiat,quddo ea,quicquid ob-

nis ineffe vires, quod Manard.ex lib.Cano .vniuerf.Me ltium efi,tergendo fubducit,foiuendi autem visnon nifi

fvenvelleputat,efi enim hoc aloe omni proprium licet certu excrementuJpeffat. Quare,quum biliofos bumo-

malaminjigniornoxafubfeqitatur: nequeper acciden$ resadaiuum ducat,idquod nonnifitottusfubfiatiApro

hoc euenireobferuentium humorum cdtriiionem fedis prietate agit:meili tamen admifia craffiores etiamfx-

venaA erodentium,vt ex Gai.6.aph.idem Man.refert, ces,et excremcta quavts occurfantia valentiuspot ex-

quando educunt feruidos humores plura alia, vt rofa, tergere,abfierforia mellis vifibi adtuncta.Hoc Meftte,

fena,epitbyrnum quafanguinem tamennonproiiciunt. ct jLuic.inteliexiffe exifiimarim.Mirandu. ergo deMa

Sed dc bac re fatis. nardo,& Fucbfio,quitfOc rationi,experieti&, & autho

Et fapor eius,&c.) Hoc & de agarico fcribet, fed ritati antiquorum repugnare contendunt. Et fi .n. quod

tantum inbis praftat dulci amaror, vt nonnifi ab eo Fucbfiuobijdt,& Hippoc.lib.de morbis,melfupramo

qui exaclifjhno fenfupraditmfit, deprehendipojfit. dupurgare tcfiatur,et Cai.3 .de ahm.fac.c.i 8 .ipsu ait

E i habere