Druckschrift 
Luminare maius : cinthius ut totum radiis illuminat orbem ; illuminat latebras sic medicina tuas
Entstehung
Seite
62r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

DE J^NGVENTIS.

ueris partes dnas, trocif.de charabx parte una.mifceanturSC cü prxdida cera,8C oleo myrtino,8C oleo mafticino a«.quantum fufficit fiat unguetum, ex quo cum expcdft renes& peden,SC omines partes circunftantes inungantur.

Iftudunguentumeft multüinufu,maxime fcäm defcri«ptionem iftius audoris,hoc multimodern! faciunt per alifiuiam,fed ifta defcriptio eft nobilior aliis,quia inuentor pri«mus iftius unguenti fuit Guliel. nam ibi Gulielmus (icait.cgo uero in reftridione menftruorümirabile nabeoexpe«rientia cum hoc unguento, quod propria induftria inuenipto comitiffa uadre.ipfa enim prxgnans exiftens gg prelTuram gentiü fibi fattä in fefto fandi Grifogoni iam mceperatabortiri,8C fanguis 8C aqua iam in magna quätitate egreffafuerant.perunxi ergo fe tm femel cu ipfo SCfanata eft partucöferuans ut debuit,SC pofteafeniper.proptereauocauiipfum unguentü comitiffg,8C cii ipfo et poftea plurimas aliasfanaui, SCfiexeoet renes ä furfum uCqj deorfum inungan«tur,fiftit hemorroides,8C ibi ponit duo experimeta mirabi«lia in reftridionemenftruorum, magißer Ioan.cöcoregiusin.c.departu innaturali.habet idejed iftud eftnobilius.Nicolus Hören.in iib.c.in.c.de fluxu humiditatuä matrice,ponit unguentu utile quo utebatur duciffa auftr/p,8C ä qbufdädr unguentu comitiife. Sc eft idem,fed Nicolus nö fuit pri«-mus inuentor,magifter Antonius guainerius in.c.de approximandis ab intra,SC cura Cuperfiuitatis meftruorum ab he«moroidibus inatricis prouenientibus feu rupturx uenx feigidat defcribithoc idem feias q? multi hodierni mediciacapothecarii quxrebant pnrd dum unguentum in Guliel.lombardo , 8C hoc aduen/t, quia nonhabuerunt cognitio«iieni Guliel.de uarignana.

Caftanea frudus eft fatis notus.Ifid.ait. caftaneam latinia grxco appelant uocabulo.hanc.n.grxci caftanea uoeät.pp quod frudus eius gemini in modü tefticulotü intra folliculü reconditifunt,quidum eiieiuntur quafi caftrantur.

Glans nota eft.ierap.de grande SC caftanea in uno.c.lo«quitue.licut et Aui .in .i.can .Guliel.inquit.SC glandium hoceftmediani corticis glandium ,licut habet Nicolus.

Arbor glandis Ceu glandium nota eft omnibus. Guliel«musinquitSCarborum glädium.i.corticum medianorumarboris glandium (lue quercus.Nicolus loco arboris glandium inquit.SC iterum cupularum glandium,fed hoc Guli.non habet,uerum eft qp hodierni copulas glandium in ip«fo ponunt quxfuntlaudatar.

Cauda caballina eft cauda xquina,8C eft quam Dio.hip«purim uocat. Nicolus loco eius habet caudamatquinam,•qux idemeft.Serap. in.c.de cauda equina inquit.aliqnue«ro regreditur a muris in quibus nafcitur,8C declinat inferiuspropter fimilitudinem foliorum qux tunt iicut coma,ut ui«deatur uelut caud i pendens in muro,8C pp hoc fic nominatur.moderni aüt duas ponüt fpes.una eft maior SCafperiorqua tornitoresfeifos poliüt,8C alia tornatilia. aliqn afprelladf, aliqn troxia.Guliel.lombar. air.cauda xqui eftafprella,hxcapud nos mfosfis aciuxtaaquasinuenitur.

Faba.f.corticüipCarum.Ifid.in.cdeleguminibusinquft.faba gexca etymologia ä uefeedo uocabulü fumpfit, quafifaga fagx enim gratee comedere dr. primum enim homi«nes hoclegumine ufi funt,cuius fpes funt dux,quarum al«tera cöis,altera a-gyptia faba frifa dida,eo qp eam hominesfrendant.i.frangant,8C molendo cominuant,ipfe Ifido.de«feribit fabam grxcam interfpecies leguminis,fed fedm modernorü epinionem faba gratca eft frudus cuiufdam arbo«ris magna:,qua: apud Dio.agrifolium uocatur.

Acini uux feefm quofdam funtacini uuxdida:lambru«fchx.quia habet malore ftipticitate qalif ."Nicolus SC magifter Anto.guainerius loco 3cinorüuuarü hntariloRiuuatüergo funt grana uux, feu femina qua magis laudata funt.

Sorba uero apud Sera.eft zarur,fed apud modernos norefte,uerum eft qp ponunt unum pro alio, SC eius arbor fi«eutnarrat Sera .eft fpinofa, cuiu s formam uidein eleftuariodeforbis.Gal.in.8.fimpl.ait.nix.i.forba.arbor eius fruSusamultis dicitnr omnia.

Mefpiliafcäm Dio.fenten habet rotundum SC minutum

61

macianofimiletria ofia habes.unde SCtriconum dr SC aliaqua in hyfpania tiafcitur,quum multi epinelidäuocant fe«men rotundu habens hoc aptum eft ad edendii,SC ftiptiefiSC tarde maturefcit.SC hac apud Serap.eft.c.de L'orba.SC ficfilegis.c.demefpilaapud Dio. cum.c.de forbaapud Sera,uidebis 9 idem eft.lfid.aft.mefpila arbor fpinofa frudui fi«milis malorum,fed paulo breuiore.unde SC appellata qj pillula formam habeant.eius poma.Gnliel.cöpofitor,5cnia«gifter Anto.guainerius ponunt mefpila,fed Nicolus habetmefpilam,SC fic hodie nefpulam in eo ponunt.

Prima fylueftria fedm modernorum opinione funtfru«öus ex quo acatia fit^de qua über qui dr ßulchafim inquit.modus extrahendifuccü prunorü fylueftriü ex quo fitaca«tia.lumen malelucens loco eius habet folia pini fylueftris,fed non rede,quia compofitor SC Nicolus habet folia pranorumfylueftrium. compofitor aute Nicolus SC magifterAnto.guainerius non ponunt dofim ipfarum rerü, tarnennotum eft qp qn dicitur ana fignificat arquale,SC fic in prxdido unguento idem intelligirur,8C pot fieri in magna quantitäte,SC in parua,fed magis fit in magna g parua. si uero fa«cereuoluer/s iftud unguentum demanipuüs duobus proqualfbet rerum fupradidarum dofim cerx ac aüarum re«rum oftendam infra.

Plantago herba eft fati's nota, compofitor a it. coquäturin aqua plantaginis.Nicolus inquit.coquäturin fucco ueldecodioneplantaginis.ceraf.cera ufualis, copofitor SC aliiinquiunt.cera: quantumuis,hoceft quantum oportet. fu«pra dixi qp ana fignificat xquale, SC fi prxdidum unguentufacere uolueris de manipulis duobus cuiuslibet prxd/cfa«rum rerum debet poni libra una.SC.f.iiii.cerxnoux,8Cd.f«folue ipfam,ut docet compofitor.

Oleimyrtillorum deferiptionem docet dns Mefue in tradatu de oleis,de quo infra compofitor,nec alii non ponütdofim iftius olei, fed generaliterponitur tantum olei quantum cers.poftea dicitcerx quantum uis, SC diffolue illäcüoleo myrtino,SC laua eam nonies cum pratdida aqua fem«per innouando aquam qualibetuice.Nicolus dicitfemperinnouando eam unaquaqj uice aeeipiendo de ipfa omni uice portionem eius fuificientem ad lauandum,SC hoefado.IV .ut dicit compofitor. Ana.i.equaliter,compofitor ait.an.parte unam.f.rerü fupradidarü.SC debet eife pro qualibet.5.ii.SC p parte mediani q ponitur inferius,intelligitur.§.i.

Troc.de charabar.defcriptio inueniturin pluribus audoribus,ut didum fuit,fed generaliterfaciuntfecüdum deferiptionem Mef.quäfuperius pofui,dicitur aüt charabx quafirapiens paleas,5C eft gummi arboris didx haur romanum.Ioan.anglicus in.c.de feb.xthica ait.charabx,8C eft chara«bxidem quod uernix,fed charabse idem quod ambra.pondus eorum debet effe.ß .iii. 5. vi. Oportet iterü addere oleii111yrfinum .se oleum mafticinum, fed compofitor n6 dicit.fi debent effe Iota aut non. Nicolus aute ait. oleo myrtinoloto.addito eis oleo mafticino non loto.quidam tarnen iauantipfum fimul cü illis poftquam omnia funt fimul com«mixta,SC confedo.unguento,ex quo ungueto ungantur renesafurfumufepdeorfum. dofisueroiftorü duorü oleo«rü.f.myrtini SC mafticini.i.de mafti ce debet eife an. lib.ii.8C5.iii.SC fiat iftud unguentum, debet confici cum optima diÜgentia gp optimam utilitatem qux in ipfoinuenitur.

VNGVENTVM pfilotrum fecundum Dinum florentinum in fuo antidotario.i^.calcis fortis fupra quam ponatur feptuplum aqua;, SC per tres dies fic dimilfa colerurpoftea in hacaqua.vi.partis calcisponatur,8C per tres diesmorentur. his geftis fexta pars arfenici citrini in prardidaaqua mittatur.SC tandiu ad folem dimittantur donec pennaimmiftadepiletur, cum extrahituruero locus fricetur. idenim cito abraditpilos.

Iftud unguentum non eft'in ufu .liber qui dicitur Bul«chafim in tradatu pr/mo feribit modum pfilotri noti ,fed

non eft ideni.uerumfuperiuspofuitmodumfaciendi nie«dicinam depilätem pilos una hora,SC hoc uidetur effe nie«lius unguentum pfilotrum pro pfüotro intellig'tur medicamen dep/latpn'um.

Lumi.ma. i- 1 '