DE

txin balneomarls.f.s.croci.^.i.amphora margaritarfinon perforatarum,fmaragdi.an.5.ui.tormentiüa:,figillimarini.an.^.ii.fcmmis eitrig j'.s.omnia puluerizenturSC incorporenturcumfyrupode acetofitate citri, SC ex eis fiat ele«toarium de quo detur.3 .s.cum aqua melliiDe ieiuno fto«macho ccrte coilit fetorem peftilentia:, SC extinguit omneLienenum in corde,SC toto corpore.

Iftud eleäuarium in tempore peftilentiali aalet mirabili«terad ea qua: diximus,8C eil Optimum in iilo cafu.

Diptamum album credo 9 fit uCuale.nam illud diptamfiquoutimur hodie eft album,fecundum Dio.diptamfi mul«ti dicuntpulegium agrefte,SC deferibit tres uel quatuor fpecies,quavum prima fpecies dicitur 9 nee Hörem, necfernehabet,fed illud diptamum quo utimur hodie habet Hörempurpureum ac feinen nigrum quod apud omnes eil notfi.5erap.de ipfo loquitur in cap.de origano. Simon. Ianuen.in cap.de aldhatami inquit.9 Serap.in cap.de calameto dediptamo loquitur,quod nö eftuerumdiptamü. apud Aui.in fecundo uocatur mefeatramefeir. Aqua uita: eft aqua di«ftillata fatda ex uino optimo,SC quanto uinurn eft bona tan'/to melfor erit aqua,SC eius modus eft notus.Raynaldus deuilla noua in lib.i.in cap.de pasfionibus aurifi . §c primo defurditate tinnitu SC fonitu inquit.dixit mihi quidam pratdicator in urbe q■> impofuit de aqua q dicitur aqua u itx qua ponit Arift.ilib.xii.de aqua SC uere,fed fi hoc fitueni,n6uidi.

Hichuius diftintlionis calcem att/gimusannuente aitisfimo.Pientisfimaqj eius genitrice,qua:cuius]ibetgeneris Cofe&iones ac eletftuaria uidelicetfoiuti'ua SC nö folutiua dul«cia,amara ,opiataSC nö opiatarationabiliter completour,quamuis diuus Mef.in tres diftfndliones fecuerit. Initiumuero nunc dabimus fubfeqtienti feftioni qua: eft de condi«tis fi opifex ille rerum conditorq, uniuerfi cunftorumq, initiuni metem noßram fuo lumine illuftrauerit ut tande oni'>nia in iliius decus atqj laudem ficut par eft (inteuafura accedanuis iam igitur ad propofitum negotium.

Dedecem genenbus conditorum fecundumMefue tarnufualium q non.

E C A C V L conditum.rv.radices eiusalbas groll'as SC teneras, SC radatur comtex eius einer,tius,SC elixentur, SC mun«dentur h uenis interioribus SC incidan«tur in frufta ficut eft menCura pollicis, SCponatur in eius uaeuitatibus harundino(is fruftuni zinziberis humeöati ficut di«cemus in cap. de zinzibete cödito SCgariofilus unushumetIatus,SC acc/piatur ad omne ponduscorü mellis pondera.iii.5C aiii ponuntmellis ponderaduo,SC zuccha ripondus.i.SC poftquam fuer/t coftum cum hei'/litate proiieiatur fuper illud fpecierum elefanginarum par«tes conuenientes,SC fiat.

Secacul ficut diflum fuit eft figillum fanto Mato. Mat.aute fylua.nö cognouit efi,quia ipfe in litera f,inquit. figilliifanto Marüe.i.fecacul.ldem ait.fecacul. üringtis,idem fentitin cap.de aftaraticon ,fed fi legi - capitulii de aftaraticonapud ipfum SC capitulü de aftaraticon apud Serap. uidebis91'ringus nö eft fecaculnecfpecieseius.fiquisrede cöfideret capitulii de grano culcul apud Matth.fyl.deprehenderepoterit ea qutc dicit de grano culcul conuenire cum cap.defecacul apud Serap.SC quod idemfunt,licet ipfe non uidea«tur cognouilfe,eft.n.granum culcul frutlus ipfius fecacul,SC propter uerba Matth ei fylua.funt quidä apothecarii quifalfo opinantur iringum elfe fecacul,quod non eft,quia Se«rap.reponit iringum inter medicinas frigidas, fecacul uerointer calidas.Iteinuideapud Manfredumdemontc impe«tiali,qtiideformis utriufq? feripfit, SC ibi comprehendituriringum elfe fpeciem fpiiiar,fed fecacul eft radix quem rno«dernizenogello uulgo dicunt SCc. Aui.in.y.caii.in cap.deconditis habet etiam de modo condiendi, SC dicit 9 feca«cul eft uena ficut zinziber 8C affertur ex india.Hodie in no«ftris partibus reperitur in nmlta quantitate,SC eft multuni inufuapud nos.

Eonditum autem.i.prjparatum,SC funt multiplicia.nain

ET ROB

I

qiurdani funt ex radicibtis,qu.Tdam ex fforibus qutedä exfructibus.nä ex radieibus funt ficut zinziber,fecacul,frfngiis6Cfimilia,defionbus funt ficut uiola: rofa: ,"de fruöibus fi«cut pira,citonia,emblici,chebuli SC fimilia.Matth.fyi.ih capderapainquit.ex autoritäre Gal. rapa nuiltiformiter autSSC hanc homines prarparant ufep ad hoc 9 componunt eäcfi garro.i.almuri,quod uulgariter nuneupatur falmuria SCaceto ut habeant pro tifti per totii annum,credo 9 hoc fit iLlud quod comuniter conieditur in quadragcfima.Ifido.aitconditum uocatü quod nö fit fimplex.fed cöm/xtione pig«mentorü cöpofitum.Pli.in cap.de uinis fitfitiis,fiunt inquitalia uina SC nüc ex pioere SC melle SC aliis fpeciebus de qui«bus fupra dixit qiuT inquit alii condita,alii piperata uocant.MefJnquit.9 fuper fecacul proiieiantur fpecies elefanginte.i.de aromatibus,8C funtilla:fpecies quatingrediöturin miua citoniorum.i.cöditum de citoniis,ficut infra apparebit.

ZINZIBER conditum. i)t. zinziberis recentis fi haberi poteft ue) faltem humeftati per artem partem und melIis partes tres,SC zucchari partem unam, coquaturficut fe«cacul,8C quidam accipiuntficutfecacul,8C zinziberishumeftati.an.partem.s.SC fit delicatius, SC quidä fuper condiuntcfi fpebus eiefanginiSjSC quidä faciunt aiiter. Modus autehumedationis eius eft utinfundatur in aqua.deinde fepeliatur in arena,SC fit zinziber album,SC nmndum 8C recens hu«niedatur zinziber,ut docet ipfe de chebulis.

Zinziberfiue zengibel fecundum Dio.arboreft nafeensinarabia plurimii,cuius cornafrequenter utuntur incolg fi«cut nos rutha in bibendo SC manducando, funt uero ei r adices minute ficut cyperi fubalbido colore habentes licut pe«ris guftum,eligendg funt non perforatg fed graues,has multi comedunt uel condiunt.i.ne putrefeant,SC mittunt in uascui addunt mel codum.SC fic reponunt.Gal.inquit.radix huins plantar defertur ad nos ab india,SC eft id in quo eft iuuametum.Papias ait.zinziber qui SCarthemifia genera habettria menoglotta tangentes SC leptophilos, miror ob taliauerba,infra uero dicit,zinziber genus pigmenti eft quod inIndia nafcitur,lingua eorum ita dicitur.

Conditfi.i.prgpara tu, utdidu eft. Aui.in.j-.can.etiä docetmodii cödiendi zinziber.SC dicit 9 zinziber eft uena de uetre terrs,fici;tuengtindoru.Nico.infinefuiantidotanietiadocet modfi cödiendi zinziber,SC inquit.rp.iringoni qui habetfolia ad modii cretani marini,quod faraceni fecacul uo«cant.uerba htec inferunt mihi admiratione,quia iringusnöeft fecacul,nec foiia habet ficut cretanus marinus, ficut pa«tet per 5erup.cap.de iringo, SC percretanum marinfi apudDiof.quem ipfe uocat crithimon,tarnen hicdeclarare uolo9 cretanus marinus eft quatdam herba qua: in tempore antiquo nafeebatur in maritimis locfs,fed hodie declarata eftad nos,SC nafeiturin noftris partibus 8C eft illa qutE noftroidiomatebaxigiauulgariteruocatur,mirabiliterualetdola

nbus renum aclapidis exiftinvät quidam 9 hatc apud Aui.in.2.can.uocatur alblage.Mef.-'dicit 9 zinziber condiaturcu melle SC zuccharo. Aui.uero dicit apud nos affertur conditum cum melle,aut cum aqua rizi.Serap. in proprio cap.de zinzibere inquit.funt quidä condientes zinziber cfi melJe,quidam cum rob.i.fapa,modemi uero generaliter con«diu 111 folum cum zuccharo,SC eft nobilior modus deferturde Damafco ad nos,SC quanto albius tanto melius.

B A V CI iE conditgualentficutfecacuJ,SC eius moduseft ficut fecacul.i.figilli fanto Maria:.

Baucig.i.paftinacte,cöditfi apud arabes nomfnatur algi«gibel.Aui.in.j.can.docetmodö condiendi,SC dicit.fuman«tur de duris clari coloris mundi,paftinacam aute fecunduIfido.in cap.de oleribus dicitfic uocatä,quia radix eius prgeipuus paftus fit hominis,unde macer fic ait. Quia partumtnbuat eftpaftinacauocata.eft.n.odoratu iocunda,cibo deleftabilis,reperitur alia fpecies que dicitur fylueftris,que uocatur Daucus apud Aui.in.2.can.quidäcrediderunt 9 baucia eiletchariota,quod non credo.nam Gal.in lib-^-de ali«mentis facit unum capitulum de paftinaca SCdauco, SC chariota,quod nö faceret fi eifent id-ni,fed fit quomodocfiqj,hieuolo declarare,9 chariotaeft t fpecies paftinactc,cu«Lumi.ma. F "