C A N O N E S

THEOREMATA PRIMILIBRl QJATVOR.

Vx in medicamento purgante deli-gendo funt obferuanda, ac cftimada:primo, propria fcilicet ipfius ciTen-_____ tia: fecundo, faeultas.

2 Qua ronevis medicamenti malefiea, priuf-quam fumatur, corrigenda fit. Quod duplici fitxatione: vna quidem, admifto ei altero medica-xuento,& eo ipfi contrario, vel tota fua fubftan-tia,feu proprietate fua, vel temperie, vel effcctu,admifto,inquam,proportioneiufta.Alteraver6rationeperquadrupliceartificis induftria i.co-<5tionem .2. lotionem. j .infufioncm .4. trituram.

3 Quibus remedijs propulfemus incommodatria in nobis a medicamento excitari folita pur-gandi tempore. Primum,materias ab eo moue-xi, fed non vacuari. Secundum, eas vacuari qui-dem, fed molefte & illegitimc. Tertium, vacua-rivltraquam conuenit.

4 Quibus auxilijs fanemus affe&us in corporepoft purgationem reJiquos, quales fere funttre-decim,tinguU capitibus finguiis a nobis traditi.i.Febris ,2 .Ccphala!gia, 3. Vertigo, 4. Vifus ob-tufitas. 5 .V et riculi imbecillitas ,6 .Sitis ,7 .Singul-tus, 8 .Ventriculidolor ,9 .Inteftinorum vlcera-tio, io.Deieftiocruenta, xi.TenefvTc\us ,i2 .CoE-porislaxitas, Scdcbilitas, ij.Commlfio.

k

THEOREMA PRIMVM.

^fedicAt*C"

Toriu hwno-Tcm fibi fn-wnihare trahit

dine totius

Edicamentum eft purgatorium, nona temperamento, neq; vt cotrariumagcns in contrarium, quatenus cotrarium: neque vt fimile trahens & euelfZuZu. l#nsalterum,autvtcontrarium : nequevtleue«1»«'g2 furfum,grauedeorfum, agitanspurgandama-iib.f*c'«i*n4teriam, ledquiatalem[coelituseftfortitumfa-jtur.irfimp. cu i(atem. ] Omnisenimres (vta Philofophisdicitur) facultate duplici eft dotata,& praedita:vna quidem elementari, qua calfacit, refrige-tat. [humectat, ficcat, ] non autem purgat: al-tera vero codefti, hacque vel communi, vel fi-bipropria, & temperieil\amdirigente,&quahoc medicamentum eft purgatoriu, illud hanc,velillam vacuationem prouocat, aliud aliamatquealiam habet virtutem . Qua: omniapo-teft medicamentum a coelefti virtutead tempe-raturam accedente.

TMOND. TTIc adiiertendum, primodicitMef.g, omneensJL JL miftum hic inferius exiftens eft informatu dupli-ci virtuce. f. virtute elementari,& c^lefti, ca eft in prom-ptu, qaia omne miftum habet duplex principium, quopoteft operari fuam operationem.f. principiu inferius,1 Sc fe tenet ex parte materix, & agentis proprij,& deter-

«linati. aliud eft principium fuperius fiue vniuerfale, &s ,. Jioceftcorpusccelefte. vndedicit Arift. fecundophyfi-corum,g, homo homine generat, ex materia, & (ole, &ideo bene dicit Mef q> omne miftum eft dotatu, & in-formatum virtute elementari, & ccelefti, cum per harcduo perficiat fuas operationes. Secundo aduertendum.dicit Me£ g> miftum dotatum virtute c^lefti, quando-qus dotatur ea communi exiftentc , quandoque pro-pria. Nam forma fpecifica quandoque eft communis,quandoq, propria communis, ficur quando ineftpluri-

E bus eiufdem generis, aut eiufdem Ipeciei, fiaittiicimusquod omnibus odoriferis ineft•forma fpecifica,per quahabent attrahere matricem,& rebus foetidis ineft formafpecifica,per quam matricem fugant: fed forma fpecifi-capropnaeftilla, quxnoninell olbus indiuiduiseiuf-dem fpeciei,& eodem modo.non.n.omnis magnesmo-uetur verfus polum meridionalem, etiam cfi quida ma-gnes qui attrahit carnem.hominis, & quidam non, vcAlber. ponit in fuo de mineralibus, autoritate A rifto. &tamen omnes funt eiufdem fpeciei. Dicit poftea. Et hocquia a ccelefti virtute tale fupta complexionem fertur,&perh£ecverbainnuit Mef quddlicetmedicina folu-tiua non euacuet proprium humorem per complexio-nemfuamimmediate&principaliter: tameipfa cople-xio eft principium praeparatiuum, & deferuiens formsrfoecific^ ad faciendum illam operationem. Na fpecificaformanoninfluitur mifto abfolute, fedinfluiturmifto-prarparato per complexionem. & ideo nos poflumus di-F cere, q? ip(a forma (pecifica non eft ahud formaliter, g"quoddam additum fupra complexionem, perquodfa-cit talem operationem. aut etiam licet complexio nonfit primum principiu operationis occult£,tamen multuadiuuatadoccultamoperationem, lllius mcdicinx fo-luziaXjVt fit verum dicere,quod medicinx (blutius,qu£cum forma fpecifica habent complexionem calidam, &ficcam eis annexam, plus attrahunr & euacuanr,c£ fi noeflenttalis complexionis, adbucquar funtvehementercalida: & ficcas cum proprietate quam habent, plus cua-cuant,quam alise qux non funt fic calidar & ficca:.

Ebusenimomnibus natura (vtinquit Pla-^to) proprietates quafdam indidit, quibushse ipfx, quod libi eft proptium,agunt, idq; pro jh,'quli,Z'~forma: natura &motioncinfita.cam nullius rciaftio propria effe poffirvlla, nifi quam forma nejumfd.ipfa excitat & diri^it. Hocautem demonftrare,q medicinoneft, fed phiiolophi,altiora ipeculan-

R

tis. Abfurdum igitur fuerit cxiftimare, afimilitrahifimile: abfurdius, acontrario: contrariaenim mutuo feexpellunt, non attrahunt.

DE fimili fciendu,q>fimilitudoeftduplex:qua:dam monDeftfimilitudoin qualitatibus manifeftis , & hoc s, m a,tJ"»modo medicina nuquam euacuatfiue trahithumorem,quia eiftmilis in qualitate.f.manifefta, nechoc fuit vn a d d J™° r "quam opinatus G.bene.n.fuiflet rudis, fi dixiffet op car-thamus & turbith attrahunt phlegma, quia ei fimilesia qualitatemanifefta, primocu phlegmafitfrigidum& humidum,&turbithcalidum & ficcum, etiamdifferunt in modo fubftantia:. Alia eft fimilitudo in qtialira-te occulta fiue fpecifica forma, de qua loquitur Gale. intertio de fimpJici medicina. Vnde euacuat cartham 9 autturbithphlegma, quiaeisfimile in qualitate. f.occultajfiue fpecifica forma, per hoc foluitur vna quiftioprius mota fi bene auertatur, vtrum.f.medicina laxati-H uavel folutiuaeuacuet humorem fibi proprium,quiafimile,vel quia contrarium.

IOANNIS C O S T JE 1

ANNOTATIONES.

DEpuygatibm medicametis quajiio inter antiquosmedicos fuit,attraheret ne ipfa humores quos de-trabiit,anpotmgigneret.Mq; Hipp. quide vetuflijf-mus medicind parens non folit trahendifacultate inejfeijsprofitetur,qu£purgant:fed eapropria & peculiarisctidhumorisattraclricem. Cotratame& Erafiflratmaliquam in naturalibus rehws fieri attraUionenegauit,&J.fclepiades medicameta ipfofmet gignere humoresqui tjs affumptis educifolet, tueri eft aufm. Mefues hicnofler ronalis,& diuinm certcmedicm,abHippoc.nonreccdit.-fedhoc yelittipofito fundamento ,quod attra~

hant t

Depurgan-

tium medi*camemoi £a&ione fu-fius egimusi.cie vniuerfali fiirpiunatura, qu6fugiori aiwno ciiuulgauimus •