Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
10v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

C A N

^epfopriaintfentione. ffloio diceret aliquis,non eft ve-mtn, eo quod fangnini putrelcenti inuenitur medici-1 na eum euacuans. Refpondct & dicit, quod ifte (an-

guis receffit a natura fanguinis: nam dicit ipfe au&ori-tate Gal.quod fanguis putrcfces (ubtile eius couertiturin cho[eram,& craffum eius conuertitur in melancho-liam, & ideo qua ratione inuenitur medicina euacua-tiuaipfius cholera-, & melancholias, ita etiam medici-na eadem euacuatiua eft fanguinis putrefcentis, cuiusfubtileeft conuerfum in choleram, & crafliimin me-lancholiam. vnde tenet naturam humorum, in quostranfmutatur, &exhoc apparet,quodnofolum Auic.immo etiam Mef. & alij authores pofuerunt quod deintentione fuit Gal. quod fanguis putrefcens noneftlanguis, de hoc tamen eft dubium, & hoc dicetur per-fedte in (ecundo defeb. Tamenfciendumadpraefens,quod fanguis putrefcens, aut eft in fieri, aut eft in fa-cto, fi eft in facto, eft in termino putredinis: fi fit in fie-ii,tunc adhuc feruat naturam fanguinis, & non eft co-uerfus in choleram, nec in melancholiam,fedeft aptusconuerti ad illos:fi autem fanguis ifte fitinterminoputredinis, tunc non feruat naturam fanguims; imoeius fubtile iameftcholera,&eius cralfumin melan-VrrS ittur choliam eft conucrfum. Sed tu dices, fi languis eft iniued. euacu* putrefieri,reperitur ne medicina ip/ius euacuatiua; Di-co non,nam quod taJis medicina non reperiatur,mr futTtfii hoc non eftex parte vinutis, eo quod virtus & natura regitiua totius gaudent bene in eius expulfione: fed hoceft,quianon inuenitur aliqua medicina, qua: a formafpecifica poffit fanguinem euacuare, & fi reperiatur ta-lis medicina,tamen aliter, & melion modo poflet talisfanguis euacuari, quam a medicina,quia cumphlebo-tomia, & ventofis, etiam talis medicina pofiet fangui-nem laudabilem euacuare, &non putridum, aut ma-gis euacuare, quam putridum, etiam non polfet ficre-jfifti nocumentis talis medicinx euacuatiu? fanguini?,ficut fieuacuaretur cum phlebotomia,& ventofis,nonenim medicus poteft fic regulare medicinam euacuati-uam,ficut phlebotomiam tantum, licet ipfe fanguis pu-tridus euacuaripoffit perphlebotomiam,adhuccircaiftum humorem expeaamus digeftionem, antequameuacuetur,ficut circa alios humores, vtponit Auic.pri-mo ca.fen.iiij.c.dc phlebotomia.

dOST. A Tfjmaduerfionekoc etiam dignumcft.qmdait,JIl medicamentum mllnm propriam,ac peculiarcmfanguinis detrahendi habere facultate. naturam enimfanguinem adpojiremum vfque retinere,neque vttra-Oip.4. baturpermittere, nifi coaBam. ^AtcontraGal. lib. defurg.medic.fac. Acprehenfum fua tempeflate h&magogummedicamentum teflatur.neq; alioqui ratio,quamhicMefues ajfert opportune afferri videtur, non enimfinaturatantam fanguinis babet curam,id fequitur,vtmedicamentum non detur fanguinem ducens. habctx-quidem natura etiam bominis curam, cuiusgratiapa-rajfe inferiora h&c aiunt omnia, at eatamen venenaplura,atiimalia homini infefla infinita quotidie .ffert.Trofcclo fanguinem ducunt medicamentaplura immoderatius fumpta, b&c tamen h&magoga non funt, quodprimo loco eum non extrabant,ficut cholagoga bilem,phlcgmagogapituitam, melanogoga atrumbumorempr& omnibus eliciunt. fanguinem etiamper vrinas er-unm,& cantharides detrabunt,fcd neqite de bis estfermo, qu£ purgatoria non vocantur. aloe quoq; fangui-nem detrabitper veruvsfedis (vtaitMef.Jproprieta-te,fed non primo loco, neque attrabendo id agit: ve-rum bilem primum allicit ,fanguinem vero ob id detrahit, quod ora venarum rcferet 5 atque b&cproptereanon efl per aluum expurgatio.de purgantibus autemquafiio nunc inflituta esl, an eonmi aliquodprimo loco

O N E S

E ex proprietate bumorem bunc extrahat,ficnti alios httmores alia. jLc Gal. quidem,tale quoddarn fuo tempo-re inuentum teflatur. Vere tamen (vt ingenue dicamjcogit me addutlad Mef. ratio,vtnullum tale inuertirimedicamentum fujpicer. nempe, quod naturafanguinetotis femperviribm cuflodiat,nequetrabinificoaBapermittat. At contra argumento firnpto d fimili obij-cis naturam venena,belutctsq; ac fer&s homini aduer-Jas,& infeflcvs proferre,licet eius precipuam,ac uelutiprimariam curam gerere videatur.addisq; experime-tum Galeniatatecomprobatum. verum adbxc.Medi-camentumid fanguinem educens,exproprietate ne acprimo loco id ageret,an potius manifeftis qualitatibttsfecando ac erodendo ,aut pofl immodcratam aliorumbumorum euacuationem, non afferit Gal.fed quod in-uentum illud ajierit obferuationefiitta infuillo iecore,F con ieBuramfa cio, id ex ijs;fuiffe, qux erodendo,diffol-uendoq; agerent. propterea ergo non aduerfatur nobisGaleni hiftoYia , qui de ijs verbafhcimm , qu<£ expro-prietate, acprimo locofanguinem educunt. Quod auteaduerfus rationem noflram affertur, irritum puto <jrvanum. Eflo enim vt medicamentum tale adfit fanguinem appetens, & attrabere primoloco contendens;quum tamen fieri bumoris nllius attratlio nonpoffit,ni-fi annuente contendenteque retentrice membrornm fh-cultate; propria hcecpartium natura tuendofanguini,quo alimenti gratia egent ,totaoperafemperincum-bens,trahi illumprimo loco,fi integrxpartes fint, nonfmet; fedadmittet omnes antea humores alios ,quamfanguinem. Firma ergo ratio eftMefuce, qna bmiago-gum medicamentum non inueniriperfuadet.

OMnia autem,qua; fumme & effkcni virtu-te purgant medicamenta, fanguinem tan-G dem, non tamen propria vi educunt, fed vel excoriatis venis,vcl oriflcijsvenarumtauilatea-pertis, vt languis effluat: vel fua vi immodera-tiorecxtremam vacuationem molicntc. Qua-lia funt, aloe mala,cucumer agreftis,centauriu,colocynthis vnicainp\antavna, fcammoniume regione Scenitarum, euphorbiuSf thymelea m .feugranumgnidium,pr£iertim paruum. Sunttamen medicamenta quxdam, ianguincm pu-rum &clarum efficientia, vtlupulus, adiathumalbum,rhabarbarum Sceniticum, ferum lactis,pracipue caprarum bono paftu cducatarum:liiccus rofarumjCafiafiftula, abfinthium,fuma-ria, aloe, fuccus bonorum fructuum vt Dama-fcenorum, a(phodelus,potiflinuimcp ipfiusfuc14 cus & fimilia. Medicamentaautcm prarcipuccholagoga funt,aloe, fcammonium>abfinthiu,eupatorium,lupulus, myrobalani citrear,fuma-na,rhabarbarum,ferum lactis, fuccus rolarum,violse, cafia fiftula, tamar Indi,manna, plylliu,pmna,fuccus fru &uum bonoruni,Phlegmago-ga vcro magis lunt, myrobalani cepuls, cmbli-ca;,bcllericx,falgemma, colocynthis, turbith,ftoechas,iris,iarcocolla,balanus myrepfica, rici-nus, hyflopus, thymus,opopanax, lagapcnu,euphorbium, ariftolochia, cnicus,centaurium,cupatorium,agaricus,cucumer agreftis, hermodattvli, fcilla, cuminum, afamm, polium, po-Iypodium, vrtica, zingiber, fcrum la dis , mel,Jaccharum rubrum.Bilem atram proprie & po-tiftimumvacuant, epithymum,ftoechas,myro-

balani