Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
6v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

De

- C A N

medicamentoYum deleclu, indicntione

fhmpta ab ipforum facultate.

Edicamentumpurgansa noftro calo-re in cnergeiam redudummotuvic^lento vacuat: neque cnim vacuaret,nifi naturx vim afferret.

O N E S

MOND. T? Xhisverbiscocipimasduo principia,perqu?me-1 v dicina attrahit humore fibi proprium a locoi.ad loca comunia expulfionis. vnum cft principium extrinfe-cu magis,aliud eft intrinfecu magis, & per hoc concipi-mus modii operationis correfpondentem illiprincipio.principium extrinfecu magis iftiiis operationis fiae at-tradlionis humorum folutiuaeft medicina. cuenim fitquxdam res non naturalis, eft ficut eius principium ex-trinfecum,vnde non agit nifi regulata a natura. ha:c autregulatio eft duplex, vna eii eius regulatio,vt exterius exiItens eft antequam a corpore alTumatur: na ipfa opera-tur per principia Cux generationis,& debita comixtioneelementoru regiilata cum debito afpeftu ccrlefti, & hocno eft aiiud, quam forma fpeeifica in ea cxiticns , vndequiddam addit fupracoplexionem m edicinx. vndeme-dicina attrahit hunc humorepropm; per comixtionemproportionata,& regulata a corpore ccrlefti, &c fuo afpe-dlu,& hoc eft,quod dicebatfupra. M ef.ty medicina folu-tiua attrahir humorenon qnia calida, nec quia frigida,fed quia ra li virture ccclefti dotata, quia in ea eft formaipecificata,&per hocinnuitur ,quod medicinaeft prin-cipale agens in aurahendo humorem non incitatiuum,aut irritatiuu, fed principale: vnde ficut magnes princi-palitet per fotma tpecificam,qux eft in ea,attrahu ferru:itamedicinaperfui formam lpecifica attrahithumorefibi proprium, tamen no eft principiu perfedriuum, autcopleriuum illius attradhonis, fed potius natura: Alia eftregulatio ipfius medicina:, quado interius eft aflumpta,& hanc regulationem forrita eft a calido,& virtuternammedicina lolutiua comparata corpori noftroeft talisinpotentia,& noadlu,humoresattrahens. omneautquodcft in potentia relatum nobi%nunqua fitin adu talc, ni.fireducatur ad adlum acalorenoftri corporis,& ab co re-guletur,& tunc ficut eft attradho humoris propr ij, quxqu ide eft in ea potentia, cu hocquod agit fcilice t in adtu.fecundum regUlationem, qiia fortita eft, f. a calido natu-rali. & hoc iatis confonat veritati, fi enim in aliquo lo-co exteriori ex vnaparteponeretur multaquantitasfca-monex, & ex alia parte poneretur quantitas pauca cho-lerx,nunquam fcamonea attrahgrpc choleram, nunquactiam cholera moueretur ad /camoncam, & ideo opor-tet, quod eius opetatio fit fecudum regulationem,quamfortitaeftacalidohoftricorpotis, &hocetia vultinfraIo.Mef. ficnim ipfa perfe faceret hanc operatione finealicuius auxiiio, tuc ipfa per fe fanaret corpus, quod fal-fumeftammonatura omnium principaliter eft opera-

trix,& fanatrix sgritudmutn principaliter,& hoc modo

ale:

JE ne.Neq - , enim educit,nifi quiartatur .T vim infert.Tpfa.n.medicinainquantuiuuat virtutem expulfiuamalicmusmembri,in quo mebro erat multo teporecontentus ali-quishumormalus,itaq> eratfadtus illi membro cofiie-tus, & tunc a membro no poflcr expcll i,adueniente me-dicinaipfum membrum vineenre & incirante ,fit quodtuc talis humor nociuus a membro expellitur,& vlq, adlocu comunem expulfionisperuenit, & hoc modo me-dicina (blutiua infert vimnatura:.non enim hoc eft vio-lentiafimpliciter,qua: fit dcftrutSiuafiueimpeditiua o-perationis ipfius natura-: immo cofortat naturam in ex-pellendo. iterum etia talis violen tia fimpliciter fadta ipfinarura: eft irregularis & mala; hxc autem non eft mala,fcd infert iuuamentum ipfi corpori euacuando ab eo,qdprrcter naturaeft, in tantum quodeft regularis. iedhxcviolentiafecudumquidfadia per incirationem virtutisexpulfiuxmebria medicina fo!utiua,& per hoc foluiturquoddam argumentu,quod con/ueuitfieri.Non viderurp (diceret aliquis) quod medicina folutiua euacuet inferen'do vim natura:,quia fi faceret medicina vim natura:, tuceifet pugna inter natura & medicina - ,quare eius operationo eifet regularis.Soluitur periadi6ta:na hoc non eft violetia,qus fit cu pugna, fed eft violetia,qux fit per quandiincitatione natura- a medicina, cum.n. virtus cxpulfiuamebri incitaturabaliquarenocente, tuncvehementeroperatur,vrponit Gal.v.deacc;dcnn&moibo ,& ideoqa virtus expulfiua mebri inciratur a medicina,inciraturet ab humore, qui ;a comotus eft per medicina - ,ideo tucvirtus mebri vehementer illu humore expellit:multa n.videmus principia,qux valde vehementer operantur,qfiincitantur ab aliqua re nocente, & hoc habet verii in virtutibus naturalibus, lrnmo etia m vitaiibus & animali-bus,vt ponit Gal.praxipue de virtute vitali in libello decaufispulfuum:ponit.n. quodvirrutes aliqua neccifita-te affumenteSjf abaliqua re prster naturam, vehemen-tius operantur,& tunc poifet fieri pulfus fortis valde.

q A TtraEiionistjuumtresmodos^Alex.z.qutifi-Md-

XV tur.tradat,quxdam.f.vi&ta&utrahunt,& bec cap.ij.viouenio monentur, alia caloris vi,quod intermediumefl, trahentia,quod eft intermcdie cmiunHim confecu~tione quadam, vacui videlicctratione,trahmt,alia ebfamiliaritatem henigno motu trahmf: iure cuiufnammodi rncdicamentorum attraciio fit,dnhitare licet.Ca-lenusfand,de qua re in fuper\orfbusfatis,ob familiari-tatern attrabere, qua!pUrgandi facultate pradita jiintfaffim tenet,pr<efertim 3 .defiqipl. med.fac.atq-, ita intertio attraciionis modo reponit.Contra hoc in loco Mefues no nifijob v i 0 lentiam, quam naturg infert,vacuarcmedicamenta fnuncians,inprim0 modo coliocare.atqji Galeno hac etiam in re videtur difjentire.Mefuc autealiipulaturllipp.& quotidiana experientia. Sani nonignoramus,uelie aliquos magn<£,& eruditionis,<$r a:i

exponendo dicemus,quod ptincipale agens in hac attra- j j tboritatis viros,quia ~piolentiaminferut,qii£ purgani,«Sfcione humorum ad loca comunia expulfionis eit ipfa nifiprimi ordinis hanc. efi'eattratlionem,&propte

virtus expulfiua mebrorum,inquibus cotineturhumo- rca Gal.damnare,quodtertio modo, ob familiaritatemres nociui;& attradiiua virtus,qu$ eft in locis cSmunib 9 fcilicettrahere ea exiflimarit ,, quando qii£ hoc pafio

expulfionis ,&exhisduabus virtutibusperueniuntpoftea humores ad ftomachum & inteftina,fed inftrumenDmrZ dul. ta ' ea S ens ipfa medicina.Per hoc (bluuntur dua:qu^-inddentium ftiones, vna eft in qua qtmitur vtru medicina folutiuafitntio . attrahat humores ad ftomachum & inteftina per virtu-tem,quam acquirit a corpore noftro, an non. Soluituretiam fecunda quxftio, quid fit principalius agens in at-trailione hac, an medicina, an virtus operans cum fuonaturali calido. Quare dicendu, q, principale in hoc eftvirtus,& eftprincipiii intrinfecumiftiusoperationis,vcetiam fupra ponebat Mef.audloritate Hipp. omm.n.na-tura eft operatrix rerum,& fine natura non educitur humor a corpore,medicus vero minifter eft. T angitur etiimodus/ecundu quem natura operatur in hac attratSio-

trahunt,benigno no violentomcdo atiiciunt.Tfo eft ta-m en,ut nos uel h<£c ratio, uei ullius authoritas fedncat.Qu&primo modo attrahuntnonfolum ui, tafiu tra-hunt, fed eadem tangendo amplefiendoq; trakunt, &dum mouentmouentur: atq-, propria huiufmodi attra-£iio esi,atmedicamenta, quo pafio amplefii humores-pof[unt,auttangere,quomodoetiam moueri ipfapofiut tfenfit & motu omni deftituta?fomnio certe hocprepiusvidetur,adanimal autem (vtego video)primaattra~fiio pertinet .ita.n.equi currum, autnauim trahunt,nonita etiam medicamenta,neq- } magnes. Confultius igiturftatuiffe medicos alios omnes dixerim,impropriam rne.

dicam