Druckschrift 
Luminare maius : cinthius ut totum radiis illuminat orbem ; illuminat latebras sic medicina tuas
Entstehung
Seite
52v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

SECTIO

fefttefh'ciilus anfmalis marin! quod fubmergitur, St inueni*turparfufpefum exradice una (icutduofeilauaccina exiccara St habet cortice«! fubtilem qui quolibet taftu frangi#tur.Eleftum ex eo eft quod duo tefticuli funt (imul adhx*rentes pares.illudenim non ad Iteratum eft, 8C eius quideadulteratio fit ex oppopoiiaco,Stgiininii cöfeftis oleo& pauco caftoreo,8t deficcaturin uefica.

Elaterium eftfuccus cucumeris afinini fecundum com*pofitorem . /dem dicit Di ofcor.infra in pilltilis de elateriomelius oflendam.

Mabatematicon.iXuccus cauliculi agreftis fccim Nico,caulfsuero agreftis fccfin Dio. nafcitur in locis maritimisSCdefertisialbidior 8C16giordomeftico,8£ämaius. quidapufäf/ed non rette ipfum effe cödifi feu ftruftiü,de quo ciccainitans ftruttium eftcauliculus agreftis,fedfi:lfum dicit.idem ibi ait ubi inuenitur.ßx.mabatematicon fucctis poni*tur qui fic appellatur,ueritas tn eft cp mabatematicö eft fuccus cauliculi agreftis,fed non eft ftruttium.i.condifi.

p ILLV LAioptomerx.fia.aloesd;agrediian.5.ii.colloquintidx interions,epithinii cretici.i.illius infulc,agarici,chebuli,mafticis abfinthiian.5.1. temperentur cum fuccoftrigni,8t in modum cicerisinformentur.

Has pillulas non habemus in ufu.dicunturaucem optomerxideft de ofto rebus.

Strignus fcäin Dio.fpecies habet quatuor.quarum pr i*ma efthoLtulana,odoris iccundi, h;rc comedirur, St hxceft quam nos folatrum uocamus,aut moreiam uulgo.Ma*cer.Herbam quam gratci ftrignum dixere,latini Maureolädicunt.fcdm Serap.folatrum eft uuauulpis.fcctmuero Mefue uua uulp/s aliud eft ut apparet apud ipfum in.c.de alfeffera,fed maior pars fapientum tenet hanc opinione 9 uuauulpis fiue uua canina fit ftrignum reu folatrum.

P IL L V L iE ftiptice ualent contra fiuxumuentris.t^.myrtillomm,baiauftie,pfidix,fimphiti,fangumis draconis,boli ar.acatix, rofarum , tartari.i.lapidis uini ,hypoquifti'/dosjfumach.i.roris firiaci,croci,gallix mufcatx, galanga:,cinnamomi,fpodiimacis,gummiara.an.5.i.opiithebaici.5 .s.temperetur cum fucco cimarum myrtx,uel lentifci, uelplantaginfs,St fac pillulas in modum ciceris,non funt tarnein ufu apud nos.

Pfidia.i.cortex granati,p(igia uero eft ftoraxüquida.

Sirnphitum.i.cöfolida maior,feu anagaiicum. Aui. in.2,can.fcribitfuccutum,fed Stfimphitum,dicit 9 eftfemperuiua.St dicit 9 eft fpes feminis mandragore.idem in.3.cano.infen.x.in.c.de cura fputi fanguinis aic fuccutum 5t eft femperuiua,8t dixit.uir in quibufdam qug aggregauit 9 eft fpecies calamenti nafcens interlapides qux terxtur 5t comeaitur fale,St nominatur nimuill alburxe fylueftre, St in hoceft confideratione,neq3 perid Aui.cognouit quid eilet.

Lentifcus arbor eft nota.Iiid.in.c.de propriis nominib'arborumait.lentifcus dr 9 cufpis ipfius letus fic 8t mollis.mam lentum dicimus quicquid fiexibile eft.unde St lentumuimen 8t uite,s. virgilius Stlente uites.i.flexibilesicuiusfruAus oleum defudat cortex refinam qux maftix appellatur,cuius plurima,St melior in chio infula gignitur.

PILL VLÄ de quinc$ generibus mirabolanorü.omnium mirabolanorum, agarici,diagredii. colloquinti*dx,fenx an.3.i.s.epithimi,turbith,anifi,maratri,mafticis.lapidis lazuli an.5.ii.s. gra.v.aloes.3.una conficiantur cumfucco abfinthii.

Has pillulas non habemus in ufu. Bartlto.monta.infuoantidotanohabetunamaliamdefcriptioneSt eadem eft.Nicolaus dicit qp funtpillule de quinqj generibus miraboxlanorum poftea ait.sa.omnium mirabolanorum, quod noellficdicendumnam perquinqp mirabolanos intelligun*tur citrini,chebuli,indi emblici,8t bellirici,8t per omnes mirab.inteliiguntur fex.nam Serap. ponitfeni quod non reperitur apud Mefue .uerumhodieper omnes mirabolanosquinqjmirabo.intelligiuolunt.f.citri.chebu.indos: belle*ri. 5t emblici.

PIL L V L iE artheticg ualent cötra artheticam St po*dagram.ft.hermodatfylorum, turbith agarici an.5.iüi,caf*

o c

fite fpicx,gariofoli, xilobalfami, carpobalfami, zinziberismafticis,fenimli,aniß,faxifragis,feminisfparagf,brufci,ro«fx,granorum folis.i.niiliifolis ,falisgemxan.5.s.aloes adpondus omnium,conficiantur cum fucco feniculi uel iue.

Has pillulas habemus in ufu.dicuntnrautem arthericx,quia ualentad artheticam pasficnem.i.ad pasfioncm iun*fturarum.non autem diainturnrtheticx ub herba qua: ar*thetica dicitur. cuius forma eft ficut confolida minor cumflofculocoelefti.iuxtauias hiccnafcitur.Giliber.de angliain.c.de cura arthetice fecundum ntagiftros ait pillule artheticxmagiftrorumfalernitanorum,8tidem funt. Nicol.flo*ren.iniib.7.in.c.de prxferuatione a doloribus iunfluramait. piliulx falernitanorum qux uocanturpillulg arthetice,St idem funt.

Iua.i.zmiä.Mef.laudatipfam in.c.de xgritudinibus ner*uorum generaliter apotiiecarii faciunt ipfas pillulas fucco fcniculi/edGilibertusac Nicolaus laudantmagis fuc* 1 iux,8t eft camepitheos,fed hgc ä m ultis cogm'ta eft.

P I L L V L iE ante cibum bt p oft. Bf.mafti eis, granorüfolis. i.milii folis, croci,fpics.f.nardi,niicis nuifcatx,gario*filorum,macis,zinziberis,galang.T,iuniperi,apii,petrofellini,feniculi,(paragi,bfufci,cypen,carui )C ubtbe,xilobalfami,camedreos camepitheos,thimi,epithimi,fenx,cofti,fax;fragix,lapidis lyncis pulegii,fileris montani,turbith, ameos,

amomi,feminis anheti,portulacx,laftucs 3edoari^an.3-

i.reubarban ad pondus omnium,aloes ad pondus reubarbari,8tomnium aliorum cöficiuntur uinoueteri rubeo.

Iftx piliulx apud 110s funt in ufu,fed fcäm intentioneluminis tenebro fifunt in ufu fub nomine pillularum intpe*rialium,fed non retle.nam iftx non funt piliulx imperialesquibus generaliter utimurut eftnotum dottoribus acapothecariis. illam uero defcrlptionem pillularum imperialiüquibus utimur inferius fubiungam.

P ILL V L iE deeledluariofeuelaflerio.IU'.aloes.7.Ii.niafticis .3 .i.elaäerii quantum de pulueribus.f.3.iii. cöfice fucco ficidis uel fucco atlis uel cameatris , St da.j.hi.uel.v.fuauiter enim foluunt SCprincipaliter melancholiamSt flegnta purgant,fecundario choleram.

Has pillulas habemus in ufu,tarnen non multum fub nomine pillularum de cutumere aftnino, nam elatteiium eftfuccus cucumeris afinini ficut apparet apud Dio. in r ppnoc.de elafterio. Prxterea Serap.c.de cucumereafinino ait.elatlerium fit ex fruftu cucumeris amariinhunc modum.Accipe de cucumeribus iftis anteg ueniantad plenam ma*turitatemätcoaceruaeos, Stdimitteficnodeuna .pofteain nreridieponecoram teuas, Stponefupercribrunt nonfpiffum & refupina Cuper ipfum cultellum St fac ficut docetibi Serap.St melius elatlerium eftillud quod uergit ad co*lorem aibumlene,amarü,humidum,Stquando appropinquaturluminiaccenditur.

Petrus de crefce.ait.cucumer agreftis eft herba nota,excuius lucco fit elafterium.idem ait circa inftans , latteridesaüt aliud eft,ut apparet apud Dio.St eft catapucia.

Sicidis.i.cucumeris afinini, Sthic intelligitur deradice.ignorantes apothecariimirantur cp elafterium fit fuccus cucumeris afinini,Stficidis fit radix ipfius,8t dicunt qiposfibile non eft 9 in iftis pillulis ingrediatur fuccus fruftus cucu*m eris St radix ipfius fed tales ignorant.nam experientia reperitur eadem in pillulis alchaiber. ideft de cinogloffa, utdictum fuitfupra.

Aftis<i.fambucus,cameaftis.i.ebulus qnafiinfima feu humilis attis ac chame quod eft infimum,qui ante dicit. Lbu*lus eft aCtis fambueus eft chameaftis.non dicit tieriiatem ,St hxc apud noftros rufticos lorex dicitur.

P IL L V L & de cinoglofa. cinoglofx,opii, femi*nisiufquiamian.3.iiii.myrrxtrocliten.5,vi.oiibani.5.v.ga*riofiii.3.ii.cinnamomi,cozumbrian.5.ii.confice cumrodoftomate.i. aqua rofata,8t formentur inde piliulx ad modu ciceris,ex quibus.v.aut.vii.eunti dormitü exhibeantur.

Iftx piliulx apud nos funt in ufu,fed non utimur ipfis fecundum iftam deferiptionem, illa uero deferiptio qua uti*murfuitpofitafupra fub nomine pillu.ad omnes morbos

catarralcs