SECTIO
fa Kpinguis Krefinxfimilisftultatim fubalbida SC odoreplena SC perfeuerabilis,qu£e cü malaxatione humidttate di«mittit ex fe fimilem melli uifcida naturaliter 6C odorata calefacies.Aui .in .2 -.can.tria capitula de ftorace facit. unü quoddicitur lubne.i.arbor.figif.aliud deftoraca:,8Cibi ait.exmete Diof.q? ipfa eft fpecies ftoracis,8C apud quofdä eft gum«mi oliute,8C iplius quide fuffumigatio ponitur loco fuffumigationis thuris in omnire.infra.habet aliud cap.de ftorace,ÖCibiait.ftoraxhumidaalia eft qua: extrahiturper feipfaingummi,SC aiia eft qure extrahitur cü decoftionc,per fe auteextrada eft ci'rr/na 3 6C quando antiquatur declinat ad aureücolore,SC eft abundäs,fed q extrahitur ex cortice »eft nigra.
Alpaltrifecüdü Diof.eftbitumeiudaicü,8Ceius aliud eftan'dü aliud liquidü } Cedaridügignitur in iudea phenice fy«donia quod eft primü,8C tondi pöt ut cetera pigmeta,liquidu uero generatur in babylonia SC apolonia SC Sicilia,repe«ritur aute innatans in fontibus. SC infra fcribit aliud genus,quod necp ferrü,necp aqua rumpere pöt, nifi tatü menftruamulierü,aut fanguis hyrcorü,8C fi uolueris rumpere,fic rurnpe tolle Blum laneum SC intinge eum in fanguine,8C fic hincinde circü ponedo.Pli.bituminis fulphuri proxima eft natura.Eft alius limus a iudex lacu emergens in fyria circa fido?ne oppidü maritiniu,afpaltum uero quod bitumen iudai«.cum eft ftercus demonis uocatur a quibufdä,8C napta SCpe«troleum unius generis funt.Bartholo.montag.in fuis confiIiis,in cöfilio de medicinis habentibus cömune iuuamentüad nocumenta ftomachiuifus SC auditus ait.eft aute oleumde napta, oleum depetris faflum,8C oleum petroleum.
Pix naualis.i.pixufualis qua: nigra eft.Pli. pix liquida ineuropa tedacoquiturnaualibusmuniendis,multosq; aliosad ufus,lignum eius concifum furnus,undic|i igni extat cir«cundato ferro .ut primus fudor aqua: modo fluat canali.ha:c in fyria cedrum uocatur uel cedria,cuitanta uis eftutin tegypto corpora hominum defunftorum eo perfufa fe«uentur.Aui.pix eft duarum fpecierum,una eft marina nigraliquida,qua: ponitur in emplaftris,8C eft de genere picis, SCalia eft montana fyiueftr/s,8C fylueftris aliaeft liquida, SC eftex arbore aliembuc,8C modis al iis pini.
CEJR.OTVM de galbano fecundtim eundem in fuiscon filiis in confilio de prsfocatione matricis ex nocumen«to fpfius.A'.gaibanieledi.3.i.bdellii mollis SC fubalbidi .5.ii.puiuerum niatricaria:.5.i.s.myrra:0.s.dilfoluatur galbanum in aceto SC diligenter coletur 3 deinde fuperaddanturpulueres fuprafcriptl,6C fiat cerotum.
Iftud cerotum apud nos non eft in ufu. Ipfe Bartholommens in fuo antidotario habetunam aliam defcriptionem,fed non eft eadem 3 quia illa folum fit ex galbano extenfo folum fupcr uno corio in forma rotunda ad modum unius nebulte.galbanum uero gummi eft fatis notum.
Matricaria fecüdum Serap.eftachauen. Etdicit de nieteDiof.qj habet folia fimilia foliis coriandri, SC flore albü cir«cüquaq] Sc in medio citrinü,8C habet graue odore, SC in fa«pore eius eft amaritudo.hic Serap.allegat hxc uerba de niete Diof.fed fub ifto nomine nö reperitur.uerum eft Diof.de ipfa facit cap.fub nomine Parthenion,quod idem eft.
CEROTVM Optimum ad crepatos cum pelle arie«tinafecüdü Rainaldü de uillanoua,inlib.i.in cap.de crepatura.R\lythargfrii,opii,lapidisfedenegi.i.lapidis fanguina«ris ) fanguinis draconis,boli aimeni,mafticis,armoniaci, niumix 3 gaibani 3 thuris 3 cofti 3 lumbricorum terreftium an.j.s ,pieis naualis.i.ufualis colofonia:, cera: alba: SC rubea: an .5 .1".radicis conColidx maioris media: SC minoris an.3.iii.rofarümyrnealoesan.gra.xv.palete marina: combufta:, gallrc 3 ba«lauftiarum,ariftoiogia: rotunda: an.5.vi. uifei quercini.j.ii.fanguinis hominis ruffilib.i.minus quarta.conficiantur hocmodo. Accipe unä pellem hoedinä uel arietinä cü oninibuspilisfuis,8Cdecoquatur quafi bulliendo pertotum diem,quoufcg quafi tota liquefafta fit,8C fiat ficut colla, SC parumuel nihil de aqua ibi remanear,deinde ex illa aqua accipeli.i.optime cum ftaminea uel panno colatam .SC adde cum eoui'fcumquercinum,8Cinollanoualento igne fac liquefierißC bnllite } SC cumbaculo femper 8C continue ducas, aut per
D EC IM M
alium ducerefaclas „deinde lumbricos ferreftres polt ceraSC picem addas,deinde adde terebentins.i.gummi alborin.3.ii.poftea colofoniam,mafticem,myrram,armoniacum, SCgalbanum adde,8C liquefac in fimul,8C cum baculo femperducantur SC fignum quando erit coftum eft, q> ponatur unagutta ex eo fuper lapidem marmoreum, feu fuper cultelhioleo unetum quod cum infrigidatum fuerit fi malaxetur SCoptime coaguletur, tunc fignum eft perfette decothonis.finautem lento igne bulliatur,8C fiat,SC ufuireferua.
Iftud cerotum eft illud quo generaliter utuntur doftoresfub nomine ceroti ad crepatos ,uel fub nomine ceroti cumpelle arietina, ibi Rainaldus dicit.qj crepatura accidit fxpeiuuenibus SC robuftis uiris,qui uolunt nimis faltare uel cur«rere uel maxima pondera portare, uel petras grosfisfimasiaflare,ueleasuirilitereleuare 3 uelexniniio SC.alto clamo«re.EtBartholo.montagna.infuoantidotario habet unumemplaftrum ufuale pro crepatis,fed fde nö eft.uerum difte«runt parum,de quo infra.Gentilis iu fuis confiliis, in confi«lio primo habet unam aliam defcriptionem,fed non eft ea«dem,nec in ufu apud nos eft.Modeini uero praftieütes magis Iaudant defcriptionem Rainaldi quam alias.
Lythargirium eft nome compofitum ex lithos quod eftlapis,8Cgiros quod eft argentum.unde lythargirüim.i.fpu«ma argenti.Diof.lythargirium nafcuut ex arena molopdi«ins,qua: combufta liquefit,8C fic refunditur,multi ex argen«to hocfaciunt,5C ex plumbo.melius eft tarnen aflicum , fe«cundumhyfpanum,tertium ficulü,quiaibi plumbum abun«dat-ruffum uero SC linipidum criftis dicitur exalbidum argiritis,quia ex argento fit,aliud capitulum facit de fpuma argeti,qus: etiam lytharglrios appellatur.Pli.fpuma atgenti ge«nera eius funt tria optima qua: crifti uocatur, quxSCafticaeft.hsc ex ipfa uena fit fecundum argiritim uocant, qua; hyfpanenfis eft.hatc ex argento fit 3 ficutdicit Diof.delythargi«rio.alias duas fpecies uide ibi.
Lumbrici tevreftres feeudü Serap.funt uermes qui qü fo«ditur terra,uel aratur inueniuntur qnipfi terunturöC ponuntur fuper neruos ineifbs cöferunt luuamento manifefto. hiapud Aui.in.i.can.uocatur caratin,SC fatis notifunt.
Colofonia.i.pixgrxca.Aui. in .2.. can. incap.de ratinigiait.ratinigi nominaturcolofonia,SCeft gummapini, fiCno«minatur arbor eius in feeni alhere. Ioan. Serap. in fuo bre«uiario.in cap.de paralefiinquit. gummi granorn uiridiumquod nominatur ratenigi.ergo ratenigi eft terebentina. idein cap.de afniateait. Accipe granorupinearüfuperquas eftratinig,uerü hoc gummi caditfuper Oes gummas, fed rate«mgi mag/s conuenit eife coloSoniam cj terebentinam.
Cera rubea fecundn quofda eft cera ufualis.fecüdü quofdü eft cera qua utimur ad (igillandfi litteras, SC hsec eft opi«nio pluriü,quia ibi ingreditur cera alba.i.cera artificialis, fi« 1cut eft notum,SC cerarubea.i.artificiata, SC propterid fipo«nitur cera alba qup eft artificialis,nö debetmtelligi ceraru«bea,qus fit ex cynaprio terebentina SC cera&C oleo.uteftnotum apud apothecarios,tarne hoc nö eft firmü uideiieetfi cera rubea fit cera ufualis,aut cera qua figillantur litters.
Confolidamaiorapud Diof.uocatur fimphituni .SCibiponit cp eius fpecies funt dux,tarnen apud Mudernos inuen ftur alia qus media dicitur,8C haec raro apud nos inueni«tur.fed funt ex hominibns qui loco eius ponunt ponduss quäle maioris,fed fi haben poterit eft melius.
Paleamarina.i.balla marina,aliiautfores hanc nonpo«nunt.eft autem qusdam res rotunda ficut bora, qus defer«tur ä ianua ad nos,SC ibi eius herba algora uocatur.hgc balla ingreditur puluerem,quifit contra botium gulx,utdittufuit.SC ibi melius oftendi.
Vifcus quercinus.i.dabacfecundü D/o.lachrymus eft arborlenis SCuiridis colorisdeintusobtufum SC nihil afpeg«colligitur SC de femine obrotundo quod in arbore drii.i.qr«cus nafeiturfolia habes fimilia buxo.hoc fernen primo tunditur 8Clauatur,SCpoftea coquitur,multiuero illum mafti«cando cöqualfant.fic etiam ex arbore matiani,8C de piro,8Cex diuerfis arboribus,al/quando8Cinradice arborum,8Cinfruttieeinuenitur. apud Auicen, eius fruttus eftfimilis ci«